Woensdag 26/02/2020

Albumrecensie

'All Melody' van Nils Frahm: Passie en propaganda

Nils Frahm desoriënteert op zijn nieuwe plaat 'All Melody'.Beeld Blue Kirkhope

De prins van het hedendaagse minimalistische pianospel roept zijn luisteraars tot de orde met een voor zijn doen eclectisch album. Daarop treden ook elektronica en jazz op het voorplan.

De negende soloplaat van Nils Frahm doemt op met de nevelsliert die ‘The Whole Universe Wants To Be Touched’ heet, in wezen een flard ambient, zij aan zij met verkillende sirenenzang. Pas met ‘Sunson’ ziet Frahm zijn mission statement verklankt: verstrooien, desoriënteren en, als de planeten netjes naast elkaar uitgelijnd staan, vervoeren. 

“Ik fungeer als een psycholoog”, wist Frahm de Britse krant The Guardian ooit te vertellen. “Ik moet eerst in het hoofd van de mensen kunnen kijken en hen warm maken voor wat ik te bieden heb. Noem het Nils Frahm-propaganda. Ik hou ervan om jouw emotionele toestand te manipuleren, om jouw hersengolven te sturen”.

Lik op stuk

Wie vertrouwd is met Frahms oeuvre zag de Duitse componist de voorbije twaalf jaar behendig slalommen tussen moderne minimalistische pianostukken, neo-klassiek, uitgebeende kamermuziek, koffiebarlounge, experimentele elektronica en tedere avant-garde. All Melody doet aan als een synthese van dat alles. Op zeldzame momenten lokken de composities zelfs zeer behoedzaam naar Nonkeen, het project waarmee Frahm zijn verleden als technoliefhebber eerde.

U kijkt bijgevolg niet op wanneer ‘Sunson’ en ‘A Place’ zich klotsende en borrelende elektronica toe-eigenen, nu met een fascinerend elektro-akoestisch nasmaakje, dan weer onverrichterzake esoterisch, een beetje zoals op de ambientplaten van Bill Laswell. Frahm gaat echter doortrapter te werk en blijft zelden tot nooit hangen bij goedkoop effectenbejag. Wie Frahm al jaren koppig blijft wegzetten als een eendimensionale minimal-pianist krijgt dus alweer mooi lik op stuk. Elektronische texturen en analoge keyboards maken evenzeer deel uit van zijn universum als, pakweg, een marimba, een timpani of pijporgels.

De cover van 'All Melody' van Nils FrahmBeeld Erased Tapes Records

Funkhaus

De liefde voor klankmanipulatie en voor hoogtechnologische, organische producties huizen niet alleen in de naden van dit album maar spreken ook uit Frahms werkingsproces. Hij verbouwde de voorbije twee jaar een studio in een historisch Berlijns radio-gebouw uit de jaren vijftig. Frahm deconstrueerde die zogenaamde Saal 3 van het Oost-Duitse Funkhaus en begon from scratch: hij legde eigenhandig opnieuw elektriciteitskabels, trok er nieuw houtwerk op, installeerde er een zelfgebouwd mengpaneel en een zelfgeconstrueerd pijporgel. Een opvallende stap voor iemand die ooit als een slaapkamerproducer begon.

Het bood Frahm ongetwijfeld de luxe om hoge akoestische vereisten te hanteren tijdens de opnames of om zijn stillistische kader een weinig open te rekken. Zoals in ‘My Friend The Forest’, bijvoorbeeld, een introspectief pianostuk dat subtiel met een jazzy frasering stoeit. Nog meer jazz horen we in ‘Human Rage’ waar een ijl echoënde trompet een alsmaar kordater aangezette soundscape doorkruist, tot een woordeloos koorpartijtje met alle aandacht gaat lopen. Het is exquise snoepgoed voor de oren.

Aha!

Geen Nils Frahm-album zonder weemoedige pianocomposities! ‘Forever Changeless’ tolt op één tegel de geruisloosheid in, met ijzige pianotoetsen en een overrompelend setje akkoorden als troef. ‘Fundamental Values’ glijdt langs een Miles Davis-achtige trompet en dikt met een schijnbaar simplistisch motiefje de melancholie extra aan. Wie goed luistert, hoort ergens ver weg in de achtergrond een viool sidderen. ‘t Is geen Chopin, laat staan Satie, maar Frahm koorddanst er wel meesterlijk op het snijvlak tussen authentiek en gefingeerd. Op die manier manipuleert hij op briljante wijze de perceptie van zijn muziek en, sterker, van het fenomeen Frahm tout court.

“Ik behandel het establishment het liefst als een stootkussen”, zo stelde Frahm het ooit. “Ik gooi diens regels niet zomaar overboord maar ik blaas er het stof af. Ik wil diens potentieel alsmaar uitbreiden”. All Melody is precies dat: een passioneel hercontextualiseren, wars van oude muzikale normen en waarden, zonder al te fel te shockeren. De schok komt met de jaren, wellicht, als een tergend traag ontdooiende aha-erlebnis. Stuurt u ons een kaartje als het zo ver is? 

'All Melody' verschijnt op Erased Tapes.

Nils Frahm speelt op 8 en 9 februari in de AB, Brussel en op 18 februari in De Handelsbeurs in Gent

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234