Zaterdag 04/12/2021

DM ZaptArno Haijtema

‘American Insurrection’ geeft het kwaad een herkenbaar gezicht

null Beeld RV
Beeld RV

Arno Haijtema zet de blik op oneindig. Vandaag: American Insurrection op Canvas.

Toch weer shockerend om te zien hoe voormalig president Donald Trump het geweld goedpraatte dat in 2017 in Charlottesville, Virginia, een demonstrant het leven kostte en tientallen verwondde. Een racistische man was met zijn auto ingereden op vreedzame demonstranten, en wat zei Trump? Dat onder de racisten, die ook antisemitische leuzen riepen, very, very fine people waren, net zoals ‘in beide kampen’ sommigen ‘erg gewelddadig’ waren geweest.

De royale steunbetuiging aan white supremacists en de verdachtmaking van ‘antifa’s’ door de pas geïnstalleerde Amerikaanse president markeren in de door Canvas uitgezonden documentaire American Insurrection het moment waarop zwaarbewapende rednecks verenigd in geüniformeerde knokploegen als Proud Boys, Boogaloo Boys en Three Percenters de wind in de zeilen kregen.

American Insurrection is een beknopte reconstructie van de jaren waarin de opstand van rechtsextremisme in de Verenigde Staten vleugels kreeg, tot de dag waarop Trump-aanhangers het Capitool in Washington bestormden. In de documentaire van het publieke Amerikaanse netwerk PBS en het onafhankelijke platform ProPublica gaat journalist A.C. Thompson stoïcijns in gesprek met de witte nationalisten, onder wie een aantal aantoonbaar gewelddadige, en met politie, politici en terreurdeskundige beleidsambtenaren.

Constanten in die gesprekken: het containerbegrip ‘vrijheid’, die de nationalisten zeggen te verdedigen met het automatische wapen onder de arm; hun vermoorde onschuld als Thompson hen confronteert met hun agressie; de laconieke houding van gezagsdragers die wegkeken van het geweld in Charlottesville; het wegwuiven van de extreemrechtse terreurdreiging door het Witte Huis en het verdacht maken door Trump van ‘antifa’, van wie volgens een presidentieel adviseur weinig te vrezen viel.

Wie het nieuws in de Trump-jaren heeft gevolgd, ontdekt in deze docu weinig nieuwe feiten, maar de ordening die zij aanbrengt in een aantal gewelddadige dieptepunten is even verhelderend als verontrustend. De aanslag op een synagoge in Pittsburgh (elf doden) komt voorbij. De massamoord in El Paso (23 doden) door een tegenstander van de ‘hispanic invasion’. De Boogaloo Boy Steven Carrillo die, in de chaos na de dood van George Floyd, twee witte politieagenten vermoordde. De poging tot ontvoering van de gouverneur van Michigan (met als doel haar wegens de invoering van coronabeperkingen te ‘executeren’). De bezetting van het parlementsgebouw in Michigan door 150 gewapende witte nationalisten: de generale repetitie voor de bestorming van het Capitool op 6 januari.

De documentaire zet de gebeurtenissen in perspectief en geeft het kwaad een herkenbaar gezicht. En ze doet je je weer realiseren dat met het vertrek van een pleitbezorger uit het Witte Huis de haat van het rechtsextremisme geenszins is uitgewoekerd.

American Insurrection is te bekijken op VRT Nu.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234