Dinsdag 25/02/2020

Cultuur

302 organisaties vernemen deze week of ze voor komende vijf jaar subsidies krijgen

In Spite of Wishing and Wanting van Ultima Vez. Het dansgezelschap van Wim Vandekeybus dreigt ook uit de boot te vallen.Beeld Danny Willems

302 organisaties krijgen deze week te horen of ze de komende vijf jaar nog geld krijgen en hoeveel. Tenzij minister Gatz nog 20 miljoen extra budget tevoorschijn tovert, dreigt voor een honderdtal einde verhaal. Bedreigde grote kleppers als NTGent redden zich vast nog wel, voor kleinere organisaties uit kleinere steden is er gegronde reden tot paniek.

Elke subsidieronde is zenuwslopend voor kunstorganisaties: het budget dat ze straks van de Vlaamse overheid toegekend krijgen bepaalt of ze hun werk verder kunnen zetten, moeten inkrimpen of zelfs volledig opdoeken. Maar nu zijn de zenuwen zo mogelijk nog strakker gespannen.

De afgelopen weken maakte het departement Cultuur duidelijk dat er 86 miljoen euro te verdelen valt. Maar als minister Sven Gatz (Open Vld) alle positieve adviezen van de beoordelingscommissies zou volgen, dan heeft hij zeker 106 miljoen euro nodig.

Eén op de vijf quasi kansloos

Die commissies, bestaande uit mensen uit de cultuursector, evalueerden alle subsidieaanvragen op een schaal van zeer goed tot volstrekt onvoldoende. Een vijfde van de 302 theater-, muziek- en andere kunstorganisaties kreeg een slechte beoordeling en moet dus vrezen voor het ergste: geen subsidies meer. Onder hen ook dansproject Let's go urban, cultureel centrum De Vaartkapoen in Molenbeek, theaterwerkplaats Rataplan en Trefpunt, een van de organisatoren op de Gentse Feesten. Van deze groep kun je nu al met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid stellen dat ze niks zullen krijgen.

Maar ook wie 'slechts' een voldoende kreeg, dreigt gezien het krappe budget uit de boot te vallen. En daar zitten ook kleppers als stadstheater NTGent en Ultima Vez, het dansgezelschap van Wim Vandekeybus, bij. Het probleem is erg reëel: als alleen de geadviseerde subsidies uitgereikt worden aan wie minstens 'artistiek goed' scoorde bij de beoordeling, is de beschikbare 87 miljoen al volledig op, berekende het vaktijdschrift Rekto verso. Houdt de regering zich scrupuleus aan dit criterium en aan het voorziene budget, dan wordt deze subsidieronde een bloedbad.

"Als de minister de adviezen volledig zou volgen, valt de hakbijl ook voor de voldoendes", zegt Bart Caron, parlementslid en cultuurexpert voor Groen. "Maar ik kan me niet voorstellen dat een groot stadstheater als NTGent het straks zonder subsidies zal moeten rooien. Ik vrees vooral voor de kleine en sociaal artistieke organisaties."

Dat de groten het uiteindelijk wel weer zullen redden, ligt in de lijn der verwachtingen. Het is voor het niveau eronder dat de zwaarste klap dreigt. Kunstencentra als Netwerk Aalst, theatergezelschappen als Tristero of Jan Decorte, een muziekensemble als Anima Eterna of succesvolle kindertheaterfestivals als Krokus en Stormopkomst zouden van de ene op de andere dag op nul euro gezet worden.

Ook regionaal dreigen grote onevenwichten te ontstaan. In kleinere centrumsteden als Sint-Niklaas, Hasselt, Genk of Aalst zou er amper nog wat overblijven. Met name in Limburg zit er een slagveld aan te komen.

De minister kan afwijken van de adviezen, maar dan zal hij die switch goed moeten motiveren. Zeker omdat hij vorig jaar hopen kritiek kreeg nadat hij bij de toekenning van de projectsubsidies voor 'losse' kunstenaars 60 procent van de adviezen naast zich neer had gelegd.

Veel kunstorganisaties maken van de laatste dagen nu gebruik om nog zo veel mogelijk te lobbyen bij hun politieke medestanders. Normaal was de beslissing voor deze subsidieronde voorzien voor afgelopen vrijdag, op de laatste ministerraad. Maar uitzonderlijk zal de regering de verdeling in de loop van deze week elektronisch goedkeuren. Zeg maar: per mail.

Tien procent budget extra?

Sommige politieke bronnen zeggen dat het uitstel op verdeeldheid binnen de regering wijst over wie wat moet krijgen. Met name N-VA zou vasthouden aan de bovengrens voor kunstsubsidies. Anderen zien er vooral een teken in dat Gatz weer fel zal afwijken van de adviezen en daarom extra tijd nodig heeft voor een waterdichte motivering. Nog anderen hopen dat hij de extra dagen wil gebruiken om meer geld uit de brand te slepen. Volgens één goed ingelichte bron zou er 10 procent aan het bestaande budget worden toegevoegd, maar dat wil het kabinet nog niet bevestigen.

Maar zelfs dan zou het te weinig zijn, zegt Overleg Kunstenorganisaties (oKo) het overkoepelende platform dat zich inzet voor de sector. Volgens oKo heeft de cultuursector de afgelopen jaren al genoeg moeten besparen. "Als je de index meetelt zou er al 100,9 miljoen euro nodig zijn om een status quo te bewaren ten opzichte van 2010", zegt directeur Leen Laconte. "Als we ons imago van een indrukwekkende kunstregio willen behouden, dan moet er geïnvesteerd worden. Het kunstenbudget bedraagt nu amper een half procent van de totale Vlaamse begroting. Dat is een habbekrats."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234