Vrijdag 07/05/2021

Dm ZaptRevolutie in Indonesië

Als een veldmaarschalk loopt Van Reybrouck op zijn lange stelten door Jakarta, zich hyperbewust van de lens

In het driedelige 'Revolutie in Indonesië' (te zien op Canvas) volgen we Van Reybrouck 'in the heart of the action'. Beeld NTR
In het driedelige 'Revolutie in Indonesië' (te zien op Canvas) volgen we Van Reybrouck 'in the heart of the action'.Beeld NTR

Dirk Leyman zet de blik op oneindig. Vandaag: Revolutie in Indonesië.

Het is toch geen straf hè, literaire non-fictie maken”, lacht David van Reybrouck breeduit én bruingebrand, schommelend op een zonovergoten ponton. De schrijver heeft schik in zijn klopjacht op de laatste ooggetuigen van de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd. In het driedelige Revolutie in Indonesië (Canvas) volgen we Van Reybrouck in the heart of the action. Een vat vol energie lijkt hij, gezegend met een tomeloze researchdrift, een empathische blik en schier eindeloze luisterbereidheid. En een verfomfaaid rugzakje om de schouders, gekoesterd als een talisman. Onverschrokken, jongensachtig nieuwsgierig én recht op zijn doel af: zo voeren regisseurs Djoeke Veeninga en Marlou van den Berge Vlaanderens intellectuele exportproduct op.

Het was hun idee om Van Reybrouck op de hielen te zitten tijdens het maken van Revolusi, de alweer wijd en zijd bejubelde opvolger van Congo. Zelf was hij daar niet zo tuk op. “Om eerlijk te zijn: ik heb een beetje een hekel aan cameraploegen”, vertelde hij aan NPO Radio 1. Het went snel. Gaandeweg meet Van Reybrouck zich enige star quality aan. Als een veldmaarschalk loopt hij op zijn lange stelten door Jakarta of geeft hij resoluut instructies aan Japanse tolken en assistenten. Telkens is hij zich hyperbewust van de lens. Wanneer de auteur op een Moluks eiland de oorlogstrauma’s van een paar stokoude, vrijwel tandeloze besjes wil lospeuteren, ontstaat er haast een volkstoeloop. Een intiem gesprek is onmogelijk.

Geïnspireerd op instructieve museumdiorama’s zijn er voor deze reportage zelfs Van Reybrouck-poppetjes vervaardigd. Worden ze ooit even gegeerd als Kuifje-memorabilia? Als een volleerd geostrateeg schuift hij vervolgens met militaire pionnen over een Azië-kaart, om de gevolgen van 3,5 halve eeuw Nederlandse bezetting en 3,5 jaar Japans geweld te adstrueren.

Een beresterk geloof in zijn missie, dat straalt Van Reybrouck uit. “De ramen openzetten, de geschiedenis een tikje doen kantelen”, klinkt het met een tremolo. Na een vroege “boulimische fase”, waarin hij alle informatie opslokt over de Indonesische dekolonisatie, moet hij snel “in het diepe springen”. De klok tikt voor zijn oud-militairen, vrijheidsstrijders en getuigen definitief het loodje leggen – sommigen zijn eeuwelingen. Van Reybrouck zweert bij oral history, als was het een religie. Met linkshandige precisie kribbelt hij scheepsladingen Moleskine-schriftjes vol. Toch valt van bepaalde door de tijd aangevreten exposés en herinneringen weinig chocola te bereiden. Het menselijke geheugen, ach.

Maar aan zijn Brusselse werktafel ontstaat het wonder. De puzzelstukken schuiven in elkaar. “Schrijven is ambachtelijk, ik hou van pennen en papier, van puntenslijpers en gommetjes, zodat ik de compositie beter kan zien.” In zijn boek Revolusi is die samenhang verzekerd. In deze springerige en soms te idolate docu ontbreekt dat kompas en word je Indonesië-kennis eerder summier bijgespijkerd.

Revolutie in Indonesië, volgende dinsdag om 21.20 uur op Canvas, en op vrt.nu

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234