Dinsdag 02/06/2020

StripsAlle dagen ui

‘Alle dagen ui’ toont het leven zoals het is in een detentiecentrum

Pagina uit 'Alle dagen ui'. Beeld B. Carrot

Traditionele strips? Nah, liever levert de ‘grafische journaliste’ B. Carrot beeldromans met maatschappelijke content. En dus koos ze voor haar waargebeurde debuut een heikel onderwerp: het leven binnen een detentiecentrum. 

Eerst het goede nieuws: Saied Al-Karim, de Egyptenaar wiens verhaal in Alle dagen ui wordt verteld, kreeg inmiddels politiek asiel in Nederland. Zijn leven krijgt naar verluidt langzaam vorm, al maakt de administratieve rompslomp vanuit de overheid het er hem niet makkelijk op. Maar alles is beter dan dat ene jaar dat hij opgesloten zat in Schiphol, in één van de drie detentiecentra voor vreemde­lingen die Nederland telt. Dat ene jaar, zo blijkt uit deze graphic novel, kostte hem een stuk van zijn leven.

Op de beginpagina’s van B. Carrots (35) debuut loopt het al meteen mis voor de dan 37-jarige Al-Karim. Wanneer hij bij een douanier op Schiphol nerveus asiel aanvraagt, toont de beambte zich geïrriteerd en onbeschoft. Al zijn spullen worden nauwkeurig geanalyseerd, ook inwendig volgt een controle en in het onafgebroken vragenvuur dat volgt worden de woorden ‘moslim’ en ‘ISIS’ als messen op hem afgevuurd. Het maakt hem angstig, klein ook.

Pagina uit 'Alle dagen ui'. Beeld B. Carrot

Heel even is hij opgelucht wanneer hij naar een plek wordt gebracht “waar u kunt eten en overnachten”. Maar hij beseft snel dat hij er – in zijn woorden – ‘gevangen’ zit. Hij gedraagt zich voorbeeldig, beleefd zelfs. En hij lacht heel veel miserie weg. Toch besluit hij zich uiteindelijk te verzetten tegen het gevangenisregime, de pesterijen en verzonnen regels van de bewakers. Zijn wapen: de huisregels van het complex. Steeds wanneer een regel wordt geschonden, zoals het intrekken van het officiële uurtje buitenlucht, dient hij een klacht in. De reactie van de bewakers? Meer pesterijen, eenzame opsluiting en één keer wordt hij zelfs door een bewaker buiten het zicht van de camera’s afgetuigd. “De directeur wou die ‘onruststoker’ dichtbij houden en gaf hem privileges om hem stil te krijgen”, zegt Carrot. Maar dat lukte niet. “Dat alles zou binnenskamers blijven, ware het niet dat Saied bezoek kreeg van Dokters van de Wereld die hem er ongemerkt interviewden en zijn verhaal publiceerden.”

Palestina

Liever dan klassieke strips buigt Carrot, een Nederlandse met roots in Israël, zich over politieke en maatschappelijke strips. Eerder bracht ze in eigen beheer al een strip uit over de strijd van Israëlische tieners inzake de Palestijnse bezetting en een webstrip over sans-papiers in Amsterdam.

“Ik was altijd al politiek en sociaal geëngageerd, ook toen ik nog in Israël woonde. Al op jonge leeftijd deed ik wat ik kon om de Palestijnse strijd te steunen. Dat doe ik nog steeds, zelfs nu ik al acht jaar geen Israëlische meer ben. Vanuit mijn geprivilegieerde positie mag ik daar best mijn verantwoordelijkheid over nemen.”

Ze grijnst bij de vergelijking met Joe Sacco, de Amerikaanse journalist die zijn reportages over conflicthaarden in dikke graphic novels giet. “Sacco las ik voor het eerst toen ik 18 was. Wie maakt er nu zo’n dikke strip over Gaza en Bosnië, dacht ik. Maar hij inspireerde, deed me beseffen waartoe dit medium in staat was en iets kon betekenen voor anderen.”

Een zelfportret van B. Carrot. 'Ik hoop dat het boek impact heeft, want of het nu detentiecentra betreft in Groot-Brittannië, België of Frankrijk: ze fungeren zowat allemaal op eenzelfde twijfelachtige manier.'Beeld B. Carrot

B. Carrot leerde Saied kennen op de dag van zijn vrijlating toen hij haar huisgenoot, een vriend, bezocht. “Hij wist dat ik werkte aan een boek over vluchtelingen en vertelde hoe hij tijdens zijn opsluiting veel notities had verzameld met het idee om het onrecht wat hem overkwam te bundelen en uit te brengen.”

Pagina uit 'Alle dagen ui'. Beeld B. Carrot

Haar uitgeverij hoopte via allerhande panelgesprekken een discussie over detentiecentra op gang te trekken, maar daar stak Covid-19 een stokje voor. “Jammer, maar ik hoop dat het boek sowieso impact heeft, want of het nu detentiecentra betreft in Groot-Brittannië, België of Frankrijk: ze fungeren zowat allemaal op eenzelfde twijfelachtige manier.”

De Nationale ombudsman schreef in februari een kritisch verslag over de Nederlandse detentiecentra. Detentiecentrum Schiphol neemt sinds 2018 enkel nog tijdelijke detenties waar.

Alle dagen ui is verschenen bij Soul Food Comics

'Alle dagen ui' is verschenen bij Soul Food ComicsBeeld B. Carrot
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234