Woensdag 16/10/2019

Global warming

Zeespiegelstijging kan deze eeuw nog miljoenen mensen op de vlucht jagen

Beeld REUTERS

Het is niet ondenkbaar dat de zeespiegel veel sneller zal stijgen dan voorspeld. Als de klimaatverandering niet wordt gestopt, bestaat bovendien een kans dat nog deze eeuw tientallen miljoenen mensen uit hun huizen worden verjaagd. Dat schrijven Jonathan Bamber en Michael Oppenheimer, klimaatwetenschappers aan de Universiteiten van Bristol en Princeton.

Tot dusver werd aangenomen dat de wereldzeeën tegen 2100 met net geen meter zouden stijgen. Dat cijfer is gebaseerd op de meest recente beoordeling van de klimaatverandering van het VN-klimaatpanel IPCC uit 2013. Daarin stelde het dat de opwarming van de planeet, zonder een aanzienlijke vermindering van de uitstoot, zou leiden tot een stijging van het zeepeil tussen 52 en 98 centimeter tegen 2100.

Steeds meer studies doen echter vermoeden dat de rapporten van het IPCC hebben onderschat in welke mate de smeltende ijskappen zullen bijdragen aan de zeespiegelstijging. Een nieuwe studie van Bamber en Oppenheimer stelt nu dat de stijging in werkelijkheid wel dubbel zo groot zou kunnen zijn.

Grimmig

De onderzoekers maakten voor hun studie gebruik van een zogenoemd Structured Expert Judgement. Deskundigen geven daarbij hun oordeel over een probleem dat moeilijk in modellen te gieten is en hun inschattingen worden gecombineerd op een manier die rekening houdt met hoe goed ze zijn in het inschatten van hun eigen onzekerheid. De studie is verschenen in het wetenschapsblad Proceedings of the National Academy of Sciences.

Het besluit van de auteurs is een stuk grimmiger dan dat van het IPCC. In het slechtste scenario zal de globale temperatuur tegen 2100 met 5 graden Celsius toegenomen zijn en stijgen de wereldzeeën in die periode met 62 tot 238 centimeter, klinkt het. 

Vanwaar dat verschil? Het IPCC nam enkel in overweging wat ‘waarschijnlijk’ zal gebeuren, wat betekent dat het naar 17 tot 83 procent van de mogelijkheden in modellen keek, klinkt het bij de onderzoekers. “Onze studie kijkt naar 5 tot 95 procent van de schattingen.”

Implicaties

Indien de temperatuur tegen 2100 met ‘slechts’ 2 graden stijgt, is de Groenlandse ijskap de voornaamste boosdoener. Maar als de temperaturen nog hoger klimmen, luidt het, komen de veel grotere Antarctische ijskappen in het spel. “Dan kom je aan een stijging van ver boven de twee meter”, zegt Jonathan Bamber. 

Dat scenario zou gigantische implicaties hebben voor de planeet. Volgens de auteurs zou het een verlies van 1,79 miljoen vierkante kilometer land betekenen  of bijna twee keer de oppervlakte van Scandinavië. Veel van de verloren gronden zouden in belangrijke landbouwgebieden liggen, zoals de Nijldelta. Andere gebieden, zoals Bangladesh, zouden onleefbaar worden. Ook grote metropolen, waaronder Londen, New York en Sjanghai, zouden bedreigd zijn. “Zo’n stijging heeft het potentieel om 200 miljoen mensen te bedreigen.”

“De Syrische vluchtelingencrisis resulteerde in een vluchtelingenstroom van zo’n miljoen mensen naar Europa”, zegt Bamber. “Dat is 200 keer minder dan het aantal mensen dat thuisloos wordt door een stijging van het zeepeil met 2 meter.”

De auteurs benadrukken dat dit scenario nog steeds vermeden kan worden, als de uitstoot de komende decennia drastisch vermindert. “Er is nog tijd om de koers te veranderen, maar niet veel meer. En hoe langer we wachten, hoe hoger de berg die we moeten beklimmen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234