Woensdag 22/09/2021

NieuwsOude games

1 miljoen euro voor een oude Super Mario-game: een nieuwe marktbubbel

Thijs Bastiaens verzamelt games: ‘Er is iets gaande waar we als verzamelaars geen hoogte meer van krijgen.’ Beeld Wouter Maeckelberghe
Thijs Bastiaens verzamelt games: ‘Er is iets gaande waar we als verzamelaars geen hoogte meer van krijgen.’Beeld Wouter Maeckelberghe

Een spelcassette van de oude videogame Super Mario 64 ging vorig weekend voor 1,3 miljoen dollar onder de veilinghamer: een voorheen ongezien recordbedrag, waarvan verzamelaars een beetje ongemakkelijk worden. Speculanten stuwen de prijzen in sneltempo kunstmatig omhoog, zeggen ze.

Meer dan een miljoen euro voor een ongeschonden, ongeopend exemplaar van de klassieke videogame Super Mario 64? Compleet van de pot gerukt, vindt videogameverzamelaar Thijs Bastiaens. “Ik ken een andere collector die er zo tien in zijn bezit heeft. Mooi in de originele cellofaanverpakking, net als die ene die net geveild is. Ga je mij vertellen dat die dan ook een miljoen dollar per stuk waard zijn? Waanzin!”

Het gaat al eventjes hard met die prijzen. In juli 2020 gooide een exemplaar in nieuwstaat van Super Mario Bros. (1985) nog hoge ogen toen het op een veiling voor meer dan 96.000 euro onder de hamer ging. In november vorig jaar had er al iemand 132.000 euro veil voor een volledig intact exemplaar van Super Mario Bros. 3 (1988). In april van dit jaar veranderde opnieuw een originele Super Mario Bros. voor 558.000 euro van eigenaar. Eind vorige week gevolgd door een maagdelijk verpakt exemplaar van The Legend of Zelda (1987) voor 736.000 euro. En slechts enkele dagen later was dus de kaap van het miljoen al overschreden.

Waar gaat dat heen? Bastiaens weet het ook niet, zegt hij. “Je moet weten dat de reguliere verzamelaarsmarkt voor oude games al eventjes niet meer aan het groeien is. Er is iets aan het evolueren op de markt waar we als verzamelaars geen hoogte meer van krijgen. Die waanzinnige bedragen worden neergeteld voor games waarvan we weten dat ze niet eens zeldzaam zijn.”

Weg transparantie

De ‘reguliere’ markt voor die oude games, dat is een amalgaam van online en offline gelegenheden waar verzamelaars van oude videogames elkaar treffen en stukken uit hun collectie aan elkaar verkopen. Veilingsites als eBay en Catawiki. Onlineforums voor gamers. De sectie r/gamecollecting op sociaal medium Reddit. Of retrogamebeurzen, waarvoor honderden liefhebbers van oudere games ’s weekends naar parochiezalen en ontmoetingscentra trekken.

Prijzen die worden gehanteerd gaan al jaren flink de hoogte in, maar het blijft in de honderden, duizenden of bij uitzondering tienduizenden euro’s. Een evolutie die over decennia gaat: het exemplaar van Leisure Suit Larry in the Land of the Lounge Lizards (1987) van ondergetekende, toen gekocht voor een euro of 30, is nu bijvoorbeeld zo’n 120 euro waard. Een veelvoud van de winkelprijs, over een termijn van meer dan dertig jaar: dat is de normale evolutie.

Normaal gezien zijn de criteria waarop die waarde wordt bepaald ook nog relatief transparant. Het drijft zelfs op elementaire economische wetten: een game waarvan er ooit zeer weinig exemplaren zijn gemaakt, wordt bijvoorbeeld duurder en duurder. Verder speelt de fysieke toestand van de games mee: eentje zonder kreuken, scheurtjes of andere oneffenheden in het kartonnen omhulsel – in mint condition, zoals dat heet in het verzamelaarstaaltje – is meteen veel meer waard dan eentje die al wat geleefd heeft.

Het befaamde exemplaar van 'Super Mario 64' uit 1996, dat zopas voor 1,3 miljoen euro werd geveild. Beeld AP
Het befaamde exemplaar van 'Super Mario 64' uit 1996, dat zopas voor 1,3 miljoen euro werd geveild.Beeld AP

“Het zijn vaak zeer specifieke elementen die het verschil maken”, weet Bastiaens. “Factory sealed, dus nog in de originele doorzichtige buitenverpakking van de winkel? Dat alleen al maakt een game veel meer waard. Het feit dat het originele label van de winkel er nog op zit ook. Of dat het lipje waaraan de game destijds in de winkel hing niet van de rest van de verpakking is afgescheurd. Dat lijkt misschien tot in het ridicule te gaan, maar het zijn tenminste aanwijsbare dingen. De veilingprijzen van honderdduizenden tot een miljoen euro zijn er gekomen door een speculatief element dat in de markt is geslopen: het is een investeringsvehikel geworden voor mensen die gewoon van één euro twee willen maken. Net zoals bijvoorbeeld bij oldtimerwagens.”

Hoger level

Er zijn meer partijen die dat speculatieve element hebben opgemerkt. “Er is een soort goudkoorts bezig”, zei Chris Kohler, conservator bij het Amerikaanse videogamemuseum Digital Eclipse, aan videogamesite Polygon. En Frank Cifaldi, de oprichter van de Amerikaanse Video Game History Foundation, tweette afgelopen zondag: “De prijssprong is zo plotseling, en voor zulke specifieke items, dat ik niet geloof dat het op natuurlijke wijze is gebeurd. Het voelt heel verdacht.”

Hoe lang die hausse nog kan blijven aanhouden? Bastiaens houdt zijn hart vast voor ‘echte’ verzamelaars, die de komende tijd misschien dollartekens in de ogen krijgen. De echt zeldzame games, zoals de onder verzamelaars bekende Nintendo Campus Challenge-spelcassette uit 1991, of de Atari 2600-game Air Raid, waarvan er nog maar twee volledig verpakte exemplaren bestaan: games die jaren geleden al voor de toen ‘uitzonderlijke’ prijzen van 10.000 tot 20.000 euro werden verkocht, en nu ergens in een privécollectie zitten. Wat als de eigenaars daarvan ze in het huidige klimaat weer te koop zetten?

“Ik vrees voor een bandwagon effect”, zegt Bastiaens. “Sowieso is de verzamelmarkt heel steriel aan het worden. Wie een oude game heeft die weet dat hij iets waard is, laat hem tegenwoordig ‘graden’: iemand bij een gespecialiseerd bedrijf legt de game dan een halve dag onder een vergrootglas, en die ene pipo bepaalt dan de waarde. Dat gaat voor mij ook voorbij aan de essentie van wat games verzamelen is. Trek die cellofaanverpakking open, en speel die games gewoon.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234