Donderdag 22/10/2020

InterviewRinus Van de Velde

‘Als ik aan het tekenen ben, ben ik ergens anders. Dan leef ik in mijn werk’

Rinus Van de VeldeBeeld Thomas Nolf

Geen koninklijk defilé op de nationale feestdag dit jaar door corona. Dus vroeg de koning aan Bozar-baas Paul Dujardin om een project op te stellen dat kunst tot bij de mensen brengt. Op vier publieke plaatsen komen er nieuwe werken. Op Brussels Airport pronkt vanaf morgen een werk van Rinus Van de Velde.

Een vrouw te paard baant zich een weg door het hoge gras. Haar ontspannen schouders staan in fel contrast met de positie waar je je hoogstwaarschijnlijk in bevindt als je het gadeslaat. Licht gestrest je valiezen bijeenzoekend, afstand bewarend van de persoon voor je en stiekem friemelend aan je mondmasker je weg banend door de vertrekhal van Brussels Airport.

Het werk Bringing People Together van Rinus Van de Velde symboliseert de veerkracht in tijden van Covid-19. De tekening maakt deel uit van Art Reconnects Belgium, een project dat Bozar organiseerde op vraag van het koninklijk paleis. Omdat dit jaar de nationale feestdag er iets anders zal uitzien als gevolg van de Covid-19-pandemie, vroeg het paleis aan Bozar een participatieve dag rond solidariteit en hoop te organiseren.

Vier kunstenaars werden uitgenodigd om op vier symbolische plaatsen een grote muurschildering te maken: Zenith, alias Matthias Schoenaerts, gaat met spuitbussen aan de slag op de gevel van het Provinciaal Instituut voor Hygiëne in Antwerpen. In Charleroi is het werk van ELNINO76 te zien. In Brussel, aan het Paleis voor Schone Kunsten, dat van kunstenaar Dema, en in Zaventem komt permanent een Rinus Van de Velde te hangen, een geschenk van de kunstenaar en zijn galerie Tim Van Laere aan de Belgische staat.

Atelier

Dat uitgerekend zijn werk in Zaventem ophangt, is niet toevallig; het knettert op veel manieren en dat maakt het erg interessant. “Toen Paul me vroeg om mee te werken aan dit project, zag ik dat eerst niet zitten”, huivert Van de Velde. “Oorspronkelijk was het de bedoeling om samen te werken met andere kunstenaars op locatie. Maar ik ben geen man van de publieke ruimte. Het liefst van al bevind ik me tussen de vier muren van mijn atelier. Gisteren hebben we een scène ingeblikt van mijn tweede film. Die speelt zich onder water af. We hebben een volledig koraalrif uit plastic en karton gemaakt, om toch maar niet in de echte zee te moeten gaan duiken. Dat zegt genoeg, niet?”

Beeld Thomas Nolf

Als er iemand is die graag thuisblijft, dan is het Rinus Van de Velde wel. En toch is er geen kunstenaar die zo vaak op reis gaat als hij. Elke dag, als het van hem afhangt, reist hij zijn hersenkronkels door naar een imaginair oord dat hij in houtskooltekeningen, keramiek of filmdecors giet.

Bringing People Together zegt veel over de coronatijden waar we in leven. “Met de komst van het virus is het reizen in het hart geraakt. De grenzen gingen dicht, de luchthavens op slot. Terwijl het zulke interessante kruispunten zijn. De eerste indruk van een land wordt vaak gevormd in een luchthaven. Om dan op een plek te hangen waar mensen echt op reis vertrekken of voor het eerst ergens aankomen, daar wordt het pas echt interessant. Net dat is de uitgelezen plek om na te denken over onze manier van reizen en hoe we dat in de toekomst kunnen aanpakken.”

Van de Velde start vaak van gevonden foto’s. Bringing People Together vertrekt van een foto die een vriend opstuurde. Die maakte een reis te paard in de Balkan. De kunstenaar vond het het geknipte beeld dat binnen de context van het reizen past. Het biedt een alternatief aan voor onze snelle levensstijl, waarvoor de luchthaven symbool staat.

Lockdown

Het werk van Van de Velde draait om veerkracht, iets waar we in lockdowntijd allemaal wel mee te maken kregen. Zijn kunstenaarsleven is al jaren een lockdown, waarin hij zich afsluit van de realiteit. “Maar ik ga daar zeker niet licht over”, benadrukt hij. “Het komt allemaal erg oneerlijk over. Dit is een erg heftige situatie. Voor veel mensen komt het superhard aan. De wereld is in totale verandering. Het enige wat ik kan denken is: je kan er op een positieve manier mee omgaan, met die verandering. Je staat voor een keuze: hoe gaan we het aanpakken in de toekomst? Ik besef enorm goed dat ik me in een bevoorrechte positie bevind in mijn atelier vlak bij mijn huis en gezin, maar ik geloof sterk dat vanuit het isolement veel goeds kan ontstaan. Het leidt net tot vrijheid.”

“In de imaginatie is er geen isolatie”, stelt de kunstenaar. “Die heeft geen limieten. En daar gaat mijn werk over. Wat wij hier de voorbije tien jaar gebouwd hebben, van jungles over een onderwaterwereld tot stedelijke omgevingen, dat is een enorme vrijheid die je jezelf kan gunnen. Een vrijheid die inherent is aan de kunst. Kunst gaat over de mogelijkheid om daarin te verdwalen, zonder dat het echt vluchten wordt in de negatieve zin. Je niet gebonden voelen aan restricties van de realiteit.”

Van de Velde raakt op dreef als hij zijn betoog besluit. “Als ik aan het tekenen ben, ben ik ergens anders. Dan denk ik na over dat werk, dan leef ik erin. Ik ben zo intens bezig met het beeld van die vrouw op dat paard dat het lijkt alsof ik er gewoon bij ben. Alsof je een roman aan het lezen bent. Hetzelfde met een tekening maken. Je duikt in die wereld. Je analyseert dat beeld streepje voor streepje. Je bent twee weken lang daar mee bezig. Twee weken lang ga je, heel cliché gezegd, mee op reis.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234