Donderdag 24/10/2019

Musical

4 redenen waarom u WOII-musical '40-45' moet gaan bekijken

Beeld rv

Na 14-18 pakt Studio 100 uit met de langverwachte opvolger 40-45, een musical over WO II. Hoewel net als zijn voorganger aangekondigd als ‘spektakelmusical’, weet deze voorstelling veel beter het evenwicht te bewaren tussen functioneel oorlogsgedruis en intimiteit. Sommige scènes grijpen zelfs door hun eenvoud naar de keel. Al is ‘eenvoud’ relatief, met een vliegtuig en een trein op de scène.

40-45 is te zien in Puurs, in een speciaal voor deze musical gebouwde pop-upspeelhal van 70x100x25 meter. Per avond kunnen 1.672 toeschouwers naar de musical komen kijken, vanop acht rijdende tribunes. Tot nu toe gingen al ruim 250.000 tickets over de toonbank - een prestatie als je weet dat de ticketprijzen (tussen 50 tot 95 euro) een stuk hoger liggen dan gewoonlijk.

Net als 14-18 is dit dus een commerciële productie, zoveel mag duidelijk zijn. Maar waar vier jaar geleden het spektakel overheerste, slaagt regisseur Frank Van Laecke er deze keer veel beter in om verhaal en muziek, dé sterkhouders van elke musical, zo te combineren dat je als toeschouwer echt in het verhaal wordt gezogen. Dat heeft te maken met vier factoren.

1. Herkenbaar verhaal

Broers en beste vrienden Louis en Staf komen in het Antwerpen van 1940 tegenover elkaar te staan, wanneer Staf de kant van de nazi’s kiest en Louis bij het verzet gaat. Sterk aan het script van Frank Van Laecke en Allard Blom is dat de personages niet zwart-wit worden afgeschilderd. Ook Staf is eerst niet blij met de inkwartiering van enkele Duitse officieren in het ouderlijk huis - tijdens de gezamenlijke maaltijden van het gezin met de Duitsers is de spanning te snijden - en aanvankelijk is ook Louis gecharmeerd door het nationalistische discours van het VNV. 

Beeld rv

Maar je ziet de broers, beïnvloed door hun karakter en door de omstandigheden, elk naar een verschillende kant evolueren. In veel Vlaamse gezinnen heeft dit dilemma een rol gespeeld die vaak tot op vandaag voelbaar is. Ook in dat van Gert Verhulst, die in zijn introductie verwees naar zijn moeder, die haar leven lang worstelde met de keuzes van haar familie.

2. Sterke cast

Door het hoge speelritme wordt 40-45 gespeeld door twee verschillende casts, die elkaar afwisselen. Wie tickets boekt, kan zien welke cast wanneer te zien is. Alleen de twee hoofdrolspelers (Jonas Van Geel als Louis, Jelle Cleymans als Staf) “zijn zo gek om alle voorstellingen te spelen”, schertste Gert Verhulst. Vooral Van Geel en tegenspeler Nathalie Meskens acteren en zingen op een bijzonder hoog niveau, maar ook Jelle Cleymans speelt Staf erg degelijk. Jammer wel dat de rol van de moeder eerder beperkt is: een gemiste kans om een vrouwenrol meer ‘body’ te geven en om Ann Tuts te laten schitteren. Zij liet immers al zien in onder meer Bevergem dat ze zoveel meer in haar mars heeft dan FC De Kampioenen.

3. Afwisseling spektakel en eenvoud

Vliegtuigen, een trein en een boot op de scène, grote ledschermen, angstwekkend realistische schietpartijen, doden en hardhandige ondervragingen: aan spektakel en harde beelden geen gebrek. Opvallend ook en zeer atypisch voor Studio 100 is het ontbreken van een happy end. Maar al die dingen zijn ingezet op relevante momenten, en worden afgewisseld met verrassend intieme momenten in een even verrassend eenvoudig decor. 

Jelle Cleymans en Jonas Van Geel als hoofdrolspelers Staf en Louis. Beeld rv

Hoogtepunt is de muzikale dialoog van Louis en Sarah in het liedje ‘Blijf bij mij’, met niet meer dan één spot als gezel. En als toeschouwer zit je er met je neus bovenop, dankzij de techniek van de rollende tribunes die in 14-18 al furore maakte, maar waar flink aan gesleuteld werd. In plaats van alleen lineair van voren naar achteren, rol je als kijker nu in alle richtingen mee met de actie. Tegelijk worden de persoonlijke verhalen niet afgewisseld met de massascènes, maar spelen ze zich er middenin af. Het doet een beetje denken aan Prezi, het digitale presentatieprogramma: je zoomt steeds in op de actie, maar blijft het grotere plaatje zien. Heel knap gedaan.

4. Muziek en zang in balans

Last but not least is er de muziek van het duo Will Tura, die bewijst als componist nog altijd zijn mannetje te staan, en Steve Willaert. Deze laatste werkte al jarenlang samen met Tura als pianist/arrangeur/producer en schrijft ook muziek voor film en tv. Om de balans en de akoestiek optimaal te houden met al dat gerol, kozen regisseur Frank Van Laecke ervoor met koptelefoons te werken. Misschien ‘not done’ in de ogen van sommige musicalliefhebbers, maar het werkte bijzonder goed en loste meteen twee voorkomend euvels van musicalproducties op: dat van de verstaanbaarheid en dat van de balans tussen zang en orkest. Keerzijde van de medaille is dat Symfonieorkest Vlaanderen alle muziek van tevoren inspeelde en er dus geen live orkest speelt tijdens de voorstelling, wat een deel van de charme wegneemt. Maar een kniesoor die daarop let.

Nog tot 24 maart 2019 in het Studio 100 Pop-up Theater in Puurs. 40-45.live

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234