Woensdag 18/05/2022

Wilde jachtluipaarden lopen pak minder snel dan cheeta's in zoo

null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK

Tot voor kort werd altijd aangenomen dat de snelheid het voornaamste wapen van het jachtluipaard was bij de jacht. Maar blijkbaar is de cheeta ook zo succesvol als roofdier door zijn explosieve versnelling, flitsende reflexen en extreme wendbaarheid. De studie is gepubliceerd in het vakblad Nature.

Annelies De Becker

Bepalen hoe snel dieren lopen is niet gemakkelijk. In dierentuinen kunnen jachtluipaarden snelheden van 29 meter per seconde halen, wat 105 kilometer per uur is. Ter vergelijking: Usain Bolt, de snelste mens ter wereld, liep ooit 100 meter in 9,58 seconden. Dat is 10,43 meter per seconde of 37,55 kilometer per uur.

Maar of dieren in het wild die snelheden ook halen, was tot nu toe niet duidelijk. Om dat te bepalen bevestigde een team wetenschappers van de London's Royal Veterinary College halsbanden met gps en andere technologieën aan vijf wilde jachtluipaarden in het noorden van Botswana.

Jagen aan 14,9m/s
Zeventien maanden lang verzamelden de wetenschappers data. De topsnelheden die door de vijf dieren tijdens de in totaal 367 sprintjes gehaald werden, waren 25,9, 25,4, 22,0, 21,1 en 20,1 meter per seconde. Dat zijn tijden die ver onder de topsnelheden van cheeta's in dierentuinen liggen. Straffer nog: tijdens het jagen haalden de cheeta's gemiddeld slechts 14,9 meter per seconde.

Maar wilde jachtluipaarden moeten heus niet helemaal onderdoen voor hun collega's die in gevangenschap leven. De onderzoekers berekenden de energie die de spieren van een jachtluipaard produceert in vergelijking met de grootte van zijn lichaam, en ze kwamen uit op 120 watt per kilogram. Dat is dubbel zo veel als de snelste windhonden en vier keer meer dan Usain Bolt tijdens zijn recordsprint in 2009.

De jachtluipaarden zijn ook in staat om heel snel te vertragen, waarbij ze drie keer zoveel energie absorberen dan de beste polopaarden, dieren die getraind worden om behendig te zijn. Maar ook de manier waarop de cheeta's draaien en keren tijdens de sprinten, was verbazingwekkend. Een jachtluipaard blijkt in staat schuin te gaan hangen in een hoek van 50 graden in een bocht, terwijl een motorfietser hooguit 45 graden haalt.

Niet enkel sprinters
Wetenschappers hebben deze informatie samengelegd met informatie over kadavers en terreininfo van Google Earth. Daaruit blijkt dat cheeta's vaak jagen tussen dikke vegetatie, waardoor ze vaak scherpe bochten en plotse stops moeten maken. "We hebben jachtluipaarden altijd beschouwd als sprinters, maar nu blijkt dat het sprinten slechts een deel van het verhaal is", besluit wetenschapper Alan Wilson. "Het is opvallend", zegt bioloog David Carrier van de universiteit van Utah, "dat behendigheid en wendbaarheid even belangrijk lijken te zijn als snelheid."

Het is onduidelijk of jachtluipaarden die op de open savanne leven dezelfde resultaten opleveren, maar het experiment met de halsbanden gaat nog altijd door. Wetenschappers hopen dat ze binnen afzienbare tijd ook gebruikt kunnen worden om de bewegingen van andere dieren in het wild te bestuderen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234