Maandag 25/05/2020

InterviewAgnes Obel

Agnes Obel doet altijd aan zelfisolatie: ‘Ik ben immuun voor de lokroep van de buitenwereld’

Beeld Gonzales Photo/Avalon

Vorige week had ze moeten optreden in een uitverkocht Koninklijk Circus. Toch kunnen we ons voorstellen dat Agnes Obel zich deze pandemie niet helemaal beklaagt. ‘Ik presteer het best als ik in mijn eigen luchtbel verdwijn.’

We ontmoetten de Deense pianiste – het meest bekend van ‘Riverside’ – een paar weken voor er zelfs maar sprake is van Wuhan of een wereldwijde uitbraak. Bizar genoeg vielen in het gesprek ook toen voortdurend termen als ‘quarantaine’ en ‘bewuste afstand’. Agnes Obel strooide die woorden in tempore non suspecto volkomen achteloos rond, maar vandaag hebben ze voor haar vast ook een andere waarde gekregen. 

Haar jongste album Myopia maakte Obel evenwel al in volstrekt isolement, zonder hulp van buitenaf. Wij vroegen ons af of die keuze ingegeven werd door zelfverzekerdheid, dan wel het verlangen door niemand op de vingers gekeken te worden. 

“Geen van bovenstaande”, glimlacht ze. “Het had meer te maken met de suspension of disbelief: ik moest een situatie creëren voor mezelf waarin ik er heilig van overtuigd raakte dat ik alleen op de wereld was. Een zelfopgelegde quarantaine, om dieper in mezelf te kunnen graven. Daar slaat de titel van de plaat ook op: Myopia, of bijziendheid. Ik wilde verstrikt raken in een gemoedstoestand waarin ik heel weinig perifere visie overhield. Het weinige dat nog te zien was, voelde ik alleen maar sterker aan. Ik presteer het best als ik in mijn eigen luchtbel verdwijn. Als ik buitenstaanders had betrokken in dat intieme proces, zouden zij mijn muziek onbedoeld besmet hebben. 

“Natuurlijk besef ik wel hoe paradoxaal dat klinkt: de muziek die ik in isolement heb geschreven, pleur ik nu wel mooi in een wereld vol verwachtingen. Maar ook daar gedraag ik me eigenlijk bijziend. Ik probeer concertgangers bewust af te blokken. Anders geraak ik afgeleid of probeer ik zelfs het publiek te paaien. Terwijl ik wil dat ze net zo’n introverte beleving als ik hebben: dat ze even tot rust komen en hun rug keren naar deze doldraaiende wereld van prikkels. 

“Dat verklaart ook meteen het gestamel en gestotter, of de ongemakkelijk lange stiltes tussen twee liedjes door. Ik moet dan even landen op de aarde. (lacht) Ik weet dat ik een wat onhandige podiumprésence heb, maar ik vermoed dat mensen me liever zien klungelen dan faken. Zou je mij als Madonna willen zien opkomen? Ik denk dat iedereen in zijn broek piest van het lachen.”

Dood en dromen 

“Ik ben vrijwel immuun voor de lokroep van de buitenwereld”, vertelt Obel nog. Liever houdt ze zich schuil in haar eigen bovenkamer. In de innerlijke wereld van gedachten en dromen. Het woord ‘dream’ komt trouwens zestien keer voor op dit album. Ze kijkt verbaasd. “Daar stond ik niet eens bij stil. Maar het is geen toeval. Een song als ‘Broken Sleep’ heb ik geschreven toen ik worstelde met slapeloosheid. In een poging toch de slaap te vatten, begon ik te lezen over slaapwetenschap. Zo kwam ik uit bij de aloude idee dat slaap en dood psychologisch met elkaar verweven zijn. Slaapproblemen houden bijvoorbeeld vaak verband met angst voor de dood. De eeuwige slaap, ontslapen... We klampen ons zo graag vast aan de gedachte dat de dood niet echt finaal zou zijn. Dat een geliefde het leven laat, maar daarna ontwaakt in de hemel of reïncarneert – alsof je even in slaap valt en dan in een ander lichaam of in een ander bestel wakker wordt.”

Haar vorige album Citizen of Glass (2016) ging ook al dieper in op de finaliteit van de dood. De titelsong droeg ze trouwens op aan haar vader. Die stierf in april 2014, terwijl Obel op tour was. Ze kon een paar shows afzeggen en op de lange baan schuiven om op de begrafenis aanwezig te zijn. Maar sneller dan bedoeld was ze verplicht de rest van de tour af te werken. 

“Nog een geluk dat muziek me door alle moeilijke momenten in mijn leven sleurt”, glimlacht ze zacht. “Eigenlijk gaat Citizen of Glass over de dood van eender welke geliefde, maar als ik de song hoor, denk ik alleen aan mijn papa. De tekst gaat over het ogenblik dat je beseft dat iemand nooit meer terugkomt. Dat gemis blijft moordend. Ik denk niet dat ik er vandaag al helemaal overheen ben. Tijdens de opnames van deze plaat had ik trouwens een vaak weerkerende droom. Daarin zie ik mijn vader, die naar mij toe probeert te zwemmen. Het is geen nachtmerrie, maar een heel zachte droom. Hij ziet er zelfs gelukkig en vredig uit, het water kleurt turquoise...” 

‘Island of Doom’ op haar nieuwe plaat schreef ze voor haar vader. ‘So how does the night feel?’ vraagt ze hem. “Die song heeft me ongetwijfeld jaren van mijn leven gekost, maar ik moést hem wel schrijven. Al was het maar om mijn verdriet eindelijk een plaatsje te geven. Ik heb me de ogen uit het hoofd gejankt, maar het was ook louterend om mijn verdriet te herbeleven. Mijn papa was een geweldige jazzmuzikant. Hij gaf die roeping op voor een professionele carrière en zijn gezin. Alles wat ik over muziek geleerd heb, heb ik aan hem te danken. De liefde en de werkethiek heb ik van hem geërfd: wat ik doe, moet betekenisvol zijn, en compromisloos. Anders heeft het geen zin.” 

Myopia is zopas verschenen bij Deutsche Grammophon / Universal

Agnes Obel speelt onder voorbehoud op 4/7 in Klub C op Rock Werchter en op 22/8 in het Koninklijk Circus in Brussel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234