Dinsdag 03/08/2021

GetuigenissenBoekhandels

2020 een slecht jaar voor iedereen? De lokale boekhandel is weer een bestseller

Bart Van Aken van boekhandel Paard van Troje: ‘We zijn hals­over­kop veranderd in een postorder­bedrijf. Uiteindelijk hebben we 9.000 kilometer door Gent gereden.’ Beeld Thomas Nolf
Bart Van Aken van boekhandel Paard van Troje: ‘We zijn hals­over­kop veranderd in een postorder­bedrijf. Uiteindelijk hebben we 9.000 kilometer door Gent gereden.’Beeld Thomas Nolf

In de eerste lockdown stapten ze massaal op de fiets om hun klanten van leesvoer te voorzien. Nu hun deuren weer open zijn en boeken opnieuw hun weg naar de lezer vinden, blikken boekhandelaren terug op een stormachtig 2020 en kijken uit naar het nieuwe boekenjaar.

Bart Van Aken

Paard van Troje in Gent

Hoe gingen jullie om met de eerste lockdown?

“In eerste instantie kelderde onze omzet gigantisch. We zijn halsoverkop veranderd in een postorderbedrijf. Uiteindelijk hebben we 9.000 kilometer door Gent gereden. Dat is niet voor herhaling vatbaar, maar de goodwill die daar uit voortkwam, is onbetaalbaar geweest.
“In november hebben we een fantastische maand gedraaid. Het is fijn dat onze klanten zo trouw zijn en daar hebben we hard aan moeten werken. Toen we onverwachts open mochten blijven, hebben we steeds de regels zelf aangescherpt. Zo zorgden we ervoor dat onze klanten én onze medewerkers zich veilig voelden.
“Toch voel ik geen behoefte om de loftrompet te blazen. Ik zie te veel mensen om me heen die grote problemen hebben met hun zaak.”

Waar kijkt u naar uit?

“Ik ben benieuwd naar de dichtbundel Ex-daemon van mijn collega Arno Van Vlierberghe: één lang gedicht van 100 pagina’s, zonder witregels. Die heeft zijn coronatijd wel benut.”

Christine Boving

Boekarest in Leuven

Hoe hebt u zich op de tweede lockdown voorbereid?

“Eerst wilden we hetzelfde doen als tijdens de eerste. We nodigden in het voorjaar onze klanten uit om op alle mogelijke manieren te bestellen, of het nu via Facebook, per telefoon of mail was. Ik zie ons nog zo zitten, op afstand van elkaar in de winkel, vastberaden om alles in goede banen te leiden. We hadden de bakfiets al naar de fietsenmaker gebracht. (lacht) Toen werden we ineens tot essentiële winkel verklaard. Dat was een goede zaak voor ons, maar ook fijn voor onze klanten. We verkochten ineens meer kinderboeken. Zij zullen hun schermen ook wel beu zijn. Het boek is weer van belang. Klanten zeiden: ‘Jullie weten niet hoe belangrijk het voor ons is dat we hier nog binnen kunnen komen en met jullie kunnen praten.’”

Wat zijn uw wensen voor 2021?

“Ik kan niet wachten om niet meer steeds de winkelmandjes van klanten in de gaten te hoeven houden. Verder kijk ik uit naar de nieuwe dichtbundel van Charles Ducal. Zijn poëzie vind ik erg krachtig.”

Christine Boving. Beeld Thomas Nolf
Christine Boving.Beeld Thomas Nolf

Ludovic Bekaert

Passa Porta in Brussel

Is er in 2020 meer of minder gelezen?

“Ik ben ervan overtuigd dat er meer gelezen is. Mensen grepen terug naar het boek omdat ze meer tijd hadden. Zo heb ik zelf na 20 jaar eindelijk De Toverberg van Thomas Mann kunnen lezen. Dat gaat over de beleving van tijd. De eerste honderd pagina’s lezen zeer vlot en daarna komt er een saturatiemoment. Dan is het een kwestie van tijd maken om verder te lezen.

“Als ik de balans opmaak, is het een chaotisch, maar positief jaar geweest.”

Wat staat ons het aankomende boekenseizoen te wachten?

“Afgelopen jaar verschenen zeker in Vlaanderen goede titels, denk aan Wildevrouw van Jeroen Olyslaegers, of De opgang van Stefan Hertmans. Ik verwacht dat we die lijn zullen doortrekken. Zelf ben ik benieuwd naar De goede voorouder van Roman Krznaric, medeoprichter van The School of Life. De ondertitel luidt: ‘Langetermijndenken voor een kortetermijnwereld’. Dat lijkt me relevant voor deze tijd.”

Katrien Merckx

De Groene Waterman in Antwerpen

Mist u het contact met de klant?

“Ja, want daar halen we normaal onze energie uit. Door het hartverwarmende enthousiasme van de lezers en het snelle schakelen van onze ploeg konden we het goed opvangen, maar het leukste aan ons werk is momenteel niet mogelijk. We missen de heerlijke gesprekken tijdens boekvoorstellingen en het enthousiaste contact in de winkel. In december werd dat weer beperkt mogelijk, maar ik hoop dat we de mensen die we online leerden kennen, snel een warm welkom kunnen bieden in de winkel.”

Hebt u nog een goede boekentip?

“Ik kijk uit naar Half leven, het prozadebuut van Aya Sabi, een jong Vlaams talent (en De Morgen-columniste, red.). Ik vond haar gedichtenbundel Verkruimeld land erg verrassend en treffend.

“Drie weken terug las ik Meisje, vrouw, anders van Bernardine Evaristo: een splinterbom die alle kanten opgaat. Het is een overtuigend feministisch boek dat niet het gevoel geeft een pamflet te zijn, vol met meeslepende fragmenten uit vrouwenlevens.”

Wouter Cajot

’t Stad Leest in Antwerpen

Hoe was het voorbije boekenjaar voor de boekhandelaar?

“Tijdens de eerste lockdown moesten we al na één week extra medewerkers aan het werk zetten omdat onze webshop overspoeld werd met bestellingen. Vlak voor de tweede lockdown was ik bang dat iedereen weg zou blijven. Maar na 24 uur waren die zorgen verdwenen. De boekhandel werd voor mensen een uitje, een lichtpuntje in de duisternis. 2020 is het jaar geweest waarin lezers hun lokale boekhandel omarmden in plaats van bij de grote onlinespelers te kopen.”

Hoe ziet u de lente tegemoet?

“Het lijkt alsof iedereen eind vorig jaar zijn kruit verschoten heeft en dat er nu niets meer uitkomt. Ik ben eigenlijk nog geen boek tegengekomen waarvan ik denk: ‘Leuk, daar zit ik op te wachten.’

“Wij zullen de komende maanden helaas geen grote releases kunnen plannen. Als onze Nederlandse collega’s niets snel open mogen, valt heel dit voorseizoen in het water. Toch zie ik het jaar positief tegemoet. Ik zie bij mensen goesting om de draad weer op te pikken.”

Wouter Cajot. Beeld Thomas Nolf
Wouter Cajot.Beeld Thomas Nolf

Thomas Barbier

De Reyghere in Brugge

Hoe gaat het?

“Ik ben afgepeigerd. Het dagelijks bijhouden van de nieuwste maatregelen en steeds moeten zoeken naar een balans maakte dat 2020 een doodvermoeiend jaar was. Maar we hebben ook veel geleerd. Dat zie ik bij collega’s ook.
“Een boekhandel runnen is niet alleen de deur openzetten en wachten tot er mensen komen. Het unieke aan ons beroep is dat je zowel aan de kant van de lezers als aan die van de auteur staat. Ik neem die rol graag actief op. Wanneer je een boek tegenkomt waar je echt achter staat, dan ga je all the way voor een auteur. De boekhandel is de lijm van het boekenvak.”

Wat zijn uw verwachtingen voor aankomend jaar?

“Het is moeilijk om nu verwachtingen te hebben. Ik hoop op een terugkeer naar het vertrouwde, maar dat is vooralsnog koffiedik kijken.
“Mijn absolute nummer één dit seizoen is het nieuwe boek van Peter Terrin, dat in februari uitkomt. Hij is een van mijn lievelingsauteurs: een stylist die altijd de juiste insteek weet te vinden.”

Valerie Kemp

Corman in Oostende

Wat mist u het meest?

“Ik mis het ontzettend om evenementen te organiseren. Normaal gesproken organiseren we bijvoorbeeld Theater aan Zee, waar we ook boeken verkopen. Ondanks dat gemis was 2020 een ontzettend druk jaar. Er is absoluut meer gelezen. Vooral ons jonge publiek is gegroeid en de kinderboeken doen het beter dan ooit. Jongeren die in de winkel verschijnen, zijn vaak niet bezig met de top 10, maar met Engelse klassiekers en poëzie.
“Ik heb dit jaar niet zo veel kunnen lezen als ik had gewild, maar Over mensen en paarden van Juli Zeh is me bijgebleven. Omdat ik zelf paardrijd, natuurlijk. (lacht) Sport interesseert me en ik lees graag non-fictie.”

Welk boek mogen we dit seizoen niet missen?

“In februari verschijnt Eerste persoon enkelvoud van Haruki Murakami. Hij is al jaren kanshebber voor de Nobelprijs literatuur. Zijn boek Kafka op het strand was ook een lekker absurde roman”

Karla De Ceulener

Salvator Bookstore in Mechelen

Hoe was het om dicht te moeten in het voorjaar?

“Ik zit nu al 30 jaar in het vak en een periode als deze is er nog nooit geweest. Toen ik voor het eerst over de lockdownmaatregelen hoorde, dacht ik dat ik lekker twee maanden vakantie zou hebben, maar het tegendeel bleek waar. Mijn werknemers stonden bijna allemaal op technische werkloosheid, dus ik runde de zaak zo goed als alleen. Ik heb nog nooit zo hard gewerkt, maar dat gaf ook voldoening. Wij werden gedragen door het enthousiasme van onze klanten.
“Een boek dat dit jaar indruk maakte, was Hamnet van Maggie O’Farrell: een knappe psychologische roman over Shakespeare en de vrouwen in zijn leven.”

Waar kijkt u naar uit?

“Ik kijk uit naar de nieuwe titels van twee bekende en heel verschillende Japanse auteurs: Klara en de zon van Kazuo Ishiguro en Eerste persoon enkelvoud van Haruki Murakami.
“Maar bovenal hoop en bid ik dat de hemel snel opklaart en dat mensen bewust bij de lokale boekhandel blijven kopen.”

Karla De Ceulener. Beeld Thomas Nolf
Karla De Ceulener.Beeld Thomas Nolf
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234