Woensdag 16/10/2019

Interview

A.B. Shawky, de Egyptenaar die lepra lollig maakt met de roadmovie ‘Yomeddine’

Scène uit ‘Yomeddine’. Beeld RV

Een film over een melaatse en een weeskind die samen de armste uithoeken van Egypte doorkruisen: het hoeft geen deprimerend drama op te leveren, vindt regisseur A.B. Shawky. Als kind van twee culturen koppelt hij Arabisch realisme aan hollywoodiaanse feelgood in zijn debuut Yomeddine.

U dacht dat leprozenkolonies iets uit de tijd van Pater Damiaan waren? In Egypte bestaan ze nog steeds, ontdekte de jonge regisseur A.B. Shawky – voluit Abu Bakr Shawky, geboren uit een Egyptische vader en een Oostenrijkse moeder. Zijn debuutfilm Yomeddine, die vorig jaar in de competitie van het filmfestival van Cannes speelde, gaat over de melaatse Beshay, die zijn hele leven in zo’n kolonie gewoond heeft, maar na de dood van zijn vrouw voor het eerst de wijde wereld in trekt.

Tien jaar geleden al maakte Shawky, toen nog student aan de filmschool van Caïro, een korte documentaire over diezelfde leprozenkolonie in Abu Za’bal, net boven de hoofdstad. “Ik interviewde een aantal bewoners”, zegt de regisseur, “en velen vertelden me hoe ze als kind in de kolonie werden afgezet en hun familie nooit meer terugzagen. Daar zat een verhaal in, voelde ik: een roadmovie over een melaatse die op zoek gaat naar zijn ouders.”

Charisma en littekens

Aanvankelijk wilde Shawky de hoofdrol geven aan een van de vrouwen die hij voor zijn documentaire interviewde. Maar de tijd werkte in zijn nadeel: het duurde jaren om het nodige budget voor de film bijeen te schrapen, en toen het eindelijk zo ver was, was de dame in kwestie te fel verzwakt om nog te acteren. De ontmoeting met Rady Gamal, een man met evenveel charisma als littekens op zijn gezicht, bracht redding: “Rady baat een kleine cafetaria uit in de leprozenkolonie. Toen ik hem zag, wist ik meteen dat ik mijn protagonist gevonden had. Hij heeft een fenomenale présence, en gevoel voor humor. En net als het personage is hij extreem onafhankelijk: hij wil niet als een gehandicapte bekeken worden. Je mag hem vooral niet helpen. Zijn handen zijn zwaar getekend door de ziekte, maar hij maakt al zijn eten zelf klaar. De eerste keer dat we hem ontmoetten, wilde hij ons meteen tonen hoe goed hij ajuinen kon snijden.” (lacht)

Gamals positieve persoonlijkheid bepaalde de sfeer van de film, verklaart Shawky. “Over een thema als dit zou je een heel deprimerende film kunnen maken, maar daarmee zou je de realiteit geweld aandoen. Egyptenaren zijn namelijk mensen die altijd blijven lachen, hoe moeilijk het leven ook is. En zeker mijn acteurs: Rady was niet de enige lolbroek op de set, er was ook een acteur zonder benen, die zoveel grapjes over zijn eigen fysiek maakte dat ik er ongemakkelijk van werd. (lacht) Ze doen niet aan zelfmedelijden, en dat wilde ik weerspiegelen in de film.”

Twee werelden

Met zijn luchtige toon heeft Yomeddine dan ook iets van een hollywoodiaanse roadmovie – maar dan in Egypte, en met een graatmagere ezel als vervoermiddel. Een compliment, vindt Shawky, want hij hoopt met de film ver buiten de Egyptische landsgrenzen te breken. “Ik wil universele films maken.”

Shawky’s vrouw en producente Dina Emam, die ons gesprek meevolgt, treedt hem bij: “Ik ben net als Abu een kind van twee werelden, mijn ouders zijn Egyptisch-Amerikaans. Veel mensen denken dat het Oosten en het Westen elkaars tegenpolen zijn, maar Abu en ik bewijzen dat dat niet waar is. Beide culturen kunnen perfect naast elkaar bestaan. Met Yomeddine wilden we dan ook een film maken die toont wat ons allemaal verbindt. Want uiteindelijk zijn we allemaal gewoon mensen die proberen om een zo goed mogelijk leven te leiden. We praten al genoeg over de dingen die ons scheiden – politiek, religie – en kijk waar dat ons gebracht heeft...”

Het verklaart meteen ook waarom Shawky, die in New York verder studeerde, voor de vlot bekkende artiestennaam A.B. koos. “Ik wil dat mensen naar de film zelf kijken, en niet naar de afkomst van de regisseur. Ik ben heel trots op mijn religie en mijn achtergrond, maar in tijden van fascisme, nationalisme en extremisme leek het me beter om vooroordelen uit de weg te gaan.”

Lees hier onze recensie van Yomeddine.

‘Yomeddine’ speelt vanaf 5/6 in de bioscoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234