Woensdag 16/10/2019

Recensie

Aan deze Netflix-reeks krijg je kop noch staart

► Brit Marling als mysterieuze vrouw in The OA. Helaas blijft de geheimzinnigheid niet erg lang boeien. Beeld Netflix

Netflix zwaait het jaar uit met The OA, een neomystieke serie in het teken van het raadsel met de grote R. Intentie, ambitie en pretentie zijn er genoeg, maar verhaalsgewijs faalt de opschorting van ongeloof, terwijl een gebrek aan stijl de uitvoering keldert.

"Stranger Things meets The Missing meets Twin Peaks meets Glee meets Westworld", schreef The Guardian. Het was bedoeld als compliment, maar de veelvoud aan verwijzingen zou als een alarm moeten werken. Netflix zweeg in alle talen over de productie, dropte enkele dagen vooraf een trailer online en pleegde een paar onnozele tweets: "Have you seen death? Have you seen the darkness? Have you seen the light?"

Media die de reeks vooraf wilden zien, moesten plechtig beloven geen recensie te publiceren voor de reeks online stond. De geheimdoenerij loonde, toen bleek dat enkele voorname critici in de VS de show ridicuul vonden. Anderzijds was ze onnodig, aangezien geen mens erin slaagt te verklappen waarover dit gaat.

Enkel ongeloof

Een poging? Neen, een aanzet. Op een brug in Michigan steekt een schaarsgeklede vrouw een drukke weg over, wipt gezwind over de reling en stort zich met de voeten eerst het water in. Ze overleeft de duik, belandt in het hospitaal, heeft littekens op de schouderbladen (hint) en blijkt de adoptiedochter van een bejaard koppel te zijn, een meisje dat zeven jaar geleden verdween en blind was, maar nu warempel kan zien. Ze noemt zichzelf 'de OA' en pikt de draad van haar leventje in een buitenwijk van Michigan weer op, maar zaait twijfel over haar mentale gezondheid door een pact te sluiten met een ontspoorde, gewelddadige scholier: zij zorgt ervoor dat hij niet van school wordt gestuurd, hij zorgt ervoor dat er elke avond vijf mensen naar haar verhaal luisteren.

Dat verhaal, dat vervolgens als een matroesjka wordt onthuld, is een doorslag van ontvoeringsthriller, sciencefiction en newageperformance, waarop met haken en ogen thematische elementen zijn genaaid: bijna-doodervaringen en mystieke hemelse ontmoetingen, sinistere experimenten en een soort - euh - expressieve dans, softe wijsheid en de obligate onheilsdroom.

In naam van de verbeelding en de (anti)roman wordt nauwelijks in rechte lijn verteld, en verdraaid, de titelsequentie verschijnt pas na 56 minuten van de 71 minuten durende eerste episode, met name als de OA begint te vertellen. Vier oeverloos uitgesponnen uren later is er zelfs geen imaginaire lijn meer te 'volgen,' is van de opschorting van ongeloof alleen het ongeloof overgebleven. Het niet-lineaire experiment houdt overigens niet stand, want na de vijfde aflevering doen de drie resterende, verbazend kortere episodes flink hun best alles schools uit te leggen.

Kleurloos

Het dient gezegd: Prairie/de OA wordt met verve gespeeld door de 33-jarige Brit Marling (The Sound of My Voice, Another Earth, Arbitrage), die samen met filmmaker Zal Batmanglij (The Sound of My Voice) dit monster van onbeheerste verbeelding creëerde. The OA is vooral haar kindje. Het idee kreeg ze toen ze op een feestje een vrouw zag die "op een heel andere frequentie leek te opereren", dus - u raadt het - een bijna-doodervaring had gehad. Haar research omvatte verder blinde vrouw spelen, high schools bezoeken en praatjes slaan met scholieren (die mensen bleken te kennen) "die flatlineden en terugkeerden met speciale kennis en vaardigheden". Tja.

"Ben je niet benieuwd naar het einde?", vraagt iemand in het begin. Als je urenlang geen poot hebt om op te staan en het gebrek aan zwaartekracht rondtollend ondergaat, voel je geen enkele twist of turn meer. Zelf het meest verrassende einde wordt dodelijk voorspelbaar. En toch, de hele zwik zou verdedigbaar zijn, mocht alles op een visueel en auditief uitdagende manier zijn uitgevoerd. Zal Batmanglij, die alle afleveringen regisseerde, blinkt echter uit in kleurloze mise-en-scène. Dit is niet Twin Peaks, waarin een hypnotiserende stijl de logica van de droom schraagt, en evenmin Westworld, waarin brutaal realisme botst met de logica van de (herhaalde) droom die de mentale opmaak van de kunstmensen beheerst. Wat is het dan wel? Dat moet u de OA vragen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234