Zondag 19/01/2020

wetenschap

Zeg eens wat vaker: "Wat heb je dat lelijk getekend!"

Beeld shutterstock

Kinderen overspoelen met complimenten is niet zo'n goed idee. Het kan volgens onderzoek leiden tot een laag zelfbeeld op latere leeftijd. Experts wijzen zelfs op het hoge aantal burn-outs bij millennials.

Mijn kind, schoon kind: veel ouders kunnen niets fout over hun kind zeggen, ook als het flagrant vals zingt of een tekening ver buiten de lijnen inkleurt. Vaak laten ze zich op zulke momenten zelfs verleiden tot een schouderklopje, vanuit het principe: liever één te veel dan te weinig.

Wat dat op termijn met een kind doet, staat te lezen in het tijdschrift Child Development. Wetenschappers van de Universiteit van Amsterdam bundelen er een tiental internationale artikels over hoe kinderen een zelfbeeld ontwikkelen. Een van de onderzoeken bij 120 ouder-kindparen ging na hoe kinderen tussen 7 en 11 jaar oud later reageren als ze continu overstelpt worden met positieve feedback.

Wat blijkt? Door het 'overcomplimenteren' van kinderen leggen die zelf de lat te hoog wanneer ze ouder zijn, en ontwikkelen ze een lager zelfbeeld.

Narcistische maatschappij

"Kinderen zoeken wel degelijk bevestiging bij hun ouders", zegt Jan Derksen, hoogleraar klinische psychologie aan de VUB. Hij zag de manier waarop ouders met hun kinderen omgaan veranderen. "Vorige generaties moesten bij ooms en tantes hengelen naar wat onze ouders van ons vonden, want die waren streng en hielden hun trotse gevoelens voor zich. Als bleek dat ze eigenlijk best trots waren, was onze dag goed. Maar een hele cohorte ouders - zeker niet iedereen - is nu kritiekloos trots. Komt hun kind van de kleuterschool thuis met een tekening, dan lijkt het wel alsof Miró zelf door de living wandelt. Te veel stimulatie, te weinig frustratie, ook al is het goed bedoeld."

Meestal gebeurt het strooien met complimentjes op een moment in het leven van een kind waarin het zijn zelfgevoel ontwikkelt. Vooral de millennials, geboren na 1980, ervaren daar nu de gevolgen van, meent Derksen. Zeker als ze tijdens hun studies of op het werk op kritiek of negatieve evaluaties botsen.

"Het perfecte beeld dat ze van zichzelf hadden, valt in duigen. Ze belanden in een crisis. In plaats van de sterke jongeren die de maatschappij wil, krijgen we jongeren die zich terugtrekken en geremd zijn. Het verbaast me niet dat zo veel millennials in een burn-out verzeilen. Dat heeft natuurlijk niet alleen te maken met die complimentjes. De samenleving in het algemeen is gericht op een perfecte buitenkant, en de sociale media ondersteunen die narcistische beeldvorming."

Volgens Derksen ontbreekt het de huidige generatie aan emotionele intelligentie. "Ze heeft nooit geleerd om te gaan met frustraties en teleurstellingen en kan dus niet over negatieve emoties praten. Dat baart me zorgen. Onlangs hoorde ik een moeder die het eerste seksuele contact van haar dochter aan het regelen was, omdat ze niet wilde dat het een teleurstelling werd."

Positief kritisch

Hoe het dan wel moet? "Er is niets mis met een complimentje, maar als ouder moet je praten, grenzen stellen, luisteren. En vooral: duidelijk zijn en de realiteit bijbrengen. Zeg gerust dat er in de tekening links nog wat roze ontbreekt, of rechts toch wat te weinig kleur gebruikt is. Kinderen zullen niet mopperen, maar meteen weer naar de tekentafel lopen. Zo help je een kind zichzelf te verbeteren."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234