Woensdag 06/07/2022

AchtergrondVraag van de Week

Zorgt veel stress er echt voor dat je sneller oud wordt?

Deze vrouw dreigt ook nog eens grijze haren te krijgen omdat de adrenaline maakt dat de haarzakjes steeds minder van het pigment melanine produceren Beeld Getty Images/Maskot
Deze vrouw dreigt ook nog eens grijze haren te krijgen omdat de adrenaline maakt dat de haarzakjes steeds minder van het pigment melanine producerenBeeld Getty Images/Maskot

Na een stressvolle periode kun je je zomaar een paar jaar ouder voelen. Word je ook daadwerkelijk sneller oud door veel stress?

Jacqueline Prummel

Een stressreactie volgt wanneer je hersenen een situatie oppikken waarin je alert moet zijn. Bijvoorbeeld omdat er een gevaarlijke hond achter je aan zit. “Daardoor worden de stresshormonen adrenaline en cortisol aangemaakt”, vertelt psycholoog Marieke Tollenaar (Universiteit Leiden). “Adrenaline verhoogt je bloeddruk en je hartslag, daardoor krijg je meer focus. Cortisol geeft je daarnaast meer energie, door je bloedsuikerspiegel te verhogen. Ook legt cortisol een aantal ‘onnodige’ processen in je lichaam stil; denk aan de spijvertering en de reproductie. Zo kan je lichaam de volledige focus op de stressreactie leggen.”

Dit alles zorgt dat je snel kunt handelen en kunt wegrennen voor die hond. Stress is dus een manier om gevaarlijke situaties te overleven. Tollenaar: “Maar in onze huidige maatschappij zijn er natuurlijk niet zo vaak meer dreigingen die gaan over leven en dood, niet zoals bij onze voorouders. Vandaag de dag gaat stress meestal om problemen die we in ons hoofd creëren. Want zeg nu zelf: een strakke deadline op werk of studie is geen levensbedreigende situatie.”

Toch is de lichamelijke reactie op stress precies hetzelfde. Langdurige stress kan zijn sporen nalaten in je lichaam. Zo worden mensen die veel stress ervaren ouder geschat dan mensen die minder gestrest zijn. “Naast dat je er ouder uit gaat zien, leven chronische stresspatiënten ook daadwerkelijk zo’n twee tot drie jaar korter dan mensen die geen stress ervaren”, vertelt Tollenaar.

DNA KOPIËREN

Naast de ongezonde levensstijl die we vaak zien bij gestreste mensen (slechte voeding, weinig sporten) heeft dat ook te maken met hoe ouder worden werkt: het gaat bij mensen met heel veel stress wat sneller. Cortisol is hierbij de schuldige. Het hormoon heeft namelijk ook een effect op de cellen in ons lichaam: de cellen worden er harder door aan het werk gezet. Zo hard zelfs, dat ze korter meegaan dan cellen van iemand met minder stress. Op den duur moeten de cellen hersteld of vervangen worden. Vervangen gebeurt onder andere doordat het DNA van de cel wordt gekopieerd en de cel zich dan opdeelt in nieuwe gezonde cellen.

Helaas is dit geen oneindig proces: op een gegeven moment kunnen de cellen zich niet meer goed herstellen of delen. Wie veel stress heeft ervaren, is daardoor biologisch gezien ouder dan mensen die minder stress hebben ervaren in hun leven.

En wat hoort er ook bij het ouder worden? Precies, grijze haren. Uit onderzoek blijkt dat niet cortisol, maar de adrenaline hier een rol in speelt: het andere stresshormoon. Onderzoek bij muizen toonde aan dat adrenaline ervoor zorgt dat cellen in je haarzakjes, die het pigment melanine produceren en daarmee je haar kleuren, sneller uitgeput raken. Een overdosis stress kan er daarom voor zorgen dat je nieuwe haren geen kleur meer hebben. En dan wordt het grijs.

Ja hoor, het klopt dus dat je grijze haren kunt krijgen van stress.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234