Zondag 15/12/2019

Vraag van de week

Zijn we goed in multitasken?

Beeld Getty Images/Uppercut RF

Kunnen mensen verschillende dingen tegelijk doen? De wetenschappelijke wereld is verdeeld.

Amerikaanse onderzoekers lieten eens een groep proefpersonen twee taken uitvoeren, waarbij groep A halverwege de eerste taak met de tweede moest beginnen, terwijl groep B de eerste taak mocht afmaken voordat ze aan de tweede begon. Wat bleek? De groep die moest multitasken, scoorde slechter dan de groep die dit niet hoefde te doen.

Ander Amerikaans onderzoek, gepubliceerd in vakblad American Psychological Society, liet daarentegen zien dat hun proefpersonen twee (andere) taken tegelijk net zo snel doen als afzonderlijk. “Het is dus erg afhankelijk van het soort taak en het hersengebied dat daarbij geactiveerd wordt”, zegt Niels Taatgen, hoogleraar cognitie.

Omschakeling 

Multitaskingproblemen ontstaan met name als je voor bepaalde taken één specifiek hersengebied moet gebruiken. “Ons werkgeheugen, de plek in de hersenen waarmee we taken uitvoeren, is zo geprogrammeerd dat het maar één taak tegelijk kan uitvoeren”, zegt Stefan van der Stigchel, hoogleraar cognitieve psychologie aan Universiteit Utrecht. Als je je werkgeheugen nog niet hebt kunnen ‘legen’, blijven er restanten van eerdere taken over. En hoe meer overblijfselen je meeneemt naar de volgende taak, hoe langer het omschakelen duurt. Van der Stigchel: “Het omschakelen naar een nieuwe taak kost de hersenen tijd, waardoor multitasken niet efficiënt is.”

Ook bij complexe, cognitieve functies, zoals het lezen van een boek of het oplossen van een nieuwe rekensom, lukt multitasken niet. Taken die we al jaar en dag uitvoeren, zoals lopen, eten of fietsen, worden op een gegeven moment een automatisme. Een jong kind dat net leert lopen, doet dat met volledige aandacht; volwassenen zijn zich er niet eens meer van bewust en kunnen gemakkelijk wandelend een broodje eten, of scrollen op hun mobiel. Van der Stigchel: “In dat opzicht kunnen we dus wel multitasken.”

Alert blijven 

In sommige van deze gevallen leidt multitasken zelfs tot betere prestaties, blijkt uit onderzoek gepubliceerd in Applied Cognitive Psychology. “Luisteren naar muziek tijdens het autorijden, of tekenen tijdens (saaie) vergaderingen kan een positieve invloed hebben op de concentratie, omdat dit de hersenen prikkelt waardoor je alerter blijft”, aldus Taatgen.

En het idee dat vrouwen beter kunnen multitasken dan mannen? “Echt een broodjeaapverhaal”, aldus Van der Stigchel stellig. Deze veronderstelling is waarschijnlijk afkomstig uit de evolutionaire psychologie. Zo claimde antropoloog Helen Fisher in onderzoek uit 1999 dat de taakverdeling tussen man en vrouw in de tijd van de jagers en verzamelaars zorgde voor verschillen in de ontwikkeling van het brein. De vrouwen verzamelden noten en vruchten, zorgden voor de kinderen en maakten kleren, terwijl mannen zich volledig toelegden op de jacht.

Dit zou ertoe hebben geleid dat vrouwen zich met meerdere dingen tegelijk bezig moesten en konden houden. Van der Stigchel: “Hoewel het aannemelijk klinkt, is dit wetenschappelijk gezien nergens op gebaseerd.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234