Dinsdag 18/06/2019

Exoskelet

Zware dozen tillen? Even een exoskelet aantrekken

Bukken en terug rechtstaan is dankzij een exoskelet een makkie. Beeld Franky Verdickt

Picanol, Volvo Trucks, Colruyt en andere bedrijven kijken met grote verwachtingen naar robotpakken. Ze werken samen met universiteiten om te onderzoeken of werknemers dankzij exoskeletten plots moeiteloos 100 kilo zullen kunnen tillen.

De term exoskelet of robotpak doet meteen denken aan sciencefictionfilms waarin helden dankzij hun uitrusting superkrachten krijgen. Tony Stark, de meest zelfingenomen superheld in het Marvel-universum zou nooit zoveel noten op zijn zang hebben, mocht zijn pak het niet mogelijk maken om wagens naar het hoofd van slechteriken te werpen.

Het idee van robotpakken waarin mens en robot met elkaar versmelten is niet nieuw. Al in de jaren 60 deed het Amerikaanse leger onderzoek naar zulke pakken. Maar sinds kort kijken ook steeds meer bedrijven naar de combinatie tussen mens en machine op de werkvloer. Die interesse zou van het concept eindelijk een realiteit kunnen maken.

Vooraleer u zich afvraagt waar u een pak kunt testen om deel te nemen aan het wereldkampioenschap autowerpen, moeten we u teleurstellen. De technologie staat nog in de kinderschoenen. Bedrijven als Honda, Panasonic, Cyberdyne en Ekso Bionics doen al jaren onderzoek naar exoskeletten, zowel voor de medische sector om mensen na een ongeval opnieuw te leren lopen, als voor de industrie.

Jerommekeskracht

"Het aanbod voor de industrie valt dik tegen", zegt Geert Ostyn, vicepresident weaving machines bij de Picanol Group. Hij kocht een aantal modellen om uit te testen op de werkvloer. "Er zijn zowat 42 modellen over de hele wereld, uiteindelijk zijn er maar twee of drie modellen die je kunt aankopen." Belangrijk: Ostyn heeft het hier over de zogenaamde passieve modellen. Dat zijn robotpakken die in de eerste plaats ondersteuning geven. Dat kan ondersteuning zijn voor de rug, de benen of de schouders.

Maar ze geven geen Jerommekeskracht. Indien dat wel het geval is, spreken we over actieve exoskeletten. Atlas Copco in Wilrijk zou vanaf juni wel met zulke actieve exemplaren willen experimenteren.

Wij konden bij Picanol de meest eenvoudige versie testen: een exoskelet, van het Nederlandse merk Laevo, dat volgens zijn website elke bukbeweging ondersteunt. Tot onze teleurstelling zit zo'n exoskelet niet in een glazen hightechkast die je met stembediening opent, maar hangt het ding gewoon aan de kapstok.

Vooraleer we konden ervaren hoe het voelt om het exoskelet om het lijf te hebben, moet eerst de maat worden aangepast.

Riempjes, zoals we die kennen van rugzakken, worden aangespannen, en er worden ook een tweetal langwerpige stokken vervangen. Ons bovenlichaam is blijkbaar wat lang. En als het pak niet past, mist het zijn effect. Spidermans spinnenpak sluit nu eenmaal ook goed aan.

Niet in stoffige omgeving

Eenmaal in het pak gehesen, begrijp je meteen het potentieel. Het veermechanisme ter hoogte van de heup zorgt samen met de borstplaat meteen voor een minimale druk op de borst. Zodra je wilt bukken om een kartonnen doos te tillen, verhoogt de druk. Rechtkomen gaat vlotter dan gewoonlijk. Ook van een hurkpositie weer rechtkomen gaat gevoelig makkelijker dan zonder het pak.

Het exoskelet weegt ook helemaal niet veel. Al is de vraag of de borstplaat en de steunen aan de dijen na verloop van tijd niet gaan irriteren.

Maar wie dag in, dag uit belastende rugbewegingen moet doen, is – indien het robotpak ter waarde van 3.000 euro nog wat meer wordt ontwikkeld – zeker geholpen.

"Een nadeel van dit pak is dat je het niet in stoffige omgevingen kunt gebruiken", zegt Ostyn. "Anders lopen de scharnieren vast." Daarom kocht Ostyn ook nog een Amerikaans type: de SuitX.

Dat model belooft rug, schouders en benen te ondersteunen. Je kunt de modules ook perfect apart dragen. In de productiehallen van Picanol draagt de ene werknemer een rugondersteuning, de andere test of hij iets is met de schouderondersteuning. Die laatste helpt vooral wanneer je veel boven je hoofd moet werken.

Lees verder onder de foto.

Bij Picanol in Ieper testen ze exoskeletten. "Maar we gaan er enkel mee door indien onze mensen er ook iets aan hebben", zegt Geert Ostyn, vicepresident weaving machines bij de Picanol Group. Beeld Franky Verdickt

Bij Brubotics, het robotlab aan de VUB, houden ze alle evoluties rond exoskeletten nauwlettend in de gaten. Zo loopt er niet alleen een project samen met bedrijven zoals Picanol om te evolueren of de huidige robotpakken wel nuttig blijken. 

"We werken ook aan het Europese project Exo4Work", zegt Lennert Vierendeels van Brubotics. "We willen binnen vier jaar een exoskelet van de tweede generatie voorstellen. Dat moet niet enkel kunnen ondersteunen of extra draagkracht mogelijk maken, we willen er ook intelligentie inbouwen, zodat het pak weet hoeveel kracht of ondersteuning je precies nodig hebt bij verschillende bewegingen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden