Vrijdag 14/05/2021

NieuwsKunst

Als kunst therapie wordt: Sofie Muller gebruikt lockdownkunst in internationaal project

Een ontsproten ui met daarrond een hart van klei. Sofie Mullers kunstproject 'Movement of the heart' is genoemd naar een boek van Leonardo da Vinci.  Beeld Sofie Muller
Een ontsproten ui met daarrond een hart van klei. Sofie Mullers kunstproject 'Movement of the heart' is genoemd naar een boek van Leonardo da Vinci.Beeld Sofie Muller

De eerste lockdown kwam hard binnen voor kunstenaar Sofie Muller. Met Movement of the heart zocht ze een manier om haar angsten de baas te kunnen. Ze boetseerde 150 bronzen harten uit ontsproten uien en verspreidde die over heel de wereld.

Een regenachtige dag in hartje Gent. Sofie Muller loodst me door de vele kronkelende gangen van haar imposante woonst. In een hal, net uit de greep van inslaande regen, staan enkele kratjes gekiemde uien. “Het is weer de tijd van het jaar”, knikt ze. “Exact een jaar geleden kwam ik op het idee om ze in mijn werk te gebruiken.”

Toen het virus uitbrak sloeg de angst en onzekerheid toe bij de kunstenaar. Covid kwam hard binnen. De onrust in de eerste lockdown had invloed op haar werk, ze blokkeerde. De gesproten uien zetten haar aan het denken. “Ik had net een stuk gelezen waarin de mens vergeleken werd met de ui. De rokken van de ui staan voor de gelaagdheid. Hoe dieper, hoe moeilijker de laag te veranderen valt. Het ontsproten groen verwijst dan weer naar de hoop, de idee dat er andere tijden op komst zijn. Met dat gegeven ging ik aan de slag.”

In elke ui kraste Muller een intentie, een wens voor de wereld. Errond boetseerde ze een hart van klei. Aanvankelijk hield ze zich redelijk aan de realistische hartvorm geïnspireerd op foto’s en modellen van mensenharten, maar al gauw verliet ze de hyperrealistische piste en creëerde haar eigen versies van het hart. In dagen van onmacht, boosheid of verdriet kleide Muller haar zorgen van zich af, met enkele vreemd gewrongen vormen als resultaat. “Was er een extra angst of emotie die opkwam die dag, dan boetseerde ik dat. Dan kneep ik die stress letterlijk plat. Ik geloof heel hard dat handenwerk je helpt als je in de knoop ligt met je gevoelens. Je handen vuilmaken en kneedbewegingen maken, het werkt helend, als een therapie.”

Fascinatie voor het lichaam

Dat ze hartvormen gebruikt is geen verrassing. Muller heeft een ongekende fascinatie voor het menselijk lichaam. Het legt ook een link naar haar onderzoek naar het werk van Leonardo da Vinci dat ze tussen twee lockdowns door voerde in Brescia, Italië. “Da Vinci was de eerste wetenschapper, 250 jaar voor de volgende het zou bevestigen, die ontdekte dat het hart een spier is. Ik vond een mooie quote in een van zijn boeken: ‘Tranen komen uit het hart en niet vanuit het brein.’ Het lijmde mijn projecten mooi aaneen. Ik gebruikte zelfs de titel van het betreffende boek: Movement of the heart and the blood.”

Muller boetseerde 150 harten. Die zijn nu over de wereld verspreid in galeries in onder andere Mexico, Azerbeidzjan, Italië en Australië. Elke galerie kiest voor een eigen aanpak. In Oostenrijk vindt zo een 3D-tentoonstelling plaats, in Azerbeidzjan een theeceremonie. Alle uien werden collectief op de eerste dag van de lente tentoongesteld. In België is dat het geval in galerie Geukens & Devil in Knokke.

“Het is een project van hoop”, benadrukt Muller. “Uit mijn harten moet nieuw leven ontstaan. Per verkocht hart zullen een vijftigtal bomen geplant worden op de plekken waar ze getoond worden. De groei van de uien wordt op die manier voortgezet.”

Houvast

Haar meest symbolische werk houdt ze voor eigen land. In een installatie te zien in Knokke plaatst ze de harten tussen ex voto’s, wensplaatjes die je voornamelijk terugvindt in kerken en bedevaartsoorden. Ze komen voor in alle vormen zoals benen, armen, ogen of harten en zorgen voor een mooi contrast. De ex voto’s geeft Mullers werk een religieuze toets, al benadrukt de kunstenaar dat ze zelf niet gelovig is. “Wat ik heel mooi vind aan het geloof is dat het vasthoudt aan rituelen. Rituelen zorgen voor steun in moeilijke tijden. Maar die handelingen zijn we vandaag wat kwijtgeraakt en dat is bijzonder jammer. In dit werk leg ik mijn eigen rituelen vast en op die manier creëer ik mijn eigen houvast.”

Movement of the heart loopt tot 25/4 in galerie Geukens & Devil in Knokke.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234