Spec work

Vlaamse creatives: "We zijn het beu om gratis te werken"

Drie ondernemers getuigen

'Mensen die volgens de samenleving gratis werk moeten leveren: grafische vormgevers, artiesten, journalisten en vul zelf aan.' Op Twitter trok de Antwerpse communitymanager Vincent Buyssens gisteren aan de alarmbel. Nog al te vaak krijgen creatieve beroepen in Vlaanderen geen loon naar werk. "We zijn het beu."

Een concertfotograaf die de vraag krijgt om gratis op iemands huwelijk te fotograferen "omdat er al een bekende band is geboekt."

Een journaliste die gevraagd wordt enkele columns gratis in te zenden, om te zien of ze bij het 'profiel' van het medium passen.

Of een architect geen zin heeft om aan een wedstrijd deel te nemen die amper leefbaar is?

In Vlaanderen schatten we creatief werk nog niet naar waarde. Iets wat Vincent Buyssens, communitymanager bij designplatform 'Antwerp. Powered by creatives', nog iedere dag verbouwereert en hem ertoe heeft aangezet om een vlammende tweet de wereld in te sturen. "Het is een mentaliteitsgegeven", zegt Buyssens. "Creativiteit? Waarom zouden we daar geld aan spenderen? Die gedachtegang moet eruit."

Die moet eruit, want ze is niet enkel nefast voor de bankrekening van de ondernemer in kwestie, iedereen lijdt eronder. "Gratis werk fnuikt ganse sectoren."

Iets wat de volgende drie ondernemers in hun getuigenissen beamen.

Tine Hens, journaliste

4 Tine Hens © Jonas Lampens
Share

'Ik geloof dat Unizo onze belangen moet behartigen, maar zij hebben geen flauw benul waar creatieve profielen mee bezig zijn'

Tine Hens, journaliste

"Van Vlaamse creatives - in de brede zin van het woord - wordt nogal snel verwacht dat ze gratis of bijna gratis werken. De reflex dat klanten automatisch betalen is er niet altijd. Vaak moet je zelf het gesprek in die richting leiden. Want ja, 'als je creatief bezig bent, doe je toch al je goesting. Waarom zou men daarvoor betalen?' ", zegt Hens.

Volgens de journaliste is het verschil met de Nederlandse mentaliteit enorm. "Daar is dit gewoon geen issue. De vergoedingen liggen ook een pak hoger."

Waaraan Hens dat wijt? "In Vlaanderen wordt er nog heel erg ingezet op werknemers in de klassieke zin van het woord. Aan de steeds groeiende groep kleine zelfstandigen wordt te weinig aandacht besteed. Door de politiek, door het middenveld. Ik geloof dat Unizo onze belangen moet behartigen, maar zij hebben geen flauw benul waar creatieve profielen mee bezig zijn."

"Een mogelijke oplossing zie ik ook in het opzetten van belangenverenigingen. In Nederland heb je bijvoorbeeld 'De Coöperatie' die freelancers verenigt en zo in groep met mediabedrijven gaat onderhandelen. Het zorgt  voor solidariteit in plaats van dat we allemaal elkaars grootste concurrent zijn."

Caroline Vermeir, grafisch ontwerper

4 Caroline Vermeir © Facebook
Share

'Ik vrees dat die mentaliteitsshift nog niet voor morgen is'

Caroline Vermeir

"Als grafisch ontwerper ervaar ik het probleem dagelijks. Dat klanten nog maar het lef hebben om gratis werk te verwachten kan er bij mij niet in", zegt Vermeir.

Hoe de onderneemster op zulke verzoeken reageert? "Die wimpel ik vriendelijk af. En tegelijk probeer ik collega's via Facebook-groepen en netwerkevents aan te zetten om daar een voorbeeld aan te nemen."

Vermeir raakt naar eigen zeggen het meest geïrriteerd door 'open wedstrijden'. "Aan studenten wordt gevraagd om een affiche te ontwerpen. De meest geslaagde wordt eruitgepikt. Recent heeft de Memorial Van Damme zo'n initiatief op poten gezet. In een reactie op de Facebook-pagina van de organisatie heb ik dat toen openlijk bekritiseerd, maar meteen werd ik door tientallen Vlamingen voor 'zuurpruim' uitgemaakt. Ik vrees dat die mentaliteitsshift nog niet voor morgen is."

Saskia Neirinckx, pr-manager

4 Saskia Neirinckx
Share

'Overheid, meer coaching graag'

Saskia Neirinckx

"Vaak hebben opdrachtgevers geen idee wat wij doen. Dan komen ze naar ons met de vraag: 'wat spoken jullie uit en hoe kunnen jullie onze onderneming versterken.' Ondernemers verwachten dan enkele concepten, dat kost ons heel wat tijd en middelen, en zij zien dat als pure prospectie. Zo werkt het natuurlijk niet", zegt Neirinckx.

"Als juniorprofielen dan snel wat opdrachten willen binnenrijven en gratis werk leveren, dan word ik daar kwaad van. Daarom vind ik het enorm belangrijk om initiatieven te ondersteunen die pas afgestudeerden op weg helpen: hoe zet je een correcte prijs, hoe word je wat zelfzekerder als ondernemer... Dat soort zaken."

Daar kan de overheid volgens Neirinckx ook een rol in spelen. "Start-ups zijn een buzzwoord in de politiek geworden. Iedereen moet aan het ondernemen slaan, maar nadat je opgestart bent, krijg je geen begeleiding meer. Dat vind ik hallucinant. Overheid, meer coaching graag."

nieuws