Dinsdag 03/08/2021

Interview

Actrice Carey Mulligan: ‘Ik was blijkbaar niet hot genoeg voor de recensent’

Carey Mulligan: ‘Hoe meer we vrouwen idealiseren, hoe meer we hen beroven van wat hen in se interessant maakt.’ Beeld NYT/DANNY KASIRYE
Carey Mulligan: ‘Hoe meer we vrouwen idealiseren, hoe meer we hen beroven van wat hen in se interessant maakt.’Beeld NYT/DANNY KASIRYE

In haar nieuwe film Promising Young Woman vecht Carey Mulligan (35) tegen seksueel geweld tegen vrouwen. Hier spreekt ze zich uit over hoe fout Hollywood met actrices omgaat. ‘We staan vrouwen niet toe er normaal uit te zien.’

Niet elke film met Carey Mulligan begint met een song van Charli XCX, maar misschien zou dat wel vaker moeten gebeuren. De aanstekelijke pop van ‘Boys’, die in het begin van Promising Young Woman te horen is, is het eerste signaal dat je iets van Mulligan mag verwachten wat je niet gewend bent: een hedendaagse setting.

“Ik weet dat ik voor een bioscooppubliek steevast historische kleren aanheb”, zegt Mulligan, terwijl ze onder een te grote rode sweater haar schouders ophaalt. We hebben een videogesprek en zij bevindt zich in haar buitenhuis in het Britse graafschap Devon, waar ze zich heeft teruggetrokken in een verduisterde muziekkamer die meestal door haar echtgenoot, Marcus Mumford van de band Mumford & Sons, wordt gebruikt. Eén enkele eenzame lamp schijnt licht op haar – zoals eenzame lampen vaak doen bij Mulligan.

BIO • geboren op 28 mei 1985 in Londen • debuteerde in 2004 in het theater • maakte haar film­debuut met een bij­rol in Pride & Prejudice • brak door met An Education (2009), waarin ze een school­meisje uit de jaren 60 speelt • getrouwd met Mar­cus Mumford, frontman van Mum­ford & Sons, met wie ze een zoon en een dochter heeft • nieuwe film: Promi­sing Young Woman

Tamelijk wat recente films van de actrice springen zuinig om met licht. We hebben het onder meer over Far from the Madding Crowd, dat zich afspeelt rond 1870; Suffragette, over het protest voor gelijke rechten voor vrouwen in 1912 in het Verenigd Koninkrijk; en Mudbound, dat in het jaar 1939 begint. Het was zowat tien jaar geleden dat Mulligan nog eens in een hedendaagse film – Shame van Steve McQueen uit 2011 – aantrad, wat haar aanvankelijk zelf ook verbaast.

“Ik beschouw Wildlife toch ook enigszins als eigentijds!”, voert ze aan. Ik moet haar erop wijzen dat het drama uit 2018, waarin Mulligan een rusteloze moeder speelt die op het punt staat een affaire te beginnen, zich toch ook alweer zestig jaar geleden afspeelt.

Dat is niet per se goed of slecht, maar het is wel opvallend. Het verklaart ook gedeeltelijk waarom Promising Young Woman als een bliksemschicht inslaat. Stel u de mentale schok voor als je ­Audrey Hepburn zou wegplukken uit het midden van de vorige eeuw en in een op-en-top 2020-film over seksuele instemming, wraak en het stalken van oude universiteitskennissen via Facebook zou neerploffen. En stel u voor dat ze daarbij dé acteerprestatie van haar carrière zou neerzetten.

‘Echt een goeie gast’

In Promising Young Woman, een zwarte komedie in pastelkleuren, speelt Mulligan Cassandra, een bezwaarde jonge vrouw die haar studie geneeskunde niet heeft afgemaakt en die de verkrachting van haar beste vriendin aan de universiteit nooit te boven is gekomen. ‘Cassie’ heeft een confronterende manier bedacht om met haar verdriet om te gaan: ze trekt naar een nachtclub, brengt zichzelf ogenschijnlijk in een kwetsbare positie – hangend aan de toog, op het eerste gezicht te dronken om te staan of zelfs te praten – en wacht op de eerste de beste kerel die daarin een uitgelezen mogelijkheid ziet. ­Deprimerend genoeg is er altijd wel één.

Carrey Mulligan in haar nieuwe film 'Promising Young Woman'. Beeld rv
Carrey Mulligan in haar nieuwe film 'Promising Young Woman'.Beeld rv

Uiteraard denkt die kerel steevast dat hij niets verkeerd doet: hij biedt Cassie ‘een veilige rit naar huis’ aan, die toevallig naar zijn huis leidt. Daar maakt hij zich klaar om zich op haar gespreide lichaam te werpen, tot Cassie plotseling opveert en de nuchterheid zelve is op het moment dat hij haar wil aanranden. “Maar ik ben echt een goeie gast”, sputtert de op heterdaad betrapte kerel. Het onvermijdelijke antwoord van Cassie: “Is dat zo?”

Qua toon luistert de film behoorlijk nauw, en Mulligan doet het voortreffelijk. Er zijn zo veel dingen aan Cassie die een actrice in de verleiding kunnen brengen om het er te dik op te leggen – haar cynisme, haar gecultiveerde misantropie, hoever ze wil gaan om haar missie te volbrengen – maar Mulligan slaagt erin haar personage pijnlijk realistisch te maken. En soms, alsof het haar geen enkele moeite kost en zo eenvoudig is als ademhalen, balt ze al die tegenstrijdige karaktertrekken samen in slechts één zinnetje.

“Ze is zo consequent waarachtig en gegrond als een actrice maar kan zijn”, zegt Emerald Fennell, de schrijver en regisseur van Promising Young Woman. Door Mulligan voor de rol te casten, wilde Fennell wegblijven van de stereotiepe portrettering van vrouwelijke wraak. Je ziet dus geen Cassie “die in slow motion door de straat wandelt met een laaiend vuur achter zich”, zoals Fennell het verwoordt.

Mulligan kan groots en meeslepend acteren. Ze heeft dat ook al gedaan. Zo speelde ze uiteindelijk Daisy Buchanan in Baz Luhrmanns wervelende, extravagante adaptatie van The Great Gatsby. Maar in feite is ze nuchter en gereserveerd, en daar hebben haar personages baat bij. In een gesprek komt ze over als ironisch, ingetogen en contemplatief. “Bijna niemand van mijn vrienden is actief in de filmsector”, zegt ze.

Bij andere acteurs gaapt er soms een diepe kloof tussen de beroemdheid en het personage dat ze spelen. Mulligan daarentegen doet iemand als Cassie aanvoelen als, wel, een echte mens. Het zegt misschien genoeg dat de ingetogen Mulligan iets ongelofelijks opvallends kan doen – zoals trouwen met de frontman van een beroemde band – zonder dat het in de ogen van het brede publiek eigenlijk onlosmakelijk deel van haar uitmaakt. Het lijkt meer op een leuk, extra weetje.

Heeft ze zelf soms het gevoel dat ze getypecast wordt voor rollen in historische drama’s? Mulligan wijst er meteen op dat ze in de voorbije jaren minstens twee hedendaagse rollen op scène gespeeld heeft, in Girls & Boys en Skylight. Maar eigenlijk, zegt ze, gebeurt het gewoon zelden dat films die zich in het nu afspelen complexe antiheldinnen zoals Cassie opvoeren, die een legitieme missie uitvoert, maar krankzinnige methoden hanteert.

“Ik heb nooit het gevoel dat ik het volledig eens moet zijn met alles wat mijn personage doet om ervoor te gaan. Bij mannen doen we dat ook nooit”, zegt Mulligan. “Cassie heeft het volste recht om zo ingesloten, zo agressief, zo onaangenaam, zo haatdragend te zijn, want ze is door een hel gegaan. Maar dat betekent niet dat we niet met haar moeten meevoelen.”

Maagdelijke nerd

Vorige maand gebeurde het opnieuw. Mulligan was een scenario aan het lezen, en toen een vrouwelijk personage werd geïntroduceerd, luidde de omschrijving: ‘Mooi, maar ze beseft het niet.’

Als je een Hollywood-actrice bent, ken je dat zinnetje maar al te goed. En in de tien jaar sinds Mulligan werd genomineerd voor een Oscar voor haar rol in An Education, waarin ze als schoolmeisje door een oudere man wordt verleid, is ze dat soort omschrijvingen veel vaker tegengekomen dan ze zou willen.

“Ik kan maar niet geloven dat het nog altijd gebeurt”, zegt ze. “En toch is het zo.”

'Ik heb nooit het gevoel dat ik het volledig eens moet zijn met alles wat mijn personage doet om ervoor te gaan. Bij mannen doen we dat ook nooit.' Beeld NYT/DANNY KASIRYE
'Ik heb nooit het gevoel dat ik het volledig eens moet zijn met alles wat mijn personage doet om ervoor te gaan. Bij mannen doen we dat ook nooit.'Beeld NYT/DANNY KASIRYE

Wat is de diepere betekenis van zo’n zinnetje? We vragen het ons tijdens het gesprek hardop af. Schrijven mannen het om andere mannen op te winden? Misschien heeft het voor hen geen belang of een vrouwelijk personage een verpleegster is, een marketingbons of een seriemoordenaar – waar het om draait is de boodschap dat deze fictionele vrouwen in principe onbereikbaar moeten zijn, maar dat je er toch een kans bij maakt.

Het lijkt een kleinigheid, maar zulke kleinigheden stapelen zich op in Hollywood, en zo wordt een specifieke kijk op vrouwen over de hele wereld verspreid. Het is de reden waarom Fennell de mannen vroeg hun nachtclubscènes met Mulligan te spelen alsof ze de held in hun eigen romantische komedie waren; in een ander tijdvak waren ze dat ook geweest.

Kijk maar naar baanbrekende komedies zoals Animal House (1978), waarin een universiteitsstudent tijdens een date overweegt een uitgeteld meisje te verkrachten. Of Sixteen Candles (1984), waarin de love interest van de Amerikaanse actrice Molly Ringwald zijn straalbezopen vriendin achterlaat bij een maagdelijke nerd met de woorden: ‘Doe met haar maar wat je wilt’.

“Ik heb al die films gezien, lachte er mee en dacht er verder niet over na”, zegt Mulligan. “Maar dan sta je erbij stil, en je denkt: ‘Mijn god, eigenlijk is hier niets grappigs aan. Dit is verschrikkelijk! Het vergt wat nadenken om tot het besef te komen dat er eigenlijk niets te lachen valt.”

Fennell beaamt dat. “Het maakt zo’n groot deel uit van onze cultuur dat veel mensen gewoon nog altijd niet begrijpen wat er fout aan is”, zegt ze. “Ik wilde een film maken die hun dat toont, en die de boodschap enigszins vermomd overbrengt.”

De film die Fennell en Mulligan gemaakt hebben, is even kleverig en gevaarlijk als een spinnenweb, en de reacties van mannen erop kunnen veelzeggend zijn. Eerst zou Promising Young Woman in de vorige lente uitkomen, na een veelbesproken debuut op het Sundance Film Festival in januari, maar de pandemie gooide roet in het eten.

Te veel make-up

Ik vraag Mulligan of ze destijds kritieken gelezen heeft. Ze huivert. “Ik heb de recensie in Variety gelezen, want ik ben een zwak persoon”, zegt ze. “En ik was behoorlijk ontstemd.” Ze laat een pauze, vraagt zich wellicht af of ze er verder op in wil gaan. “Ik had het gevoel dat er eigenlijk in stond dat ik hier niet hot genoeg voor was”, zegt ze uiteindelijk.

Ook al waren er genoeg lovende reacties op Sundance, toch moest Variety niks weten van de film. Het filmtijdschrift insinueerde vrij duidelijk dat Mulligan eigenlijk niet geschikt was voor de rol. ‘Margot Robbie is een van de producenten, en je kunt je – misschien al te gemakkelijk – voorstellen dat de rol eigenlijk voor haar was bedoeld’, stond er in het artikel. ‘Maar bij deze actrice lijkt het lokaas van Cassie nergens op. De kleren die ze voor haar versierpogingen aandoet, zien eruit als slechte drag-outfits. Zelfs haar lange blonde haren voelen aan als een pruik.’

Mulligan kan nog altijd volledige zinnen uit de recensie uit het hoofd citeren. Toch, zegt ze, “was het niet dat ik me in mijn ego aangetast voelde. Ik zie ook wel dat Margot Robbie een godin is.” Wat Mulligan vooral stoorde, was dat mensen een veelgelezen kritiek op het fysieke uiterlijk van een actrice zouden lezen en kritiekloos voor lief zouden nemen. “Ik werd er gek van. Ik dacht: ‘Echt? Je hebt deze film, en jij schrijft er dan iets over dat zo doorzichtig is. Nu? In 2020?’ Ik kon het gewoon niet geloven.”

Het is vooral ironisch voor Mulligan omdat Promising Young Woman expliciet aan de slag gaat met de litanie aan culturele verwachtingen over hoe een vrouw eruit hoort te zien en zich hoort te gedragen. Er is zelfs een man die Cassie mooi noemt en haar in dezelfde ademtocht onoprecht de les spelt en uitlegt dat ze te veel make-up draagt.

“We staan vrouwen niet meer toe er normaal uit te zien, of als een echte persoon”, zegt Mulligan. “Waarom moet elke vrouw die ooit op een scherm is geweest er als een supermodel uitzien? Dat is uitgedraaid op iets waarbij de verwachtingen omtrent schoonheid en perfectie op het scherm totaal onbeheersbaar zijn geworden.”

Mannen waren geen verlichtere geesten in de historische dramafilms waarin Mulligan acteerde. Maar vaak was dat ook het punt van die films, nietwaar? Als haar personages voor hun zelfstandigheid opkwamen, zoals in Far from the Madding Crowd, of in Suffragette voor stemrecht streden, dan kon je dat bekijken vanuit je geprivilegieerde uitkijkpost in het heden en denken: ‘Die waren hun tijd vooruit’. In die zin, en op andere manieren, waren ook dat moderne vrouwen.

Carrey Mulligan als Jenny Mellor in haar doorbraakfilm 'An Education'. Beeld rv
Carrey Mulligan als Jenny Mellor in haar doorbraakfilm 'An Education'.Beeld rv

Eigenlijk verwacht je vandaag meer, maar misschien moeten we dat juist niet doen. Misschien is dat wel de les van Promising Young Woman: dat je beter alert blijft en moet blijven vechten, ook als mensen liever hebben dat je ermee stopt. Zelfs Mulligan – die even met een vertrouwenscrisis kampte: “Misschien had ik Variety zojuist niet moeten noemen”, zegt ze zorgelijk. Maar ze beslist uiteindelijk dat wat ze wilde zeggen meer dan de moeite waard is. Hoe meer we vrouwen idealiseren, zegt Mulligan, hoe meer we ze beroven van wat hen in se interessant maakt.

“Ik vind gewoon niet dat het daar bij het vertellen van verhalen en bij acteren om draait”, zegt ze. “Dingen kunnen mooi zijn zonder perfect te zijn.”

(Nadat dit artikel in The New York Times was verschenen, plaatste Variety een boodschap van de hoofdredactie bij de recensie van Promising Young Woman. Het filmtijdschrift geeft nu aan ‘spijt te hebben van het ongevoelige taalgebruik en de insinuaties’ die ‘de gedurfde acteerprestatie van Mulligan minimaliseerden’.)

De film komt normaal later dit voorjaar in de Belgische bioscopen.

© The New York Times

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234