Zaterdag 26/11/2022

Achtergrond9 klassiekers uit 1997

25 jaar geleden bracht Deftones ‘Around the Fur’ uit: zoveel meer dan een blauwdruk voor de nu metal

Deftones in 1997. Beeld Getty Images
Deftones in 1997.Beeld Getty Images

Een kwarteeuw geleden zette geen enkele metalgroep zo venijnig haar klauwen in je trommelvlies als Deftones. Met de even zware als slome sound van Around the Fur werkte de groep uit Sacramento zich op tot pioniers van de nu metal.

Gunter Van Assche

9 klassiekers uit 1997

Vijfentwintig jaar geleden, in het gezegende jaar 1997, zagen heel wat aardverschuivende platen het levenslicht. Deze zomer neemt De Morgen er negen onder de loep.

Amper twee platen hadden Deftones nodig om zich onsterfelijk te maken. Met de verschroeiende meesterwerkjes Around the Fur (1997) en White Pony (2000) slaagde de Amerikaanse band er eigenhandig in om de lijnen van de alternatieve metal te hertekenen. Een liefde voor betongitaren, triphop, psychedelische passages, The Cure en Depeche Mode waren de band niet vreemd. Dat maakte van Deftones zowel de moedigste als meest vindingrijke act in de schaduw van Tool.

Een donkere onderstroom van emotionele new wave, coole hiphop en synth-melancholie waren rond de eeuwwisseling du jamais entendu in de metalscene. Around the Fur bezorgde het vijf jaar later zo verguisde nu metal-genre een blauwdruk. Gelukkig bleek de plaat een langer leven beschoren: een miljoen verkochte exemplaren verder is het een iconische mijlpaal in de metal.

Frontman Chino Moreno huilt en blaft alsof zijn edele delen onder stroom worden gezet, maar net zo goed is het de ritmesectie die de sound van Around the Fur bepaalt. Drummer Abe Cunningham neemt geen machinegeweer mee naar het strijdperk, maar kiest voor grooves die meer verwantschap tonen met hiphop en de inventieve aanpak van Stewart Copeland van The Police. Bassist Chi Cheng, die in 2013 overleed, legt mee de nadruk op dat ritme.

Die mix van donder en groove zou een definiërend element van elk volgend album worden. “De opbouw van spanning vinden we eigenlijk belangrijker dan de echte uitbarsting”, gaf Moreno aan toen Around the Fur uitkwam. “Het is alsof we voortdurend touwtrekken met elkaar. Dat was trouwens ook echt zo tijdens de opnames. Mijn creatieve relatie met Stephen (Carpenter, gitarist, GVA) is nooit van een leien dakje gelopen. Ruzies zijn dus echt niet zo uitzonderlijk. Het ene moment vormen we een fantastische tandem, maar een minuut later botst het vreselijk tussen ons. Op beide momenten zorgt dat voor geweldige muziek.”

Tussen gefluister en klaagzang

Net als Dimebag Darrell van Pantera zet Carpenter in op loodzware grooves, die meer nadruk leggen op gewicht dan snelheid. Hoewel steviger spul als ‘Rickets’ en ‘My Own Summer (Shove It)’ bol staan van power chords, is hij ook niet bang om noten lang te laten nagalmen, zoals in ‘Mascara’, ‘Dai the Flu’ of ‘Be Quiet and Drive (Far Away)’: songs die scherp als prikkeldraad klinken.

Around the Fur wordt algemeen beschouwd als de coming-of-ageplaat van Deftones. De dualiteit tussen brutale gitaren en bijwijlen etherische stem van Chino Moreno tekent dit album, dat schuurt en stoot, maar ook breekbaar klinkt. In ‘My Own Summer (Shove It)’ twijfelt Moreno tussen gefluister en een klaagzang, terwijl Carpenters gitaar als een cirkelzaag door de song trekt. De teksten staan dan weer bol van teenage angst en frustraties, al lijkt het vaak alsof Moreno in tongen spreekt: zijn teksten grenzen aan hectisch gebrabbel van een overspannen ziel die zijn ingewanden staat te morsen.

Moreno koos er bewust voor om zijn lyrics zo raadselachtig mogelijk te houden: “Deze plaat is jullie eigen cryptogram”, vertelde hij bij de release van de plaat. Een paar jaar later voegde hij daaraan toe in De Morgen: “Ik steek verdomd veel werk in mijn teksten. Songteksten schrijven, dat kan de grootste paljas. Maar teksten schrijven die goed klinken en iets betekenen, maar tegelijk alleen een tipje van de sluier lichten? Dat is het hoogste goed voor elke dichter.” Op die manier belandde Moreno in de top vijf van meest enigmatische songschrijvers in de metal - op één stond Maynard James Keenan van Tool.

Toch wil Moreno niet geloven dat hij alleen maar smoke-and-mirrors optrekt. “Soms glipt er een intieme anekdote in mijn teksten, maar dan zorg ik dat bijna niemand weet waar ik in godsnaam over zing. Ik probeer me niet interessant te maken, maar ik wel wel zo eerlijk mogelijk zijn.” Dat is misschien nog het duidelijkst in ‘Headup’, waarop Max Cavalera een bijdrage levert. Die song werd geschreven door beide frontmannen als rouwverwerking voor het verlies van Dana Wells, Cavalera’s stiefzoon en Moreno’s vriend. “We konden kiezen tussen schreeuwen of huilen”, vertelde Moreno later. “Uiteindelijk hebben we beide gedaan. Ik ben nog steeds het meest trots op die song. Het is alsof we de dood een plaats konden geven in onze wereld.”

Deftones heeft met Around the Fur in de loop van de jaren artiesten van verschillende pluimage beïnvloed. Hun erfenis is duidelijk te merken bij Keith Buckley, de zanger van Every Time I Die, die Deftones de belangrijkste inspiratiebron noemde. Kadeem France van de band Loathe verwees dan weer ooit naar de Deftones als een band die hen vooruit heeft geholpen. Verder zijn er net zo goed sporen van Deftones-DNA te merken in de muziek van Deafheaven, of zelfs bij The Weeknd die toegaf dat hij zich bij zijn vroegste mixtapes die verschenen onder de naam Trilogy voornamelijk door Deftones liet inspireren.

null Beeld rv
Beeld rv

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234