Maandag 22/07/2019

dEUS

20 jaar ‘The Ideal Crash: 'Te veel feesten, te weinig slapen, zo lopen de dingen uit de hand'

Beeld Illias Teirlinck

Na de avonturen in Andalusië voor de opnames van The Ideal Crash zet dEUS weer voet op Belgische bodem. Maar niet voor lang: na de release van de plaat in maart 1999 wacht een intensieve tour langs prestigieuze Europese zalen, een resem festivals, een homecoming in de Hallen van Schaarbeek en een zaaltour. De Ideal Crash-trein zal uiteindelijk pas in 2004 finaal tot stilstand komen. 'Na die afgelaste show in Edinburgh sloegen mijn stoppen door.'

Op 15 maart 1999 ligt The Ideal Crash in de winkelrekken, en één dag later zit er bij Humo een gratis cd met onuitgegeven materiaal, liveversies en filmpjes van de opnames in Andalusië. De verkoop van de plaat loopt als een trein: drie weken na release zijn er al 100.000 stuks verkocht.

Jules de borgher: (voormalig dEUS-drummer): “Die actie in Humo had zeker effect: iedereen wilde dat cd'tje toen hebben.”

Christian Pierre: (Musickness, management): “Die actie hield ook in dat we voor het eerst op de cover van Humo stonden, wat veel voor ons betekende: weer iets dat we van onze bucketlist konden schrappen.”

Tom Barman: (frontman): “Alles was toen veel gecentraliseerder: als je in NME stond, had iedereen in Engeland het gezien. Hetzelfde gold voor Les Inrockuptibles in Frankrijk en Humo in België en Nederland.

“Craig Ward (voormalig dEUS-gitarist, red.) en ik hebben toen een móórdende promotour gedaan door Europa. Drie weken lang, van 10 uur 's ochtends tot 6 uur 's avonds, tien interviews per dag. Het was de eerste keer dat ik dat meemaakte.”

Pierre: “'The Ideal Crash' heeft uiteindelijk niet slecht verkocht, 500.000 exemplaren ongeveer. Maar we hadden meer verwacht, en Island Records was niet tevreden.”

Filip Eyckmans: (Musickness, management): “Ik ben uit Musickness gestapt om twee redenen. Eén: ik was kapot, leeg en moe, en mijn lever had rust nodig. En twee: ik wilde met dEUS minstens een miljoen platen verkopen. Mijn ambities waren niet ingewilligd.”

De Borgher: “Iedereen heeft zijn droom. Mijn droom als kleine gast was op Rock Werchter spelen. Maar mensen gaan in jouw plaats dromen. Als je zegt dat je in een band speelt, op Rock Werchter hebt gestaan, en al eens in Amerika bent geweest, gaat men er meteen van uit dat je binnen bent voor de rest van je leven. De werkelijkheid is helemaal anders. We hebben er goed van kunnen leven, maar dat is het dan ook.”

Voor de tour wordt dEUS aangevuld met één extra groepslid en party animal: Tim Vanhamel, pas afgezwaaid als Evil Superstar.

Tim Vanhamel: “De Superstars waren gestopt, ik was 21 en woonde bij mijn moeder. Die stelde me voor de keuze: gaan werken of studeren. Ik heb mij toen ingeschreven voor piano aan de jazzschool. Het lag mij niet echt: mijn passie werd iets schools, ik vond het niet tof. Een half jaar heb ik dat volgehouden, toen belde Tom om te vragen of ik met dEUS op tournee wilde. De grootste groep van België! Ik moest er niet lang over nadenken, ik was megafan!”

Barman: “We waren toen niet zelfzeker genoeg en dachten dat we een zesde man nodig hadden. Nu zien we hoe onnozel dat is, want we doen het met twee vingers in de neus met z'n vijven.”

Vanhamel: “Wat er van mij werd verwacht? Van alles wat: vocals, gitaar, synths. Ik was redelijk vrij om de dingen in te vullen. Een harmonie op de lead, een main riff, een kleinigheidje hier of daar... En mijn stembereik kwam ook goed van pas.

“DEUS was een totaal andere groep dan Evil Superstars. De Superstars waren muziekfreaks en redelijk braaf. We kwamen allemaal uit Limburg, maar dEUS, dat waren stadsjongens.

“Bovendien waren ze ouder dan ik. Ik ging van de Evil Superstars naar de Real Superstars (lacht). En ik trok grote ogen: wat konden die gasten feesten! 'Wat is dat? Vodka orange? Hé, dat gaat precies sneller dan bier.' (lacht) Het was geflipte shit. Ik ben helemaal kapot en scheef teruggekomen van die tour. Tien jaar therapie heb ik nodig gehad (lacht).

10 miljoen frank

Begin april 1999 speelt dEUS drie uitverkochte concerten in de Brusselse AB. Uitverkocht in dertien uur, destijds een record. Voor het eerste concert hangen er backstage hemden klaar van Raf Simons.

Barman: “Ik was en ben nog steeds een grote fan van Simons, so why not? Toch hebben we die hemden vrijwel meteen weer afgevoerd. dEUS en uniformen gaan niet samen, wij zijn fucking Kraftwerk niet.”

Danny Mommens (voormalig dEUS-bassist): “Die Simons was een heel vriendelijke gast. Mooie hemden ook, maar de mouwen waren te lang, ik heb ze nooit gedragen om te spelen.”

Barman: “Natuurlijk hebben die hemden lange mouwen, zoals wij lange outro's hebben! Je kon die oprollen, hè!”

Vlak voor de zomer zorgt dEUS voor controverse door voor hun grote Belgische festivalconcert te kiezen voor Axion Beach in Zeebrugge, en niet voor het 'alternatieve' Rock Werchter. Voorpaginanieuws!

Barman: “Een big deal, inderdaad, en heel slim gespeeld van ons. Het was een financiële kwestie, maar we wilden ook eens iets anders doen, dat zit in het DNA van dEUS. Er zijn toen geen doden gevallen, hè. Ik herinner me dat VTM toen mensen is gaan interviewen op het strand: 'Weten jullie hoeveel dEUS hiervoor vangt?' (lacht) Heerlijk!”

Pierre: “Dat heeft toen in de krant gestaan: 10 miljoen Belgische frank.”

Eyckmans: “Herman Schueremans van Rock Werchter had een eerste bod gedaan: een vijfde van wat het uiteindelijk is geworden. Je moet betalen wat het waard is, zo simpel is het. Axion Beach had in 1998 35.000 tickets verkocht, in het jaar van dEUS 55.000.”

Het concert van dEUS op Axion Beach is er geen voor de geschiedenisboeken, het feestje achteraf wel.

Eyckmans: “Een feestje van 400.000 Belgische frank, dat weet ik nog goed. Altijd en overal was er gezever over de gastenlijst: die moest steeds maar worden afgeslankt, altijd moesten er mensen worden geweigerd. Ik was dat beu en heb gezegd: 'Ik wil een eigen tent, ik zal ze zelf wel betalen.' Iedereen mocht uitnodigen wie hij wilde: neven, nichten, bomma's, bompa's, vrienden en vriendinnen... Vierhonderd gasten in totaal. Het feest was beter dan het optreden, want dat was niet zo goed, en ik ben op het strand geëindigd.”

De Borgher: “Een heel laat feestje was dat, heel verwarrend maar heel prettig. Bijzonder veel herinner ik mij er niet meer van, we waren allemaal goed in de wind. Ik ben naar huis gegaan in een busje, dat weet ik wel nog, en er stond geen blauwe streep op (lacht).”

Barman: “Ik ben 's ochtends op de trein naar Antwerpen gestapt met mijn tas vol vuile was van zes weken touren. In strandplunje, want we hadden de nacht doorgebracht op het strand. Is Klaas niet al liftend naar huis gegaan? Ik weet dat hij geld heeft moeten lenen om naar huis te bellen.”

Klaas Janzoons (violist en toetsenist): “Ik had een abces in mijn keel. Ik had er vaker last van, in Zweden was ik er al eens mee in het ziekenhuis beland. Het was het einde van het eerste deel van de tour en ik verging van de pijn. Maar ik kon niet anders dan spelen op Axion Beach, ons jaarinkomen hing ervan af. Mijn ex-vriendin is mij achteraf komen halen met mijn auto, maar in de file op weg naar huis, tussen alle festivalgangers, zijn we in panne gevallen. Ik had toen net een gsm, maar de batterij was plat, en in een baancafé ben ik toen met schorre stem gaan vragen of ik mocht bellen. 'Tuurlijk meneer, dat is dan 20 frank.' Ik had net mijn laatste geld uitgegeven. 'Euh, sorry, ik heb geen geld bij, maar ik heb net op Axion Beach gespeeld.' Ik moet er hebben uitgezien als een aangespoelde clochard, ze geloofden er niks van. Ik heb die nacht in mijn auto geslapen, en 's morgens startte hij als bij wonder weer. Ik ben toen rechtstreeks naar het ziekenhuis gereden. 'Meneer, dit had dodelijk kunnen aflopen'. Ze hebben mij er een week gehouden.”

Schots schandaal

In het buitenland verloopt de tour met hoogtes en laagtes. Craig Ward zit nog steeds niet goed in zijn vel, en in Le Bikini in Toulouse ontploft er een eerste bommetje.

De Borgher: “Van zo'n tour blijven achteraf altijd de opmerkelijke momenten bij. Die periode was meer dan incidentrijk, onze tournees zijn altijd hectisch geweest. Blijven hangen in de clubs, uitgaan in de stad, te veel feesten, te weinig slapen... Dan willen de dingen al eens uit de hand lopen.”

Vanhamel: “Craig was gestopt met drinken en was de hele tijd grumpy. Het was duidelijk dat hij eigenlijk helemaal niet op die tour wilde zijn. Daartegenover had je de anderen, die volledig uit hun dak gingen. En daartussen ik, een manneke van 21 dat het allemaal voor het eerst meemaakte. In Toulouse speelden we in een kleinere club dan normaal, en tijdens één van onze wildere momenten in de set ben ik per ongeluk op Craig zijn bord met pedalen gaan staan. Hij heeft me toen een klets gegeven. Een bitch slap was het, een streepje droge, overdreven Schotse humor. Veel vijandigheid zat er niet in. Maar ik - jong en vol heimwee - sloeg helemaal door. 'Als het zo zit, ben ik hier weg!' Ik ben van het podium gestapt, heb een trede gemist, en ben een paar meter naar beneden gedonderd. Voet gebroken. De rest van de tour met mijn been in het gips, zittend op een stoel afgewerkt.”

Janzoons: “Op het einde van die tour, in de Hallen van Schaarbeek, ben ík van het podium gevallen. Toen was het mijn beurt om in het gips te liggen, het werd een traditie.”

Krakend en steunend komt de tournee uiteindelijk tot stilstand. 'Ik had genoeg backstages gezien voor mijn hele verdere leven,' liet Barman optekenen. 'Genoeg repetities, genoeg opnames, genoeg succes.' Barman gaat zich bij Magnus amuseren, werkt eindelijk zijn debuutfilm 'Anyway the Wind Blows' af, en fluit dEUS dan toch weer samen. In 2002 staat de groep alweer op Rock Werchter. Mét Craig Ward. Pas in 2004 strandt het schip finaal.”

Mommens: “Craig wilde ineens het podium niet meer op. Ik heb het nooit echt helemaal begrepen.”

Janzoons: “Ik denk dat Craig het allemaal niet goed wist. Het ene moment wilde hij nog verderdoen, het andere niet meer. Het feit dat hij nu in Schotland een half kluizenaarsbestaan leidt, is misschien veelbetekenend.”

Barman: “We kwamen van het Reading Festival, waar nota bene John Peel op de eerste rij stond, en waar we niet hadden kunnen spelen omdat Craig vlak voor het optreden van zijn sus was gegaan. De dag erna hadden we een uitverkochte show in Edinburgh, maar ineens was Craig verdwenen, als een dief in de nacht. Gewoon weg, naar huis gegaan, zonder iets te zeggen. Aan de venue - ik had de nacht in een hotel doorgebracht - kwam ik bovendien te weten dat de crew niet had kunnen slapen omdat Danny de hele nacht de bus had wakker gehouden. Dan zijn bij mij de stoppen doorgeslagen, en is er een handgemeen ontstaan. Een halfslachtig handgemeen, want ik kan nog geen deuk in een pakje boter slaan.”

Mommens: “Craig was weg, ik niet. En ik ben wakker geworden omdat Jules op de deur stond te bonken omdat hij de code van de bus was vergeten. Ik heb toen trouwens nog voorgesteld om zonder Craig te spelen. Gewoon het podium op: we hadden ons wel gered. dEUS in een andere versie. Tommy zag het niet zitten. Maar ik snap uiteraard zijn frustratie wel, fijn kan dat voor hem niet geweest zijn. Alles is intussen bijgelegd hoor, ik heb volgende week met hem afgesproken. Iets eten, iets drinken...”

Barman: “Een mens moet in eigen boezem kijken, en ik heb het er onlangs nog met Klaas over gehad. Ik vroeg hem of ik toen zo onmogelijk was. Hij kon een paar andere periodes aanhalen waar dat wel degelijk het geval was (lachje), maar toen? Nee. Ik snap nog altijd niet goed wat er toen scheef is gelopen.”

Lagerfelds lokroep

Na het voorval in Edinburgh nemen naast Craig Ward ook Danny Mommens en Jules De Borgher afscheid van dEUS.

Mommens: “Ineens kreeg Vive La Fête aanbiedingen om te gaan spelen op shows van Karl Lagerfeld, iets wat ik niet kon laten liggen en wat niet te combineren viel met dEUS. Lagerfeld heeft Vive La Fête mee op de kaart gezet. Zonder hem waren we niet zo belangrijk geweest en speelde ik misschien nog altijd bij dEUS. Spijt heb ik niet.”

De Borgher: “Ik was een beetje te veel aan het feesten, de dingen waren uit de hand aan het lopen: problemen met de drank, een paar slechte optredens, plankenkoorts tijdens soundchecks... Toen is het bij Barman beginnen te sudderen en van het één kwam het ander. Ik was het eerlijk gezegd zelf al een beetje beu aan het worden en was aan het overwegen om te stoppen. Een week thuis, een maand weg, twee weken thuis, twee maanden weg. Mijn vriendin zag mij niet meer, ik was een vreemde thuis. Alles opgeteld was het genoeg geweest.”

Over de nakende 'Ideal Crash'-verjaardagstour, die acht keer halt houdt in een uitverkochte AB en deze zomer ook nog het Cactusfestival en Rock Herk aandoet, wil Barman nog niet veel kwijt.

Barman: “Of we 'The Ideal Crash' van voor naar achter gaan spelen, of er gasten zijn, special effects: ik wil het allemaal nog in het midden laten.”

Vanhamel: “Ik zat in de auto toen op de radio werd aangekondigd dat dEUS opnieuw met 'The Ideal Crash' zou gaan touren. Het was járen geleden dat ik nog aan die periode had gedacht, maar toen 'Put the Freaks up Front' plots gedraaid werd, kwam alles weer terug. Ineens stond ik weer met dEUS op het podium. Ik had kippenvel. Wat een mooie tijd, wat een herinneringen en wat een goeie plaat! Goed dat ze dit doen, 'The Ideal Crash' verdient dat.”

De verjaardagseditie van The Ideal Crash verschijnt eind april bij Universal. De concerten in de AB zijn uitverkocht, er zijn nog tickets voor het Cactusfestival (cactusfestival.be) en Rock Herk (rockherk.be).

©Humo

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden