Donderdag 18/07/2019

Musical

"Alanis Morissette is zo relevant in de tijd van Trump"

Sidi Larbi Cherkaoui. Beeld Joris Casaer

Wat hebben Alanis Morissette, Sidi Larbi Cherkaoui en de film Juno (ja, met die zwangere tiener) met elkaar te maken? Het antwoord heet Jagged Little Pill, een Amerikaanse musical over een disfunctionele familie met nummers als 'Ironic' en 'You Oughta Know'. 

In de jaren 90 vielen aan een aantal dingen niet te ontkomen: Bill Clinton, Airwalk-schoenen en Alanis Morissette. De Canadese zangeres bracht in die tijd haar plaat Jagged Little Pill uit en het is hoogst onwaarschijnlijk dat u drie mensen vindt die hits als 'Ironic' en 'You Oughta Know' niet kennen. 

Die nummers, en nog een hoop andere van Morissette, dienen nu als muzikale fond voor een musical die vanavond in première gaat in Boston. En Sidi Larbi Cherkaoui, de man die al eens voor Beyoncé een spectaculaire choreografie maakte voor de Grammy's, doet ook mee. 

Centraal staat een disfunctioneel gezin dat worstelt met thema's als racisme, gender en allerlei vormen van verslaving. De auteur is Diablo Cody, die een Oscar won voor het script van Juno. "Het verhaal gaat echt over de onderkant van de maatschappij", vertelt Cherkaoui. "Heel pijnlijk, maar Cody kan in de meest tragische momenten een oneliner smokkelen die iedereen weer even laat ademen." 

Beeld Evgenia Eliseeva

Morissette had in se niet zo veel met de productie te maken: de muziek is van haar hand, maar het verhaal heeft met haar niets te maken. Ondertussen is haar rol wel wat gegroeid. "In het begin – we hebben hier een jaar aan gewerkt – reikte ze veel aan, daarna heeft ze het losgelaten. Maar de laatste weken is ze er weer", zegt Cherkaoui. 

"Ze geeft heel intelligente commentaar. Ik was verbaasd hoe zij, een popster, zich zo bewust is van de theatercodes, hoe gedetailleerd ze kan kijken. De laatste twee weken heeft ze haar agenda omgegooid om er bij te kunnen zijn." Heel subtiel is ze soms wel te zien in de voorstelling, zoals haar handen die werden gefilmd. "En uiteindelijk heeft ze ook een paar nieuwe nummers aangebracht." 

Freud

Morissette houdt zich dezer dagen bezig met psychologie en therapie. Alsof je met Freud praat, stelt Cherkaoui, maar net die blik is interessant in een voorstelling over moeilijke familierelaties. "Ze is heel straf in het benoemen van de personages." Als iemand die zelf homo is, was er ook voor Cherkaoui ruimte om dingen aan te geven, vertelt hij. "Het verhaal is heel erg met de tijdsgeest verbonden." 

Net dat trok de wereldvermaarde choreograaf aan in het project. "Ik ben een enorme fan, ik had al haar albums. Alle popmuziek viel in die tijd samen te vatten als 'I love you', terwijl haar nummers heel existentiële vragen stelden. Haar teksten gingen ook vaak over woede, vrouwelijke woede. Dat mag je niet onderschatten. In die tijd mochten mannen brullen, maar boze vrouwen werden afgewimpeld als moeilijk of hysterisch. Dat is haar toen ook kwalijk genomen, en ze is vaak weggelachen." 

En ook nog: "Haar teksten zijn zo relevant in de tijd van Trump." Natuurlijk zal Jagged Little Pill voor velen vooral een trip down memory lane zijn, maar Cherkaoui vindt de nummers ook rijk aan reflectie en dissectie. "Ze geeft bijna psychotherapie. Ze stelt meer vragen dan antwoorden, maar je wil toch op zoek naar de antwoorden. Ze leert je denken voor jezelf." 

Beeld Evgenia Eliseeva

De taak van Cherkaoui bestond erin – redelijk evident in dezen – om de choreografieën en alle scenes met beweging uit te werken. Dankbaar, zegt hij, omdat musicalartiesten niet bang zijn om te bewegen maar niet per se evident, omdat er ook in de kunsten nog hoge schotten bestaan. "Nochtans kent de musicalwereld een paar heel straffe choreografen, zoals Jerome Robbins (de man achter 'West Side Story', LB). Maar ik wil letterlijk en figuurlijk grenzeloos leven." 

Renaissance

Tegelijk merkt hij ook een soort renaissance in de musicalwereld, denk ook maar aan het immense succes van de Broadway-productie Hamilton. "Misschien is het omdat de politieke situatie zo ellendig is dat kunstenaars eindelijk in actie schieten en dingen maken die echt nodig zijn. Ook in de wereld van het meer populaire entertainment." 

Zal, tot slot, Jagged Little Pill weldra ook hier te zien zijn? Dat valt af te wachten. Het is uitkijken naar de reactie van de Amerikaanse pers, want in een land waarin nauwelijks subsidies worden uitgereikt, staat of valt daarmee het project. "Als die goed zijn, dan kunnen we naar Broadway, en dan is de stap naar Londen of een andere plek in Europa kleiner." 

Cherkaoui was er zelf niet bij gisteravond, op de première in Boston. De choreograaf zit met zijn eigen gezelschap Eastman in Rennes, en binnen een dikke twee weken gaat bij Ballet Vlaanderen, waar hij artistiek directeur is, het drieluik Memento Mori in première. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden