Zondag 04/12/2022

NieuwsWetenschap

Zeepissebedden zijn de bijen van de zee

De Idotea balthica of zeepissebed levert de kleverige zaadcellen van mannelijke algen bij de vrouwelijke af. Beeld rv
De Idotea balthica of zeepissebed levert de kleverige zaadcellen van mannelijke algen bij de vrouwelijke af.Beeld rv

Om zich voort te planten zijn veel planten afhankelijk van bestuivende insecten zoals bijen, die stuifmeel transporteren. Nu blijkt dat het onder water soms net zo werkt, melden wetenschappers in vakblad Science. Een ‘bestuivende’ zeepissebed blijkt algen een handje te helpen.

Dieter De Cleene

Rode algen verspreiden hun equivalent van stuifmeel doorgaans dankzij de waterstroming. Maar biologen ontdekten dat de zeepissebed Idotea balthica de evenknie is van bijen op het land. Terwijl de diertjes tussen bepaalde rode algen zwemmen, blijven de kleverige zaadcellen van de mannelijke algen kleven aan het pantser van de pissebed. Die levert ze af wanneer hij in contact komt met een vrouwelijke alg en assisteert op die manier bij de voortplanting. Net zoals bestuivende insecten worden beloond met nectar, wordt ook de pissebed beter van zijn bijdrage. Hij vindt tussen de algen voedsel en bescherming tegen hevige stroming.

De onderzoekers lieten in het lab rode algen groeien in aquaria met en zonder zeepissebedden, en stelden vast dat hun aanwezigheid tot twintig keer meer bevruchtingen leidde. Onder de microscoop bleken de diertjes helemaal onder het ‘stuifmeel’ te zitten.

Hoe groot het aandeel van de zeepissebedden in het in stand houden van de algen is, is niet duidelijk. Volgens de onderzoekers is het belangrijk om daar meer inzicht in te krijgen als we de biodiversiteit in onze oceanen willen beschermen. Want terwijl wetenschappers veel onderzoek doen naar de impact van opwarming en milieuvervuiling op de relatie tussen planten en bestuivers op het land, weten we veel minder over hoe het onder water aan toegaat.

Het is de eerste keer dat wetenschappers vaststellen dat dieren zeewier bestuiven. Enkele jaren geleden toonde een ander onderzoeksteam al aan dat zoöplankton een rol speelt bij de voortplanting van bepaalde zeegrassen. Maar terwijl zeegrassen vrij nauw verwant zijn aan planten op het land, zijn zeewieren dat veel minder.

De ontdekking werpt een nieuw licht op de rol die dieren spelen bij de bestuiving van planten. Tot voor kort gingen wetenschappers ervan uit dat de landplanten zo’n 140 miljoen jaar geleden als eerste dieren voor hun kar spanden. Maar rode algen gaan al zo’n 800 miljoen mee op onze planeet, en dus zou bestuiving met behulp van dieren weleens veel ouder kunnen zijn dan gedacht.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234