Zondag 15/12/2019

35 jaar pulpstrip met cultstatus

Beeld UNKNOWN

Vorige week werden De Kiekeboes officieel 35 jaar. Terwijl hoofdpersonage Marcel in eerste instantie nog wit haar had, zijn vrouw Sofie heette en het gezin zich over een struisvogel als huisdier ontfermde, is er ondertussen heel wat gebeurd in de immens populaire Vlaamse stripreeks. M vroeg Merho naar zijn tien hoogtepunten.

In 1973 begon de toen vijfentwintigjarige Robert Merhottein (nu 63) te experimenteren met wat later een van Vlaanderens populairste stripreeksen zou worden: Kiekeboe, later omgedoopt totDe Kiekeboes. Het hoofdpersonage had toen al een zware snor, maar zijn haar was wit, terwijl hij ook een stevig bierbuikje had. De naam van zijn echtgenote was niet Charlotte maar Sofie, en dochter Fanny leek in niets op de verleidster die ze nu is.

Sinds het eerste album 'De Wollebollen' ging het Merho voor de wind. Elk album verschijnt nu op zo'n 90.000 exemplaren, waardoor het samen met Suske en Wiske, Jommeke, FC De Kampioenen en Urbanus in de top vijf zit van best verkopende Vlaamse stripreeksen. Het regende naslagwerken rond De Kiekeboes en hun geestelijke vader, er verscheen een door Merho goedgekeurde film op dvd (1992) en een door hem verguisde bioscoopfilm (2000). De reeks werd ondertussen steeds eigentijdser en Merho wendde al zijn invloeden uit de film, het theater of de beeldende kunst aan om verhalen te schrijven. Anno 2012 beroept hij zich op een handvol assistenten, want van De Kiekeboes verschijnen jaarlijks vier albums. En er moet natuurlijk ook nog gereisd worden, al dan niet in functie van de stripreeks zelf. Deze week verscheen album 131, 'Omtrent Oscar', waarbij een familiegeheim na 35 jaar wordt onthuld. Marcel heeft namelijk een vader die we allemaal kennen.

1. De eerste publicatie in de krant (1977)
"Op 15 februari 1977 verscheen Kiekeboe voor het eerst in Het Laatste Nieuws. Ik had er jaren naar uitgekeken, maar in eerst instantie weigerde de redactie het verhaal. Ik kreeg een reactie die ik enigszins verwachtte: dit is een kloon van Vandersteen. Maar ik beschikte over een truc die Vandersteen me zelf had onthuld. Toen hij met Bessy naar La Libre Belgique stapte, bleef die strip er een heel jaar in de lade van de directeur liggen. Dat veranderde toen op zekere dag diens kleinkinderen op bezoek kwamen, de strip vonden en de hond als sympathiek en lief omschreven. Even later werd Bessy gepubliceerd. Ik heb op mijn beurt aan de redactieleden van Het Laatste Nieuws gevraagd om het aan hun kinderen te laten lezen. En jawel: ik werd prompt uitgenodigd voor een nieuw gesprek en kreeg een proefcontract voor twee verhalen. Ik heb er sindsdien honderd verhalen in voorgepubliceerd."

2. De eerste albums (1978)

"Een jaar later, in december 1978, verschenen de eerst twee albums: 'De Wollebollen' en 'De duivelse driehoek'. Het was heerlijk om die door mijn handen te laten glijden. Een leuke anekdote is dat die albums eigenlijk een maand te laat uitkwamen. Ze moesten in de rekken liggen voor sinterklaas, maar het was een periode waarin we zowat elk jaar verkiezingen hadden. Uitgeverij Hoste van Het Laatste Nieuws - toen nog duidelijk een liberale partijkrant - herschikte het drukschema ten voordele van verkiezingsdrukwerk voor Willy De Clercq. De albums konden wachten, zodat ze uiteindelijk net voor Kerstmis verschenen. Het ging om een oplage van vijfduizend exemplaren. Dat was weinig voor die tijd. Een debutant zou met zo'n cijfer vandaag de dag een gat in de lucht springen, maar het waren andere tijden. Helaas verschenen de albums in zwart-wit, met een nietje in de rug. Zoiets zou je nu niet meer aan de straatstenen kwijt geraken, maar goed, ik moest niet klagen, want van de volgende twee albums - ze werden altijd per twee gedrukt - werden er tienduizend gedrukt. Bij elke nieuw publicatie ging het met vijftig procent de hoogte in."

3. De Stripgidsprijs (1983)

"Ik kreeg die prijs uit handen van Willy Vandersteen. Dat was toch wel een erkenning. Belangrijk was ook dat er heel veel publiciteit rond werd gemaakt, die de reeks uit de anonimiteit haalde. Zelfs in De Morgen kreeg ik een paginagroot artikel. In die tijd begon de strip langzaamaan iets te betekenen. Jan Smet, toen hoofdredacteur van het blad Stripgids en initiatiefnemer van de prijs, was de eerste die mijn reeks erkende en voorspelde dat ik goud in handen had. 'Robert,' zei hij, 'dit kan wel eens de populairste serie van het volgende decennium worden.' Dat was toch een steuntje in de rug."

Lees meer in De Morgen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234