Zaterdag 20/07/2019

Film

“Als jonge acteur bleef ik op mijn honger zitten als het op zwarte voorbeelden aankwam”

Als vrijheidsvechter Martin Luther King in Selma en Botswaans volksleider Seretse Khama in A United Kingdom bestrijdt acteur David Oyelowo prangende problemen in de filmwereld. “We mogen onszelf niet te snel schouderklopjes geven.”

David Oyelowo (als Seretse Khama) aan de zijde van actrice Rosamund Pike (Ruth Williams) in 'A United Kingdom'. Beeld RV Stanislav Honzik

“Toen ik aan deze perstour begon, dacht ik: laat ik eens kijken waar andere acteurs over praten”, vertelt de Britse acteur David Oyelowo halverwege ons gesprek. “Ik heb interviews bekeken van Daniel Day-Lewis, van Michael Fassbender. Zij mogen praten over hoe het was om in hun personage te kruipen, over hoe het was om met die of die regisseur op de set te staan. Niet één keer worden hun films gepolitiseerd. Zelfs niet wanneer Daniel Day-Lewis in Lincoln zat.”

Bij Oyelowo gaat het anders. Hij brak wereldwijd door als Martin Luther King – 'Dr. King', zoals hij hem steeds eerbiedig omschrijft – in Selma, en kruipt in zijn nieuwe film A United Kingdom in de huid van Seretse Khama – de eerste president van het onafhankelijke Botswana, wiens huwelijk met de blanke Britse Ruth Williams (Gone Girl-ster Rosamund Pike) voor heel wat politieke onrust zorgde, in Engeland én Afrika. “Het is een liefdesverhaal”, benadrukt Oyelowo meermaals. Maar ook hij beseft dat hij niet om de politieke lading van de film heen kan.

“Echt waar: ik ben bored to tears van al dat praten over diversiteit”, drukt hij ons nochtans op het hart. “Het is ook niet waarom ik films maak. Ik zie A United Kingdom niet als een 'zwarte film', of als een pleidooi voor diversiteit. Ik vind dit simpelweg een verhaal dat het verdient om verteld te worden, en dat hopelijk een universele aantrekkingskracht heeft.”

Op zoek naar evenwicht

Toch ziet hij het belang van de thematiek, blijkt uit ons gesprek. We ontmoetten elkaar afgelopen herfst in Londen, waar A United Kingdom het Filmfestival van Londen mocht openen. De laatste keer dat Oyelowo op het Filmfestival stond, was voor de openingsfilm van tien jaar terug: The Last King of Scotland, een drama over de dictatuur van Idi Amin Dada in Uganda.

“Ik ben heel trots dat ik van die filmcast deel mocht uitmaken. Maar Idi Amin is maar één kant van het Afrikaanse verhaal. Er is in de filmwereld een onevenwicht als het over het Afrikaanse narratief gaat. Er wordt vaak negatief naar Afrika gekeken: het gaat steeds over dictators, genociden, corruptie, ziektes. Ik wil voor evenwicht zorgen. Om nu terug te komen met A United Kingdom, een liefdesverhaal én een succesverhaal over een leider die het beste voorheeft met zijn volk, is precies het evenwicht dat ik tien jaar geleden al ambieerde.”

De statements van Oyelowo liegen er niet om. Hij heeft een mening, en hij wil die overbrengen. Hij was ook een van de belangrijkste stemmen in het #OscarsSoWhite-debacle van vorig jaar: voor veel acteurs is hij even inspirerend als de personages die hij vertolkt. Ziet hij zichzelf als rolmodel? “Dan toch een terughoudend rolmodel”, zegt hij zelf. “Als jonge acteur moest ik op mijn honger blijven zitten als het op zwarte voorbeelden aankwam. Dus nu ik hier ben, probeer ik daar iets aan te doen. Personages als Dr. King en Seretse Khama heb ik vroeger te weinig gezien.”

Oyelowo was de drijvende kracht achter A United Kingdom: het heeft zes jaar geduurd vooraleer hij de film effectief kon maken. “Er heerst nog steeds veel weerstand als het gaat over films met een zwarte protagonist. De idee dat het publiek minder open staat voor zo'n film – en dat de film dus minder geld zal opbrengen – leeft nog steeds. Dat heeft de zaken er niet gemakkelijker op gemaakt. Maar universele personages en universele verhalen spreken net een wereldwijd publiek aan, vind ik.”

Vrouw aan boord

Een ander euvel voor A United Kingdom: de regisseur. De Ghanees-Britse Amma Asante was de geknipte vrouw voor de job, vindt Oyelowo. Maar vrouwelijke filmmakers blijven een uitzondering. “A United Kingdom is een love story: ik wilde niet dat het politieke aspect de focus van de film zou worden. Daarom wilde ik heel graag Amma aan boord. Bovendien is het een film over twee continenten – Afrika en Europa. Amma is, net als ikzelf, zowel Afrikaans als Brits. Ze was de perfecte kandidaat om de film te regisseren. Helaas leven we in een wereld waarin het vreemd en zeldzaam is dat een vrouw achter de camera staat.”

De strijd is nog niet gestreden, dus. “Ik denk dat we allemaal wel weten dat er in de filmindustrie heel wat ongelijkheid zijn, die we moeten bestrijden. Niet alleen omdat het simpelweg verkeerd is, maar ook omdat we op die manier een heel rijk perspectief mislopen. Er zijn zo weinig vrouwelijke regisseurs die films maken. Ik zeg niet dat mannelijke regisseurs minder goede films maken, maar hun kijk op de dingen kennen we wel al door en door.”

Er lijkt iets te veranderen, werpen we op. Met films als Moonlight en Fences gaat het toch de goede richting uit? “Ik probeer niet te snel tevreden te zijn”, besluit hij. “Ik herinner me conversaties als deze ten tijde van 12 Years a Slave, The Butler, Fruitvale Station. Toen leek er ook iets te veranderen, en een jaar later was het #OscarsSoWhite. We mogen onszelf niet te snel schouderklopjes geven en denken dat we de problemen hebben opgelost. Als we verandering willen bekomen, moeten we de problemen blijven aankaarten. En dat zal ik blijven doen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden