Zondag 26/01/2020

Expo

Abstracte kunstwerken en overijverig poetspersoneel zorgen voor grappige taferelen in musea

Bezoekers kijken naar het werk 'Guernica' van de Spaanse schilder Pablo Picasso. Beeld AFP

Een vergissing is snel gebeurd. In het Nederlandse museum CODA in Apeldoorn merkte een pientere jongen deze week op dat een abstract kunstwerk ondersteboven hing. Of dat dacht hij toch. Ook in Belgische musea vallen er grappige anekdotes te sprokkelen.

Daan, een jongen van elf, zag in het Nederlandse museum een abstract kunstwerk van César Domela hangen. De jongen was zeker van zijn stuk: het kunstwerk hangt ondersteboven. Bij opa thuis hangt het kunstwerk wél juist, dat zie je aan de handtekening. Na een onderzoek van het museum bleek het werk toch juist te hangen, de handtekening had gewoon een andere plaats gekregen. Daan krijgt wel een dikke pluim voor zijn opmerkzaamheid.

Wat is nu de boven- en onderkant van een abstract kunstwerk? In de Koninklijke musea voor Schone Kunsten van België heeft het al voor verwarring gezorgd. "Twee jaar geleden was er een expositie van Marc Chagall. Bij de voorbereiding ervan werd zijn werk door het personeel wel drie keer omgedraaid", zegt Sophie Van Vliet van KMSKB. Chagall besloot - na het maken van het werk - dat de onderkant de bovenkant moest worden. Hij plaatste onderaan enkele huizen om dit duidelijk te maken. Niet, dus. De handtekening staat links bovenaan op z'n kop, en dat zorgt voor twijfel. 

Marc Chagall, Man met omgekeerd hoofd, 1919, olieverf op karton gemonteerd op paneel. Beeld SABAM

"We kregen zelfs opmerkingen van het publiek dat het kunstwerk niet juist hing. Sommigen vonden ook dat de beschrijving bij sommige werken niet overeen kwam met wat ze zagen, waardoor ze de tekst met balpen doorkrabt en aangepast hebben", vult Van Vliet aan. 

Overijverig personeel 

Het is niet de eerste keer dat moderne kunstwerken verkeerd begrepen worden. In het Brusselse Wiels stond een installatie van Laurent Dupont-Garitte, waar handgeschilderde ducktape deel uitmaakte van het werk. Een bewaker dacht echter dat de tape was blijven liggen. Hij heeft ze meegenomen en in de vuilbak gegooid. Voor de kunstenaar zat er niets anders op: herbeginnen. 

In het Italiaanse museum Bolzano gaf het poetsteam de vloer een stevige beurt toen ze champagneflessen en confetti op de grond aantroffen. De rommel behoorde echter toe aan een kunstinstallatie, getiteld Waar zullen we vanavond dansen? Omdat er de avond voordien een feest had plaatsgevonden in het museum, was de verwarring te begrijpen. Maar van het kunstwerk bleef niets over. 

Gent

Tijdens de restauratie van het schilderij De maagd van Michael Borremans aan de Gentse Stadshal werd per ongeluk een deel van het kunstwerk weggepoetst. Een stadsarbeider moest vogelpoep verwijderen maar had ook de aangebrachte verfstrepen naast het beeld - die tot het kunstwerk behoorden - weggehaald.

De maagd in Gent, hier nog mét verfstrepen naast het beeld. Beeld Stefaan Temmerman

Maar een ongelukje gebeurt niet alleen door verkeerde interpretaties of menselijke fouten: in het M KHA in Antwerpen ontplofte vorige zomer een kunstwerk van Dennis Tyfus. Zijn installatie bestond uit vacuüm getrokken varkensvet, en explodeerde door het warme weer. 

De verschillende musea benadrukken wel dat het telkens om een eenmalige fout gaat. Het personeel wordt goed gebrieft en kan een handleiding raadplegen in geval van twijfel. Maar een vergissing is snel gebeurd. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234