Zondag 12/07/2020

Troost in quarantaineCinema

80's-film ‘The Breakfast Club’: tienerlessen voor een wereld in afzondering

Vijf tieners die normaal niets met elkaar te maken willen hebben, worden in 'The Breakfast Club' tot elkaar veroordeeld. Claire (Molly Ringwald) is het rijke, populaire prinsesje, Andrew (Emilio Estevez) de knappe atleet, John (Judd Nelson) de lichtjes criminele rebel, Allison (Ally Sheedy) de eenzame weirdo en Brian (Anthony Michael Hall) de naïeve nerd. Beeld Collection Christophel

Naar welke klassieker grijpen cultuurliefhebbers om troost te vinden in tijden van corona en quarantaine? Vandaag: Ivo Victoria over The Breakfast Club.

‘So on Monday, what happens?’ Dat is de cruciale vraag, aan het slot van The Breakfast Club, de iconische tienerfilm van John Hughes die 35 jaar geleden de bioscoop veroverde. Vijf klassieke archetypes van high school students hebben er dan bijna acht uur strafstudie opzitten, op een zaterdag, in de bibliotheek van hun school. Claire (Molly Ringwald) is het rijke, populaire prinsesje, Andrew (Emilio Estevez) de knappe atleet, John (Judd Nelson) de lichtjes criminele rebel, Allison (Ally Sheedy) de eenzame weirdo en Brian (Anthony Michael Hall) de naïeve nerd. Vijf tieners die normaal niets met elkaar te maken willen hebben, worden tot elkaar veroordeeld. Adjunct-directeur Richard Vernon geeft hen een opdracht: schrijf een essay van duizend woorden met als onderwerp ‘Wie denk je dat je bent?’.

Ik herinnerde me The Breakfast Club als een feel good comedy. De ultieme onder-een-dekentje-op-de-bank-film bomvol geestige dialogen en hilarische scènes. Toen ik de film gisteravond opnieuw bekeek samen met mijn vrouw – die hem nog nooit had gezien; zulke mensen bestaan dus – bleek hij dat nog steeds te zijn, te horen aan de talrijke lachsalvo’s naast mij op de bank. Zelf was ik verrast door de tijdloze uitstraling van de film; als je het gebrek aan diversiteit in de cast en wat jaren 80-seksisme wegdenkt, is het perfect voorstelbaar dat ook vandaag de dag gestrafte leerlingen geen telefoon of laptop zouden mogen gebruiken tijdens het uitzitten van hun straf. Getroebleerde jongeren als Allison of Andrew zijn van alle tijden. De lila gelakte nagels van Claire, de stoere Jack Boots van John of het paar vintage Nikes dat Brian draagt zijn 2020-proof, en hun twijfels over identiteit, toekomst en groepsdruk actueler dan ooit. In isolatie komen de vijf nader tot zichzelf én elkaar – verenigd door een gemeenschappelijke vijand. Die vijand lijkt in eerste instantie de gefrustreerde adjunct-directeur Vernon te zijn maar gaandeweg wordt duidelijk waar de echte vijand zich ophoudt: daarbuiten, in de wereld.

Plichten en verwachtingen

Kortom, moet ik de link nog leggen met de huidige quarantaine-tijden of had u het zelf al gedaan? In The Breakfast Club is de dreiging die zich buiten ophoudt echter geen ongrijpbaar virus, nee, het is het leven zelf dat de protagonisten bang en ziek maakt. De plichten, de verwachtingen, het pijnlijke verleden, de onzekere toekomst en vooral: de ander. Is dat besef eenmaal bij de kijker ingedaald, dan komen die oneliners heel anders binnen: ‘Everyone’s home life is unsatisfying.’/ ‘We’re all pretty bizarre.’ / ‘When you grow up, your heart dies.’ Anno 2020 is The Breakfast Club niet alleen een vorm van therapie voor de personages maar ook voor de kijker. In dialoog én conflict met elkaar, moeten Claire, Andrew, John, Brian en Allison hun ware zelf onder ogen te zien. Een voor een bekennen ze wat hen dwars zit en wat hen maakt tot wie ze zijn. De hondsbrutale rebel John komt uit een asociaal, gewelddadig gezin waarin je een slof sigaretten cadeau krijgt voor kerst. Claire zucht en steunt onder de sociale druk van haar vriendinnen. Brian overweegt zelfmoord – zij het met een lichtpistool dat tot overmaat van knulligheid afgaat in zijn locker – omdat zijn schoolresultaten de hoop zijn van een heel gezin op een betere toekomst. Andrew, die in het worstelteam zit, zegt: ‘Ik ben een winnaar, niet omdat ik er een wil zijn maar omdat ik sterk en snel ben. Ik ben in feite niet meer dan een renpaard.’ En dan is er nog Allison die helemaal niet gestraft blijkt te zijn. Ze had simpelweg niks beter te doen – zo eenzaam is ze, dat ze zichzelf vrijwillig opsluit met vijf wildvreemden. Zo worden de façades stap voor stap afgebroken.

Beeld BELGAIMAGE

En natuurlijk valt er wat af te dingen op de clichés. Zoals de make-over scène waarin lelijk eendje Allison door Claire wordt omgetoverd tot een all American beauty. De soms wat al te oppervlakkige tegelwijsheden. De opposites attract-romances die opbloeien. Maar het acteerwerk kent geen zwak moment; de stiltes die vallen en de snelle uitwisseling van blikken tussen de vijf zijn vaak nog veelzeggender dan de messcherpe dialogen.

Vriendschap en liefde ontstaan, uiterlijke verschillen worden overwonnen, toekomstplannen heroverwogen. Het hele leven komt in een ander perspectief te staan en alle dingen die gisteren belangrijk leken, blijken plots relatief of zelfs futiel. Eenmaal tot die conclusie gekomen – een conclusie die u, opgesloten in huis en/of gezin ondertussen misschien zelf ook al hebt gemaakt – stelt Brian aan het eind The Breakfast Club de vraag van één miljoen: ‘So on Monday, what happens?’

Hoe zal de wereld eruitzien wanneer we straks naar buiten mogen? Hoe zullen we naar elkaar kijken? Gaan we de zaken werkelijk anders aanpakken? Zal er iets wezenlijks veranderd zijn in de manier waarop wij naar het leven, onszelf en de ander kijken?

Het antwoord van Claire volgt snel en is ontnuchterend: ‘I don’t think so.’ Maar het ultrakorte essay dat de vijf aan het eind voor de gedesillusioneerde Vernon achterlaten biedt hoop: ‘Waar we vandaag achter kwamen, is dat ieder van ons een nerd en een atleet, een weirdo, een prinses én een crimineel is.’ We are all one, lijkt de film ons te willen zeggen – in de drukte van het dagelijkse leven lijken we dat nét iets te vaak te vergeten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234