Maandag 16/12/2019

Boeken

Antwerpenaar debuteert met imposante graphic novel: ‘Gemaakt voor de zesjarige versie van mezelf’

Zwerveling Beeld Peter Van den Ende

Een tekstloos boek waarin een fragiel papieren bootje de show steelt. Debutant Peter Van den Ende wist er zelfs grootmeester Shaun Tan mee te beroeren. ‘Het bootje staat voor ons allen, maar er zit ook erg veel van mezelf in.’ Van natuurgids op de Kaaimaneilanden tot sterauteur bij Querido. 

Een kleine 100 pagina’s, minutieus getekend in Oost-Indische inkt, waarop telkens dat ene papieren bootje zich een weg baant langs de wereldzeeën. De ene keer wordt het beschoten, dan weer staat het oog in oog met bizarre zeewezens, trotseert het stormen of dolt het met zeehonden.

Querido kon vorig jaar op de internationale kinderboekenbeurs van Bologna slechts enkele pagina’s uit Zwerveling tonen, maar het bizarre onderwaterleven van de 34-jarige Van den Ende, vol tv-kijkende walvissen, in inkt handelende octopus of zoenende antropomorfe vissen, bleek genoeg om de VS, Frankrijk en Duitsland over de streep te trekken. Niet veel later kwam de Australische Shaun Tan – in de graphic novel- en kinderboekenscene dé referentie – met een droomquote: “Een prachtige, minutieus uitgewerkte epische droom. Wonderlijk vreemd en vreemd wonderlijk.”

Zowat alles in zijn werkkamer refereert aan zijn liefde voor de zee. Schelpen, natuurdocu’s van Jean-Jaques Cousteau, de gravures uit Jules Vernes 20.000 mijlen onder zee (die een belangrijke inspiratiebron waren) of een vissengids van de Kaaimaneilanden, waar hij tussen zijn 27ste en 29ste werkte als natuurgids.

Peter Van den Ende. Beeld rv

“Ik ga nooit nog een leukere job vinden”, zegt Van den Ende daarover. “Snorkelen in de koraalriffen, kajakken door de mangroven... Maar hoe leuk ook: het gaf me nooit de juiste voldoening. Tekenen is stressvol en frustrerender, maar ik haal er wel de voldoening uit die ik zocht.”

Met zijn uitermate fragiele protagonist refereert hij aan de kinderwereld, maar ook aan de volwassenen. “Want iedereen heeft met zo’n papieren bootje gespeeld.” Zijn boek is zowel een graphic novel als een prentenboek. “Ik tekende het voor mijn zesjarige zelf, maar inhoudelijk past het beter bij wie ik nu ben.”

De eerste keer dat hij wist dat hij zijn eigen gevoelens zou toevertrouwen aan een boek, was op de Kaaimaneilanden. “Zowat de eerste tekening die ik daar in mijn schetsboek maakte, leek op de huidige cover: het bootje dat door honderden ogen wordt aangegaapt. Mijn aanwerving als gids gebeurde op basis van leugens. Van sollicitanten werd vijf jaar ervaring verwacht. Ik heb mijn cv érg opgefleurd, wegens nul ervaring. Toen ik werd aangenomen voelde het alsof het personeel me constant in het oog hield. Na drie maanden heb ik alles opgebiecht. Intussen had de manager me al wel gezegd dat ze blij was dat ze me had aangenomen.”

Zwerveling. Beeld Peter Van den Ende

In hoeverre Zwerveling verwijst naar zijn eigen omzwervingen in het leven? “Ik teken een fantastische versie van de werkelijkheid zodat ik niets van mezelf moet laten zien”, klinkt het resoluut. Maar al bladerend door zijn boek zegt hij aarzelend: “Natuurlijk zit er veel van mezelf in. Het bootje staat symbool voor ergens voor durven gaan ondanks de obstakels en onzekerheden. Een papieren bootje is niet gemaakt om de oceaan over te steken, hé?”

“Kijk, hier heeft het een storm doorstaan en moet hij zich door een reuzenaal manoeuvreren. Je zou kunnen denken dat het symbool staat voor het labyrint dat het leven is. Twee monsters lokken het bootje naar de uitgang, maar een ervan doet het zinken. Je zou er een depressie in kunnen zien. Gelukkig brengt een duikboot hem terug naar de oppervlakte. Misschien verwijs ik daar naar tegenslagen, alsook het allermoeilijkste in het leven: hulp zoeken wanneer je het zelf niet meer aankunt. Soms is het oké om gered te worden, toch?”

Dat wat in de wereld gebeurt sporen nalaat, geeft hij nog mee. Of dat zijn papieren zwerveling enkel wil uitnodigen om naar de wijde wereld rondom te kijken. En ook nog: dat het een boek ‘voor plantrekkers’ is. “Als ik mensen een exact idee wilde aanpraten, had ik er wel woorden op gezet.”

Zwerveling. Beeld Peter Van den Ende
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234