Vrijdag 28/02/2020

Interview

Anton Corbijn: "Loners blijven me fascineren"

Depeche Mode-gitarist Martin Gore voor de skyline van New York, toen nog met WTC-torens. Beeld rv courtesy Zeno X Gallery, Antwerp

'He can make anyone look cool', zei Metallica-gitarist Kirk Hammett ooit. En dat klopt: Anton Corbijn is verantwoordelijk voor het visuele imago van een hoop wereldberoemde rocksterren. Eerst zien, dan geloven? Neem een kijkje in Zeno X Gallery, waar nu een best of van Corbijns muziekportretten te zien is.

Keith Richards kijkt ontspannen in de lens, onpeilbare blik, sigaret nonchalant tussen de vingers, achter hem een boom die hem met zijn blanke takken lijkt te omhelzen. Depeche Mode-zanger Dave Gahan ligt in bed, ogen gelukzalig dicht, maar zijn ontblote bovenlichaam onthult zelf aangebrachte krassen. Het hoofd van David Bowie, Twin Peaks-gewijs wrapped in plastic. Prince, midden op een drukke straat in New York. Ze staan allemaal – netjes ingekaderd – op de grond van de galerie. Anton Corbijn komt binnengewaaid, recht van de luchthaven, “vertraging met de bagage en ellenlange file op de baan” en begint meteen rond te kijken.

Iemand van de galerie vertelde net dat je de opstelling nog moet goedkeuren om er zeker van te zijn dat er geen vetes zijn tussen muzikanten waardoor ze niet naast elkaar mogen hangen.

Anton Corbijn: (lacht) "Dag mag wel, hoor. Weet je, ik was ooit in in het kasteel van Václav Havel, oud-president van Tsjechië. Hij had een kamer vol foto's van mensen die in de echte wereld ruzie hebben. Een Palestijn en een Israëlische president hingen bij hem bijvoorbeeld broederlijk naast elkaar. Hij zei: in deze kamer is er vrede. Dat vond ik heel mooi. Dus ik hanteer hetzelfde principe. Nu, in de muziekwereld bestaan dat soort ruzies ook bijna niet. Dat idee van The Beatles versus The Stones is ouderwets.”

Deze tentoonstelling is het vervolg op je grote retrospectieve in Den Haag. Heb je opnieuw foto's herontdekt die je vergeten was?

“Nee, want ik heb uit die expo een aantal foto's gekozen die mooi samengaan. Deze keer ben ik dus niet opnieuw in mijn archief gedoken omdat ik het toch wel zwaar vond om zo veel achterom te kijken.”

Opvallend: intussen zijn Prince en David Bowie gestorven. Anderen waren al dood. Maakt dat het terugkijken moeilijk?

“Zeker. Al mijn foto's zijn het resultaat van echte ontmoetingen. Vaak moest ik ver reizen en hebben we samen wat tijd doorgebracht. Dat is onherroepelijk voorbij wanneer iemand overlijdt. Maar minstens even confronterend was het feit dat er vaak slechte shoots tussen zaten. Er zijn echt jaren waarin ik niet veel gepresteerd heb, vind ik. Achteraf gezien lijkt het dan alsof ik mijn leven verdeed.”

“Dat terugblikken doet me vooral beseffen hoe snel alles voorbij gaat. Ik heb het gevoel dat ik het beter had kunnen doen, er meer van had kunnen maken. Het is oké om dat op een gegeven moment te beseffen, maar je kunt je daar niet in wentelen, want dat brengt je niet vooruit.”

Ga je door dat besef je koers voor de toekomst wijzigen?

“Misschien heeft het wel invloed op de toekomst, ja. Maar eerlijk: ik weet niet precies wat ik nog wil doen. Ik wil weleens iets anders doen met fotografie. Ik denk dat ik digitaal ga werken.”

Dat had ik niet verwacht. Je bent een notoir voorstander van analoog.

“Nee, ik had het zelf ook niet verwacht. Maar ik denk dat het goed is om soms dingen te doen waarvan je altijd dacht dat je ze nooit zou doen. Mijn donkere kamer is nu al digitaal, maar ik wil graag uitzoeken wat digitale fotografie voor mij zou kunnen betekenen. Ik zie wel hoe het gaat.”

Heb je nog filmplannen?

“Ik film dit jaar wel iets, maar waarschijnlijk geen grote speelfilm. Ik heb nu vier films gemaakt en ik wil er zeker nog vier maken, maar zulke dingen vragen tijd.”

“Er zijn heel veel dingen die ik nog wil uitproberen, maar de verbindende factor tussen mijn films is dat ze allemaal over loners gaan. Dat thema zie ik als de rode draad. Het blijft een onderwerp dat me aantrekt.”

Ook op je foto's zien we meestal individuen, geen groepen.

Een zeldzaam portret van Anton Corbijn. ­‘Terugblikken doet me ­beseffen dat ik het beter had kunnen doen.’
Beeld Diego Franssens

“Ja. Je beleeft het leven toch individueel? Het is geen groepsbelevenis.”

Vroeger zei je altijd dat je de creatieve strijd van muzikanten in beeld probeerde te brengen. Nu fotografeer je ook beeldende kunstenaars. Wil je bij hen hetzelfde doen?

"Nee, niet echt. Ik maak nu gewoon portretten. Ik geloof dat ik vroeger te grote uitspraken deed over waar ik mee bezig was." (lacht)

Is je eigen artistieke strijd dan minder heftig geworden?

“Ik denk het wel. Vroeger wilde ik heel graag ergens bijhoren. Die behoefte heb ik nu niet echt meer. Ik wil gewoon dingen ontdekken voor mezelf. En fotografie is een mooi excuus om interessante mensen te ontmoeten. Ik vind het een zeer groot privilege om in de ateliers van kunstenaars als John Baldessari of Ai Weiwei te mogen rondlopen.”

Je hebt zowat alle muzieklegendes voor je lens gehad, maar heb je nog een verlanglijstje van kunstenaars?

“Momenteel ben ik geobsedeerd door Frank Auerbach. En er zijn ontzettend veel schilders en kunstenaars die ik graag had ontmoet. En dan zijn er nog de kunstenaars die ik wél heb ontmoet, maar die zich niet wilden laten fotograferen omdat ze zichzelf er te oud voor vonden. (lacht) Cy Twombly bijvoorbeeld.”

“Er staat ook nog één muzikant op mijn verlanglijstje. Ik geloof nog steeds dat de combinatie van Bob Dylan en mezelf mooie beelden zou kunnen opleveren. Ik heb hem één keer gefotografeerd, maar we hebben toen maar twee foto's gemaakt. Dus daar hoop ik nog op.”

Deze tentoonstelling is te zien in combinatie met die van schilder Raoul De Keyser. Als hij nog leefde, had je hem dan graag geportretteerd?

“Zeker. Al moet ik bekennen dat ik hem niet kende voordat Frank Demaegd van Zeno X me zijn werk liet zien. Hé, grappig, zie je die kist daar waar 'Raoul De Keyser' op staat? Dat systeem om kunstwerken te vervoeren hebben wij ontworpen. Beeldende kunst wordt normaal in houten kisten vervoerd, maar dat is heel zwaar om te tillen. Rockgroepen hebben flightcases op wieltjes, heel handig. Dus heb ik ooit zo'n flightcase laten maken voor mijn foto's. Dat is alvast iets dat de kunstwereld heeft overgenomen uit de muziekwereld. Mooie kruisbestuiving.”

#5, van 18 januari tot 25 februari in Zeno X Gallery, Antwerpen, zeno-x.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234