Schermgaande jeugd

Jongeren tot zes uur per dag voor een scherm: "Nood aan zelfcensuur"

Jongeren hebben vaak onvoldoende kennis van sociale media om hun online privacy effectief te beschermen

2 © thinkstock

Zes uur, zolang zit de modale tiener per dag gemiddeld voor zijn computerscherm. En dat zeven dagen per week. Ook sociale media worden steeds populairder. Maar is al dat schermgebruik wel goed? En zijn onze jongeren wel voldoende op de hoogte van de gevaren die op het wereldwijde web op de loer liggen? Niet helemaal, zei dr. Jo Pierson, onderzoeker aan de KU Leuven, vanochtend op Radio 1.

Het schermgebruik van onze jongeren is de laatste jaren sterk gestegen. De gemiddelde tiener van 12 tot 16 jaar brengt ongeveer zes uur van zijn dag achter de computer door. Dat blijkt uit een onderzoek van Patti Valkenburg aan de Universiteit van Amsterdam. Dat is langer dan dat ze per dag grosso modo op de schoolbanken zitten.

Valkenburg ziet in onze samenleving dan ook een belangrijke verschuiving op gang komen. "In de jaren 90 zaten jongeren nog maar twee uur per dag achter de computer. Vandaag is die tijd verdriedubbeld. We moeten ons afvragen of dat een probleem is, of dat het gewoon een noodzakelijk symptoom van een veranderende samenleving is."

Gamen doet intelligentie stijgen

Share

Uit ons onderzoek blijkt dat de complexe digitale wereld er net voor zorgt dat het intelligentieniveau van de jongeren toeneemt

Patti Valkenburg, docente Media, Jeugd en Samenleving aan UA

Uit het onderzoek van Valkenburg blijkt alvast dat al die digitale aanwezigheid niet meteen schadelijke gevolgen op de ontwikkeling of op het functioneren van de "schermgaande jeugd" heeft. Integendeel zelfs: "Uit ons onderzoek blijkt dat de complexe digitale wereld er net voor zorgt dat het intelligentieniveau van de jongeren toeneemt."

Vooral 'gamen' maakt dat jongeren hun multitaskende skills trainen: de snelle en polyfone digitale omgeving zorgt er letterlijk voor dat jongeren beter met een complexe samengang van activiteiten en prikkels leren omgaan.

Online privacy

Share

Vier op de tien jongeren weten niet dat sociale media hun persoonlijke gegevens doorverkopen aan derden

Jo Pierson, onderzoeker aan de KU Leuven
2 © thinkstock

De toenemende digitalisering heeft echter niet alleen voordelen. Vooral in het steeds populairder wordende gebruik van sociale media schuilt ook een gevaar. Zo zouden jongeren onvoldoende op de hoogte zijn van de mechanismen die die media gebruiken om persoonlijke informatie van hun klanten verder te verspreiden. Daardoor beschikken jongeren over onvoldoende vaardigheden om hun privacy online op een effectieve manier te beschermen. Dat blijkt uit een onderzoek dat gevoerd werd door het IWT, het Vlaams agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie.

"Doorgaans letten jongeren wel op welke informatie ze via sociale kanalen aan hun vrienden doorspelen. Ook de privacy settings worden in het oog gehouden. Waar jongeren - en ook volwassenen trouwens - vaak niet bij stilstaan, is dat sociale media ook de persoonlijke gegevens van hun gebruikers doorverkopen aan derden." Slechts vier op de tien jongeren blijkt hiervan op de hoogte te zijn. "Het is een heel complex proces. Men gebruikt bijvoorbeeld gegevens van vrienden om zo reclame op Facebook of andere sociale media te brengen", licht Pierson toe.

Zelfcensuur

Share

Mensen moeten zelfcensuur toepassen: ze moeten goed beseffen hoe sociale media werken en hun gebruik daaraan aanpassen

Jo Pierson, onderzoeker aan de KU Leuven

Een tweede probleem is de sociale gerichtheid van de privacy-instellingen op Facebook, Twitter en consoorten. Daardoor kan er wel goed gecontroleerd worden welke info gedeeld wordt met vrienden en
kennissen, maar op de info die doorstroomt naar bedrijven en naar de overheid zit geen rem of filter.

Volgens Pierson zijn jongeren zich wel bewuster van de problematiek dan vroeger, en dus ook weerbaarder tegen mogelijke gevaren. Maar stelt hij: "Ook de media evolueren en worden steeds complexer." Het is
dus zaak zelf goed in de hand te houden welke informatie je deelt, en welke niet. "Mensen moeten zelfcensuur toepassen: ze moeten beseffen hoe media werken en hun gebruik daaraan aanpassen."