Donderdag 19/05/2022

Theater

'Antigone': big business wint het (weer) van grote kunst

null Beeld Jan Versweyveld
Beeld Jan Versweyveld

De internationale coproductie 'Antigone' blijft overeind als een degelijke regie met één groot probleem: Juliette Binoche.

EVELYNE COUSSENS

Wat nog te schrijven over Antigone? In de meer dan 2.500 jaar die zijn verstreken sinds Sophokles gestalte gaf aan zijn principiële heldin, werd de tragedie ontelbare keren gemoderniseerd, maar haar dramatische kern blijft onverwoestbaar: de spanning tussen de vrijheid van het individu en het belang van de massa.

De plot is bekend. In een verwoestende oorlog om de macht over Thebe hebben de zonen van Oidipous elkaar gedood. Op de troon zit nu hun oom Kreon, een man met een plan: een ideale staat gebaseerd op wetten en orde. Zijn ene neef krijgt een staatsbegrafenis, terwijl het lijk van de andere, de 'anarchist', moet rotten. Hun zus Antigone, verloofde van Kreons zoon Haimon, begraaft haar broer toch, wetend dat ze hiervoor zal boeten.

Het is de voortreffelijke nieuwe vertaling van de Canadese classica Anne Carson die Sophokles' drama de meeste eer bewijst. In natuurlijk aandoende frasen wordt de oud-Griekse tekst op elk niveau transparant. Van Hove laat de uitstekende ploeg Britse acteurs afgemeten spreken, in pakkend contrast met kleine gebaren van familiale tederheid.

De tweedeling tussen ratio en emotie trekt zich ook door in de enscenering van Jan Versweyveld. Op het voorplan de sombere, strakke controlekamer van Kreon, met lades vol surveillance-videotapes maar ook homemovies die de vreselijke voorgeschiedenis van Oidipous' familie in herinnering brengen. Achteraan, in prikkelend videowerk van Tal Yarden, de hete vlakten van Griekenland.

Hysterie

Maar dan is er nog Juliette Binoche, die deze regie op pijnlijke wijze onderuit haalt. Carson typeert Antigone prachtig als een 'open wound', maar in Binoches interpretatie wordt ze een huilerige puber met een overdosis aan zelfbeklag.

In haar spel houden vlakheid en enerverende hysterie elkaar in evenwicht. Je zou je kunnen afvragen hoe iemand met zo'n gebrek aan theatrale présence überhaupt in een productie van Ivo Van Hove geraakt. Of hoe het komt dat Van Hove, toch niet de minste acteursregisseur, Binoche niet in het gareel kreeg. Maar de machtsverhoudingen lagen anders: het waren Binoche en het Londense The Barbican die Van Hove uitkozen.

Dat een aantal regisseurs uit de Lage Landen internationaal kansen krijgen is iets om trots op te zijn. Maar de belangrijkste vraag is niet wie gekozen wordt door Juliette Binoche of wie Nick Cave weet te strikken. A priori is er niets tegen kunst als big business, zolang één vraag alle andere blijft domineren: levert deze big business ook great art op? Dat is bij 'Antigone' beslist niet het geval. Een internationale coproductie als deze moet meer zijn, veel meer, dan een corporate succes.

'Antigone' van Les Théâtres de la Ville de Luxembourg en The Barbican, nog tot 18 april in de Stadsschouwburg van Amsterdam, daarna op tournee.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234