Maandag 20/01/2020

TED

Zo zullen we leven op Mars

Stephen Petranek is een schrijver en journalist voor onder meer LIFE Magazine en het wetenschapsblad Discover. In 2002 hield hij een TED-talk over tien manieren waarop de aarde aan zijn eind kan komen. Anno 2017 formuleert hij daar zijn antwoord op: de verovering van Mars. Beeld Getty Images

We zijn dan wel op de maan geweest, van een echte beschaving op onze dichtste buur was nooit sprake. Voor Mars ligt dat anders, denkt schrijver Stephen L. Petranek. Volgens hem staat er over tien jaar een mens op de planeet en valt daar niet zo gek veel later regen uit de lucht.

1. Reizen naar Mars, moet dat?

Ja, dat moet. Er zijn de voor de hand liggende redenen, zegt Petranek. Onze aarde is bijvoorbeeld bijzonder kwetsbaar voor de grillen van de natuur. “Eén asteroïde kan ons voorgoed uitschakelen.”

Om de mensheid te laten over­leven is een permanent verblijf op Mars een must. Maar de mooiste redenen die Petranek aanhaalt, zijn iets filosofischer van aard. “Verken­nen zit in ons DNA”, mijmert hij. “Twee miljoen jaar geleden evolueerde de mens in Afrika en verspreid­de hij zich over de planeet. Hij reikte over de horizon naar het onbekende. En zo floreerde hij.” Dat is meteen ook een antwoord op critici die vinden dat de miljarden dollars die aan ruimte-exploratie besteed worden, beter kunnen gaan naar zaken als onderwijs of gezondheidszorg.

De mensheid heeft baat bij dit soort verre dromen, vindt Petranek. “Bedenk hoe geïnspireerd we zullen zijn als we ​​landen op Mars.  Misschien kijken we dan terug naar de aarde en beseffen we dat daar één volk leeft in plaats van vele. En misschien, als we naar de aarde kijken terwijl we vechten om te overleven op Mars, zullen we beseffen hoe kostbaar de thuisplaneet is.”

2. Reizen naar Mars, kan dat?

Ja, dat kan. Al is het niet eenvoudig. Mars is geen makkelijke planeet om op te landen. Van alle Marsmissies tot dusver – in totaal stuurden we al 44 raketten naar onze rode buur – bleek amper een derde succesvol.

Meestal liep het mis tijdens de landing. Stel dat we dat landen onder de knie krijgen, dan is er nog de uitdaging van de afstand: Mars ligt 400 miljoen kilometer verder. Een reis duurt acht maanden, enkele rit. En toch kan het. De rakettechnologie die nodig is om mensen naar de planeet te sturen, bestaat al sinds de jaren 60: de Saturn V, de raket die Neil Armstrong en co. naar de maan bracht, is krachtig genoeg om dit soort reis te ondernemen.

3. Reizen naar Mars, voor wanneer is dat?

Net omdat het lastig is om mensen acht maanden lang erheen te laten vliegen en ze dan veilig te laten landen, kreeg de NASA deze week van het Amerikaanse Congres de opdracht een plan te ontwikkelen om in 2033 een nieuwe giant leap for mankind te zetten. Nonsens, vindt Petranek. “Tegen 2027 zullen we er zijn.”

Hij vestigt zijn hoop op Elon Musk, die hoopt in 2025 te landen met zijn organisatie SpaceX. “In 2005 zeiden experts in de auto-industrie dat we de eerste vijftig jaar nog geen degelijke elektrische auto zouden hebben. Vandaag is de Tesla er. Tien jaar geleden had SpaceX nog geen enkele raket naar eender waar gestuurd, vandaag levert zijn Falcon 9-raket zes ton voorraden aan het ISS. Als Musk zegt dat hij over nog eens tien jaar op Mars staat, ben ik geneigd hem te geloven.”

4. Léven op Mars, kan dat?

Stel, we zijn er geraakt. Wat dan? Mars is niet bepaald een pretje om op te leven. Er razen gigantische, maandenlange zandstormen, door de flinterdunne atmosfeer ben je er als mens niet beschermd tegen kosmische straling. En o ja: er is geen zuurstof en amper water. Of wel?

“Alleen al de grond bevat tot 60 procent water”, jubelt Petranek. “In veel kraters ligt een laag ijs. Dat is al een prima plek om een kolonie te starten. En de technologie om er effectief te kunnen leven, bestaat al. “In 1998 bedachten knappe koppen aan de universiteit van Washington een apparaat dat water uit de Marsatmosfeer kan halen. En Michael Hecht, wetenschapper aan het MIT in Boston, ontwikkelde de MOXIE-machine, die zuurstof uit de atmosfeer haalt.” Want die is er wel degelijk: 96 procent van de Mars­atmosfeer bestaat uit koolstofdioxide. En die CO2 bevat dan weer 78 procent zuurstof. In 2020 stuurt de NASA een volgende Rover naar de planeet. En de straling? Die valt te counteren met speciaal ontworpen ruimtepakken.

5. Comfortabel leven op Mars, kan dát?

Zelfs met onze huidige technologie is leven op Mars dus perfect mogelijk, maar niet kunnen buitenkomen zonder ruimtepak, het blijft een gedoe.

Dit is waar Petranek uitwijkt richting sciencefiction. “Uiteindelijk zullen we de planeet moeten herinrichten.”

Eerste stap: Mars opwarmen. De gemiddelde temperatuur bedraagt er nu -63 graden Celsius. Om dat op te krikken, denken wetenschappers een op hol geslagen broeikaseffect te genereren. Dat zouden ze kunnen doen door een gigantisch zonnezeil te ontplooien en te richten op de zuidpool, waar het als een spiegel zal werken en zonlicht zal reflecteren op het droge ijs op die pool. Dat ijs begint te verdampen, stijgt op en nestelt zich in de atmosfeer, waardoor die dikker wordt.

Dan wordt het echt plezant. “Hoe dikker de atmosfeer, hoe beter we beschermd zullen zijn tegen straling, en hoe warmer het wordt. Het water onder het Marsoppervlak zal smelten, rivieren ontstaan en irrigatie wordt mogelijk. Dat stromend water zorgt voor extra waterdamp in de atmosfeer, waardoor het uiteindelijk zal beginnen regenen en sneeuwen. Tegen dan voelt het klimaat op Mars aan als dat van pakweg Brits Colum­bia.”

Uiteindelijk zal het leven op Mars eruitzien als dat op aarde, denkt Petra­nek. “De ene begint een ​​restau­rant, een andere een ​​ijzergieterij. Maar belangrijker is: onze verovering van Mars zal van de mens een ruimtevarende soort maken. Wat er ook op aarde gebeurt, we zullen nooit de laatsten van die soort zijn.”

Uit meer dan 2.000 TED-talks selecteerde De Morgen de 12 beste ideeën en werkte ze uit tot hersenprikkelende boeken. Stuk voor stuk diepgravend en tegelijk kort genoeg om ze in één zitting uit te lezen. Meer info op demorgen.be/ted

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234