Zaterdag 20/07/2019

John & Yoko

50 jaar ‘bed-in for peace’: Amsterdamse bemachtigde in 1969 een handtekening van John Lennon en Yoko Ono

John Lennon en Yoko Ono kwamen in 1969 haast een week hun hotelbed in het Amsterdamse Hilton niet uit. Beeld BELGAIMAGE

Vandaag is het 50 jaar geleden dat John ­Lennon en Yoko Ono begonnen met hun bed-in in het Amsterdamse Hilton, een ­pacifistische protestactie waarbij ze hun hotelbed een week lang niet verlieten. Fredie Kuiper (66) wist destijds een hand­tekening te bemachtigen. “Die mensen van het hotel werden knettergek van ons!”

De vrouw die John Lennon en Yoko Ono 50 jaar geleden ontmoette in kamer 702 van het Hilton Hotel in Amsterdam, de plek waar het echtpaar van 25 maart tot 31 maart 1969 wereldwijd aandacht trok met een ‘bed-in for peace’, kent de songtekst van ‘The Ballad of John and Yoko’ vijftig jaar later nog uit haar hoofd.

“Drove from Paris to the

Amsterdam Hilton

Talking in our beds for a week

The newspapers said

Say what’re you doing in bed

I said we’re only trying to get us some peace”

Op tafel ligt een lijstje, met twee handtekeningen. De handtekening van John Lennon is het best leesbaar. Die van Yoko Ono is kleiner en priegeliger. Het blauw van de ballpoint is groen geworden. Bovenaan zit een vlek. Thee, denkt Kuiper.

Ten behoeve van de wereldvrede en tegen de oorlog in Vietnam doken de Beatle en zijn vrouw een halve eeuw geleden aan de Amsterdamse ­Apollolaan een hotelbed in, in witte pyjama’s. Bijna een week lang kwamen ze er amper uit.

De bewuste handtekening van zowel John Lennon als zijn vrouw Yoko Ono. Beeld Pauline Marie Niks

Hun boodschap werd luid verkondigd. In kamer 702, een forse suite en destijds 902, was het een komen en gaan van journalisten en fotografen. Er mocht gerookt worden, en geblowd, en gedronken. Aan de muur en voor het raam, aan de voorzijde van het hotel, hingen uiteenlopende Engelse teksten: Bed peace, Hair peace, I love Yoko, Grow your hair, Stay in bed.

Op 20 maart waren ze getrouwd in Gibraltar. In Amsterdam waren ze op huwelijksreis. Hoe het echtpaar in een hotelbed precies de wereldvrede dacht te stimuleren, werd nooit helemaal duidelijk, maar de belangstelling voor de bed-in was enorm – ook van Amsterdamse zestienjarige meisjes zoals Fredie Kuiper. Toen ze hoorde dat Lennon vanuit Parijs onderweg was naar Amsterdam, vlóóg ze naar het Hilton.

Beatle-gek

Samen met een vriendin Marga Doodeman bracht ze vier dagen voor de hoofdingang van het hotel door. “Ik was een echte puber, ik kon me slecht concentreren. School vond ik niks. Het was een mooie aanleiding om in ons eindexamenjaar te spijbelen en voor de deur van het Hilton te gaan liggen. Ik wilde het hotel in, naar boven, hem aanraken en op school kunnen zeggen dat ik John Lennon had gezien.” Dat lukte niet. Hotelpersoneel hield de meisjes steeds tegen.

Ze was fan, Beatle-gek zoals zovelen. Ze was vooral verliefd op Paul McCartney, “die was knapper”. Lennon vond ze een beetje gek, “maar dat sprak me ook aan”.

Ze had gespaard voor platen, Rubber Soul, Revolver, Magical Mystery Tour. Het zoete ‘And I love Her’ was haar lievelingsnummer. Vijf jaar eerder had ze aan de hand van haar vader al eens geprobeerd een glimp op te vangen van The Beatles tijdens de rondvaart door de grachten. Dat was mislukt. “Ik hoorde gejuich en rukte me los.” In het gedrang viel ze in het water.

In 1969 kreeg ze een nieuwe kans. Het was niet de mogelijke bijdrage aan de wereldvrede die haar naar het Hilton dreef. “Ik had wel zo’n ban de bom-ketting om mijn nek. Natuurlijk wilden wij vrede. Wie wilde dat nu niet? Maar er zat geen politieke gedachte achter. We waren pas zestien.”

Witte pyjama’s

Toen ze op de vierde dag wéér de hotellobby betraden en wéér een Beatles-liedje begonnen te zingen, kregen ze hun zin. “De mensen van het hotel hadden er genoeg van. Ze werden knettergek van ons. Een man kwam naar ons toe. Als we beloofden dat we daarna weg zouden gaan, mochten we mee naar boven.”

Fredie Kuiper weet het nog precies. De lift. De grote hotelkamer, vol met mensen – mannen in pakken vooral. De teksten en tekeningen op de muren en op het raam en vooral die twee mensen in bed, in hun witte pyjama’s.

“De man duwde ons in de richting van het bed. We mochten niet te dicht bij hen komen. Hij gaf het stukje papier aan John Lennon, met de vraag of hij een handtekening wilde zetten. Dat deed hij, zonder naar ons te kijken. Hij gaf het kaartje door aan Yoko. Zij zette ook een handtekening. En voor we het wisten, stonden we weer op straat. Ik heb hem niet gedag kunnen zeggen, niet kunnen voelen, niet kunnen ruiken. Niks.” Desondanks werd ze getroffen door een gelukzalig gevoel. “Euforie! Het was ons gelukt. Eindelijk.”

Mooi, mooi, zegt zanger en muzikant Yorick van Norden. Hij heeft het papiertje met de handtekeningen meegenomen. Kuiper schonk hem het kroonjuweel een paar jaar geleden. Ze kennen elkaar uit Haarlem, uit de lokale muziekscene. Kuiper componeert en zingt, naast haar werk in de kinderpsychiatrie.

Van Norden (32) is een nazaat van The Beatles en een kenner van hun werk en hun levens; een Beatles-historicus. Sinds zijn negende laten The Beatles hem niet meer los. Hij werkt hij aan een naslagwerk waarin hij de honderden liedjes bespreekt die McCartney de afgelopen vijftig jaar maakte als soloartiest. “Ik heb al zo’n vijfhonderd pagina’s geschreven. Het is mijn postzegelverzameling. Het voelt niet als werk. Het is liefde.”

Junkies

De bed-in in Amsterdam Hilton had een hoog symbolisch gehalte, zegt hij. “John Lennon kwam los van Paul McCartney en de andere Beatles. De bed-in onderstreepte zijn individualisering. Misschien maakte het ook wel deel uit van zijn volwassenwording. Hij koos voor John en Yoko; voor een ander leven.”

Over de rol van Yoko Ono is altijd veel te doen geweest, in kringen van fans. Kuiper, een tikje bitter: “Ik vind nog steeds dat Yoko hem van de Beatles heeft losgescheurd.”

Fredie Kuiper naast Yorick van Norden, een muzikant aan wie ze de handtekening geschonken heeft. ‘Hij oogt en klinkt als een Beatle. Die handtekening moest naar hem.’ Beeld Pauline Marie Niks

Van Norden: “Lennon zou zich niet met Yoko hebben in gelaten en in dat bed zijn gaan liggen als hij daar niet volledig achter zou hebben gestaan. Maar vatbaar was hij wel; eenzaam ook, en verward misschien. Het was ook een rare periode, met veel drugs. Er werd gezegd dat het nogal stonk in die hotelkamer. John en Yoko waren in die tijd twee heroïnejunkies. Dat verklaart misschien ook waarom ze zich niet verzorgden en zo suf in dat bed lagen.”

In 1970 zouden The Beatles uiteenvallen. De tijd was veranderd. De leden gingen hun eigen weg, en John Lennon vooral. “Yoko inspireerde hem op een manier die zijn vrouw niet meer deed. Cynthia was zijn jeugdliefde, het huwelijk was een moetje. Bij Yoko Ono vond hij nieuwe inspiratie, haar invloed op hem was groot.”

Dát ziet hij vooral als hij naar foto’s en beelden kijkt van de suite in het Hilton, vijftig jaar geleden: vernieuwing.­­­­ “Het was een inspirerende tijd voor hen allebei, ze zaten in een stroomversnelling. Het ego van Lennon werd constant gevoed, hij stond op de top van de wereld en durfde alles. Samen volgden ze hun impulsen, het kon niet gek genoeg zijn. Ze maakten deel uit van de voorhoede van de tijdgeest; swinging Londen, in het hart van de tijd.”

Meewarig doet hij niet over de bed-in. “Cynisme dringt zich natuurlijk op als een popster voor de wereldvrede in een hotelbed gaat liggen. Maar er was ook idealisme. Ze hebben veel invloed gehad met die actie. Hun boodschap sloeg aan en is wereldwijd uitgedragen.”

Lullig kaartje

De handtekeningen van John en Yoko doorstonden talloze verhuizingen. Fredie Kuiper had er geen aandacht meer voor, tot een paar jaar geleden. “Ik was het papiertje kwijt. In een laatje vond ik het terug, enigszins gevouwen en met een theevlek en vergeeld. Toch heel bijzonder, dacht ik toen.”

Ze besloot het weg te geven. “Ik heb geen kinderen. Het moest bij iemand terechtkomen die er echt belangstelling voor heeft.” Ze dacht meteen aan de jonge muzikant die ze in Haarlem had zien optreden. “Hij oogt als een Beatle en hij klinkt als een Beatle. De handtekening moest naar hem.”

Yorick van Norden: “Ik wil je iets geven, zei je na een concert. Bizar.”

Fredie Kuiper: ‘Hij was helemaal in de war. Ik heb het eerst laten inlijsten. Zonder lijst is het een lullig kaartje.”

Yorick van Norden: “Het is een pennenstreek met een grote zeggingskracht. Het is bijzonder omdat er een persoonlijk verhaal aan is verbonden; een stuk Nederlandse geschiedenis en popgeschiedenis. Dit is echt gebeurd. Jij was erbij en hij heeft je dit gegeven. Naarmate je ouder wordt, groei je over de fanverering heen die je als tiener hebt. Je begint de kunst los te koppelen van de persoon. Maar dit blijft leuk, op een tienerachtige manier.”

De waarde van het stukje papier wordt geschat op zo’n 1.000 euro. Kuiper kreeg haar beloning vijftig jaar geleden al, een paar maanden na haar bezoek aan kamer 702. Haar mondelinge eindexamen Engels werd een groot succes.

“Mijn Engels was beroerd. Voor mijn examen had ik dat lied uit mijn hoofd geleerd. Ik mocht zelf een thema verzinnen. Dat werd dus John Lennon. Ik citeerde steeds een stuk uit ‘The Ballad of John and Yoko’ en ik kreeg een acht, voor het eerst van mijn leven. Dankzij John Lennon en Yoko Ono heb ik mijn examen gehaald.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden