Donderdag 24/09/2020

AchtergrondCultuur

AB bloedt maar blijft knokken om te overleven

Een lege AB. Sinds 10 maart zijn er geen live optredens meer geweest in de concertzaal.Beeld Kobe Van Hecke

Zolang de coronacrisis woedt, blijft de cultuursector bloeden. Dat merkt ook de Brusselse Ancienne Belgique. Meer dan tweehonderd externe medewerkers zien er hun samenwerking stopgezet. 'Zodra de overheid beslist dat we ons zelf moeten beredderen, komen we in de problemen.'

Sinds 10 maart is het opmerkelijk stil in de AB. Geen enkele band stond er sinds die datum nog live op het podium. Een enorme hap uit de inkomsten van de anders zo bruisende concertzaal, die geen andere uitweg meer ziet dan de tewerkstelling aan te passen.

Voor meer dan tweehonderd externe medewerkers betekent dat het einde van een soms jarenlange samenwerking. Concreet gaat het om stagehands, security medewerkers, horecapersoneel, backstage catering medewerkers, freelance technici en externe schoonmaakploegen. Allemaal medewerkers die er mee voor zorgden dat de Brusselse concertzaal haar publiek van concerten kon voorzien. Nu zien deze zelfstandigen door de stopgezette samenwerking hun inkomsten (deels) in rook opgaan."Met de horeca hebben wij bijvoorbeeld een overeenkomst die loopt over vier jaar", verduidelijkt Marc Vrebos, directeur van de AB. "Met andere externe medewerkers hebben wij vaak contracten op jaarbasis. Zij worden ingeschakeld in functie van de workload en springen bij als dat nodig is."

Dat juist de externe medewerkers voor hun diensten worden bedankt, komt niet als een verrassing. "Deze freelancers werken her en der en toeren vaak mee met band", zegt Vrebos. "Ze werken naargelang het aanbod. Hun sociaal vangnet ziet er dus helemaal anders uit dan dat van de vaste werknemers. Medewerkers in vast dienstverband kunnen rekenen op een werkloosheidsuitkering, zelfstandigen niet."

Ook de overheid is zich bewust van de problematiek. "Hoewel we nu weten dat de coronacrisis harde noten serveert om te kraken, blijft het erg droef om ontslagen te zien vallen", zegt Olivier Van Raemdonck, woordvoerder van Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA), ook bevoegd voor Cultuur. "Wat nu vooral belangrijk is, is dat we ermee aan de slag gaan. We zijn ons ervan bewust dat we in ons verdere beleid genoeg aandacht moeten hebben voor losse medewerkers. We hebben 85 miljoen euro vrijgemaakt in ons noodfonds voor de cultuursector: ook de freelancers maken daar deel van uit. We hebben zelfs een bepaald bedrag gereserveerd voor hen. Het is en blijft nu eenmaal een onzekere laag binnen die sector."

Het kabinet-Jambon geeft aan dat niet alle geleden schade vergoed kan worden. De voornaamste doelstelling is gezonde organisaties door de coronacrisis te loodsen. In de loop van de komende weken worden individuele dossiers bekeken, zo klinkt het, waarna vanaf september uitbetalingen kunnen starten.

Toekomst

Interne medewerkers hebben bij de AB nog niets te vrezen, zegt Vrebos. "Zij kunnen rekenen op een vergoeding zolang zij door de coronacrisis niet kunnen werken. Daardoor zijn interne ontslagen nog zeker niet aan de orde. Freelancers vallen spijtig genoeg wel uit de boot."

Van het einde van de AB is nu nog geen sprake. "Zolang we kunnen terugvallen op het systeem van tijdelijke werkloosheid houden wij het hoofd boven water. Maar vanaf dat de overheid beslist dat we ons zelf moeten beredderen, zullen ook wij in de problemen komen."

Toch zal het voorlopig knokken zijn om te overleven. "De AB is een beetje atypisch op dat vlak", zegt Vrebos. Samen met onder meer deSingel, het Concertgebouw en de Vooruit is de AB een van de zeven Kunstinstellingen die structurele steun krijgen van de Vlaamse overheid. Maar in verhouding tot het totale kostenplaatje liggen de subsidies bij de AB aan de lage kant: het gaat om 24 procent van de inkomsten. "De rest moeten wij zien te financieren via eigen inkomsten. Nu de hele culturele sector in elkaar stuikt en onze grootste motor, de grote zaal met een capaciteit van 2.000 personen, niet langer draait, staan wij financieel onder grote druk. De subsidie dekt de volledige kosten natuurlijk niet."

Of de situatie in de andere Kunstinstellingen even precair is, is niet duidelijk. Bij Vooruit was niemand bereikbaar voor commentaar.

Wel gaat dit probleem verder dan de AB. "Het hele internationale aanbod valt weg, want er is geen enkele internationale act die nog aan het toeren is", zegt Vrebos. "Daardoor zijn we ook allemaal aan het vissen in dezelfde vijver; in dit geval de Belgische bands. Zij moeten dan ook nog eens spelen voor een beperkte capaciteit en in speciale omstandigheden. Hierdoor staan de operationele kosten in vergelijking met de opbrengst nog meer in wanverhouding dan anders."

Vrebos ziet de toekomst niet rooskleurig in. "Volgens mij zit er niet snel verbetering aan te komen. Als je hoort wat professor Pierre Van Damme op 17 juli zei, dan hebben we nog een lange weg te gaan vooraleer we kunnen spreken van een relanceplan."

De AB roept daarom op om LIVE2020 te blijven steunen. Dit solidariteitsfonds voor de Belgische livemuziek steunt relance-initiatieven en zorgt ervoor dat er concerten kunnen georganiseerd worden. Wie de muzieksector financieel wil steunen kan dat doen door LIVE2020-merchandise te kopen of een vrije bijdrage te geven bij de aankoop van een ticket.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234