Maandag 23/09/2019

Televisie

Antonio Banderas speelt Picasso: "Hij was een fucking Rolling Stone"

Antonio Banderas als Pablo Picasso. Beeld rv National Geographic/Dusan Martincek

Pablo Picasso maakte enkele tienduizenden kunstwerken en hield er tussendoor nog een turbulent liefdesleven op na. Gevonden vreten dus voor een tv-reeks en voor Antonio Banderas, die net als Picasso in Málaga geboren is. "Picasso was in al zijn ontrouw heel wreed."

De haren zijn nog gemillimeterd en de wenkbrauwen zelfs helemaal afgeschoren. De Antonio Banderas die komt aanschuiven voor een interview in Málaga is niet de Antonio Banderas die je kent van de films en de boekjes. Een relict van de opnames voor Genius: Picasso die enkele dagen daarvoor afgerond zijn op de set in Boedapest. Om de stokoude Picasso te spelen, moest Banderas zelf ook een transformatie ondergaan.

Hij is er nog altijd wat moe van, zegt de 57-jarige Banderas. "Ik werd om half drie 's nachts opgepikt bij mijn hotel en vanaf drie uur zat ik vijf uur lang op de make-upstoel om mijn pruik en de schmink aan te brengen. De opnames duurden tot acht uur 's avonds, waarna ik nog wat moest studeren. En de volgende dag was het opnieuw hetzelfde. Ik voelde me toen zelf een oude man in alles wat ik deed."

Toch is Banderas vooral blij dat hij in de huid van Pablo Picasso mocht kruipen. Banderas is geboren in Málaga, de Spaanse stad waar ook Picasso (1881-1973) tien jaar woonde voor zijn ouders naar La Coruña verhuisden. "Toen mijn moeder me naar school bracht, passeerden we altijd langs het geboortehuis van Picasso. Iedere dag opnieuw vertelde mijn mama dat Picasso hier af geboren was. Sindsdien ben ik gefascineerd door hem. Niet alleen voor mij, maar voor vele Malagueños is hij een held, ook al heeft hij hier maar tien jaar gewoond. Hij is de enige van ons die het buiten de stad, buiten Spanje gemaakt had. Hij was een zon die afstraalde op de stad."

Ellende

Nadat National Geographic vorig jaar het leven van Albert Einstein verfilmde, is Genius: Picasso het tweede luik in wat een langere reeks moet worden. De serie vertelt het levensverhaal van Pablo Picasso, van bij zijn geboorte tot zijn dood. Met de levens van de jonge (gespeeld door Alex Rich) en oudere Picasso die in de afleveringen door elkaar geweven zijn, zoomt het in op de kunst van Picasso én op zijn woelige privéleven. 

"Ik denk dat er weinig scheiding was tussen kunst en leven", zegt Antonio Banderas. "De relaties met vrouwen en zijn familie, zijn visie op politiek, zijn werk... Het vloeide allemaal in elkaar over. Dat was wellicht de bron van veel ellende, maar ook de reden waarom hij zo'n groot kunstenaar was."

Beeld rv National Geographic/Dusan Martincek

Picasso verklaarde wel dat kunst voor hem belangrijker was dan familie of relaties. Herkenbaar? Toch een beetje, zegt Banderas. "Picasso zegt dat hij zijn dochter gemist heeft, en ik heb ook veel verjaardagen van mijn dochter gemist. Mijn werk heeft me ook relaties gekost. Ik ben veel te vaak weg van huis geweest omdat ik van mijn werk houd. Maar bij Picasso was het veel extremer. Hij is ook heel eenzaam geëindigd. De enige vriend die hij op het einde nog had was zijn kapper. Hij heeft een hoge prijs betaald."

Guernica

In de eerste aflevering zie je onder meer hoe Picasso zijn beroemde Guernica schildert. Eerst houdt hij nog een vraag van de curatoren van de Parijse wereldexpo in 1937 af die een groot schilderij van hem willen als antwoord op het oprukkende nazisme. "Schilderijen kunnen geen oorlog stoppen, hoe groot dat werk ook is." Als even later de Baskische stad Guernica in opdracht van de Spaanse dictator Franco gebombardeerd wordt, maakt hij dan toch zijn monumentale anti-oorlogsschilderij. 

"Toen ik Picasso verder ontdekte, was het belangrijk voor mij dat hij tegen Franco was", zegt Banderas. Maar zou Banderas met even veel enthousiasme Picasso gespeeld hebben als die pro-Franco was geweest? "Ik denk het niet. (aarzelt) Ik weet het niet. Ik waardeer bijvoorbeeld ook het werk van Salvador Dalí. Die was niet pro-Franco. Het kon hem gewoon niet schelen en hij ging in Figueres wonen toen Franco nog aan de macht was. Het is een moeilijke vraag. Kun je de artiest van de mens onderscheiden? Ook Picasso heeft donkere kantjes. Als je hem moet spelen, mag je daar geen moreel oordeel over vellen of hem gaan verdedigen. Dan lukt het niet."

Eén van die donkere kantjes waar Banderas op alludeert is de manier waarop Pablo Picasso met vrouwen omging. Twee maal getrouwd, vier kinderen bij drie vrouwen, een reeks minnaressen en geliefden, met zijn muze Dora Maar wellicht als bekendste. "Maar ik denk niet dat hij hen misbruikte", zegt Banderas. "Al was hij in al zijn ontrouw wel heel wreed. Picasso was een beetje zoals een kind dat niets wil afstaan. Als hij een nieuwe liefde had, wilde hij zijn vorige liefde niet kwijt. Hij wou ze verzamelen. Als je zeven jaar bent, is dat grappig. Als je dat nog doet op je 64ste, is dat niet meer grappig. Dan berokken je andere mensen veel leed."

Rolling Stone

Al lijkt Picasso het zelf best amusant gevonden te hebben, of er in ieder geval weinig vragen bij te stellen. In de serie laat hij bijvoorbeeld zijn twee minnaressen Dora Maar en Marie-Thérèse Walter in zijn atelier met elkaar uitvechten wie mag blijven – een gevecht dat ook gedocumenteerd is. The bad guy trekt duidelijk aan.

"Hij is net een fucking Rolling Stone", zegt Antonio Banderas. "In een pas gepubliceerde biografie over Picasso staat er dat er na de Tweede Wereldoorlog iedere dag 20 tot 25 vrouwen aan de deur van zijn woning in Parijs stonden. Een assistent pikte er dan enkele uit die Picasso wou schilderen. Ik zie Picasso als een planeet met een enorme aantrekkingskracht. Mensen die in de buurt komen, worden aangezogen en kunnen onmogelijk nog weggaan."

Niet onbelangrijk is dat hij niet alleen vrouwen soms meedogenloos behandelde, benadrukt Banderas. "Hij deed het met iedereen. Hij liet een agent uit New York komen met de belofte dat hij twaalf schilderijen zou krijgen om te verkopen, om hem daarna met lege handen terug te sturen. Drie keer heeft hij dat gedaan. Picasso hield van zo’n machtsspelletjes om te achterhalen met wie hij te maken had."

"Voor Picasso was het ook een manier om te weten met wie hij te maken had. Hij was enorm veeleisend voor de mensen rondom hem. Als mensen dat niet aankunnen, is hij zeer ontgoocheld. Je ziet dat bijvoorbeeld in de scènes met Jacqueline Roque (de tweede vrouw van Picasso, JDB). Als Picasso vraagt wat ze van een nieuw schilderij vindt, antwoordt ze 'mooi'. Dat is volgens hem het ergste wat je kunt zeggen. Als hij daarna zegt dat het werk een een ode aan Velazquez is, vraagt ze wie dat is. Met zoiets kan Picasso niet omgaan. Hij wou mensen rondom hem die hem aankunnen en uitdagen."

Genius: Picasso, vanaf zondag om 21.30 uur op National Geographic

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234