Donderdag 15/04/2021

TelevisieNieuwe zender

Afstoffen en heruitzenden: nieuwe zender VTM Gold surft op golf van nostalgie

'Chez Bompa Lawijt': opnieuw te zien op VTM Gold. Beeld RV
'Chez Bompa Lawijt': opnieuw te zien op VTM Gold.Beeld RV

De VTM-zenders krijgen er vandaag een broertje bij. VTM Gold heet de nieuwe telg, en hij brengt enkel bejaarde Vlaamse televisiehits. Een geniaal concept of vooral een goedkope oplossing?

Nostalgie werkt. Alles waar een laagje stof op ligt, lijkt plots stukken aantrekkelijker. Dat hebben ze ook in televisieland ontdekt. We worden tegenwoordig gebombardeerd met remakes van programma’s die in een ver en grijs verleden de kijkcijfertabellen domineerden. Beverly Hills 90210, Sex and the City en The Fresh Prince of Bel-Air om er maar een paar te noemen. Ook bij DPG Media, het moederbedrijf boven de VTM-zenders, hebben ze ondertussen de kracht van nostalgie ontdekt. Daar vervelt televisiezender CAZ2 vandaag tot VTM Gold, een zender waar – de naam verklapt het al – enkel en alleen golden oldies uit het VTM-archief te zien zullen zijn.

Maar waar die klassiekers in de States een modern jasje krijgen, maken ze het zichzelf bij VTM Gold nog net iets moeilijker. Of makkelijker. Afhankelijk van hoe je het bekijkt. De VTM-hits uit het verleden komen op VTM Gold in hun originele vorm op het scherm. Met alle ouderdomskwaaltjes die daarbij horen. Bij een reeks als Koning van de wereld – in 2007 op VTM te zien – zal het wat dat betreft misschien nog meevallen. Maar bij Bompa, een sitcom die voor het eerst in 1989 op de buis kwam, of de panelshow Wie ben ik? die in datzelfde jaar zijn debuut maakte, valt voor meer slijtage te vrezen.

Hoogbejaard

Bij VTM Gold zijn ze ervan overtuigd dat ook die, in televisietermen hoogbejaarde, programma’s nog steeds hun publiek kunnen vinden. De zender schermt met de cijfers van het onlineplatform VTM GO. Daar waren de Vlaamse klassiekers waarmee VTM Gold zijn zendschema vult vorig jaar goed voor meer dan tien miljoen views. “De honger naar nostalgisch entertainment is heel groot”, concludeert Dirk Lodewyckx, algemeen directeur tv, streaming en radio bij DPG Media. Jan Baetens, cultuurwetenschapper aan de KU Leuven, treedt hem daarin bij. Hij wijt die nostalgische reflex aan een fenomeen dat hij culturele erosie noemt. “In heel wat culturele domeinen ligt de nadruk op actuele zaken. Wanneer het bijvoorbeeld over literatuur gaat, zijn het vooral nieuwe boeken die met de aandacht gaan lopen.”

'Nonkel Jef'.  Beeld RV
'Nonkel Jef'.Beeld RV

Ook op televisiegebied is dat volgens Baetens zo. Nieuwe reeksen en programma’s volgen elkaar in een steeds sneller tempo op, waardoor kijkers in een soort tegenreactie teruggrijpen naar zaken uit het verleden. Het kijkpubliek hoeft in zo’n geval trouwens niet enkel tot die nostalgici beperkt te blijven. “Wanneer ouders samen met hun kinderen naar zo’n oud programma kijken, kan zo'n reeks een nieuw publiek aanboren", weet Wendy Van den Broeck, professor communicatiewetenschappen aan de VUB. “Kijk maar naar wat er vorige zomer met de telenovella Sara gebeurde.”

Al die mooie theorieën ten spijt gaat er ook een veel pragmatischer idee schuil achter VTM Gold. “We moeten daar niet flauw over doen", zegt Tom Evens, professor communicatiewetenschappen aan de UGent. “Dit is gewoon een heel goedkope oplossing. Door het zendschema te vullen met programma’s waar lang geleden al voor betaald is, wordt de meerkost van zo’n zender tot ongeveer nul herleid.”

Vlaag van nostalgie

VTM Gold is dus goedkoop en lijkt dankzij de golf van nostalgie waar de zender op surft aan een bepaalde kijkbehoefte te voldoen. Een geniale vondst dus. Of niet? Evens ziet wel een paar addertjes onder het gras. “Een van de vragen is bijvoorbeeld waar de inkomsten vandaan moeten komen. De programma’s die nu in het aanbod zitten dreigen vooral een ouder publiek te lokken. Dat is voor adverteerders minder interessant, die richten zich immers vooral op de commercieel interessante doelgroep van 18- tot 54-jarigen.”

“Het is ook afwachten of en hoe die programma’s de tand des tijds hebben doorstaan”, waarschuwt Van den Broeck. Humor is bijvoorbeeld een heikel punt. “Wat in de jaren 90 grappig was, is dat misschien nu niet meer. De gevoeligheden liggen anders. Grappen of dialogen waar toen niemand aanstoot aan nam kunnen nu niet meer door de beugel.” Ook het tempo op tv ligt anno 2021 een stuk hoger dan twintig of dertig jaar geleden. “Ik heb in een vlaag van nostalgie ooit een dvd-box van Wij, Heren van Zichem aangeschaft”, vertelt Baetens. “Een fantastische reeks waarvoor eind jaren 60 heel Vlaanderen voor de tv zat. Herbekijk je die nu, dan blijft daar niks van over. Ik heb die eerste aflevering na een paar minuten afgezet. Er viel gewoon niet naar te kijken.”

'Het Mooiste Moment'. Beeld RV
'Het Mooiste Moment'.Beeld RV

De programma’s op VTM Gold mogen dan al iets minder stof hebben vergaard, toch valt ook daar te vrezen dat niet alle klassiekers probleemloos de sprong naar 2021 zullen overleven. “Natuurlijk hebben die oude reeksen een ander tempo en een andere look dan wat we nu gewoon zijn”, zegt producent Marc Punt, die met de fictiereeks Diamant en de sitcom Dennis twee van zijn oude programma’s op VTM Gold ziet opduiken. “Maar ik ga ervan uit dat de kijker slim genoeg is om daar voorbij te kijken.”

Ook acteur Robbie Cleiren is in jonge versie op de nieuwe zender te zien. Hij duikt op in Wat nu weer?, een jongerenreeks die in 1995 op het scherm kwam. “Ik heb er geen probleem mee dat die opnieuw wordt uitgezonden”, vertelt hij. “Alleen is de serie ondertussen zo gedateerd dat ik me bijna niet kan voorstellen dat daar een hond naar zal kijken. Maar ik kan me natuurlijk altijd vergissen.”

Alles hangt af van de verwachtingen die je hebt, denkt Van den Broeck. “Zal VTM Gold een bepaald nichepubliek bereiken? Waarschijnlijk wel. Zal de zender voor een aardverschuiving zorgen? Dat heel zeker niet.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234