Zaterdag 19/10/2019

Wetenschap

Wetenschappers kraken de code van huidveroudering: ‘Dit is nooit eerder zo onderzocht’

rimpels Beeld Getty Images/Cultura RF

Ondanks een miljardenindustrie die het ons stellig belooft, bestaat er nog altijd niets dat ons vrijwaart van rimpels en andere huidveroudering. Een Japanse stamcelbioloog heeft nu molecules ontdekt die dat wel kunnen. ‘Dit wijst de weg naar huidveroudering tegengaan’, zo staat in Nature.

Emi Nishimura, Japanse stamcelbiologe, legt in haar nieuwe paper uit wat er nu precies en op het diepste niveau gebeurt wanneer onze huid verrimpelt, verslapt en verzakt met ouder worden of te veel zon.

Kort samengevat: competitie tussen cruciale stamcellen die het collageen bijeenhouden. De gezonde stamcellen jagen de beschadigde ‘weg’ en op den duurt zorgt dat ervoor dat er in de diepste huidlagen nog nauwelijks nog van die stamcellen overblijven terwijl ze nodig zijn om de huid jong en stevig te houden.

“Dit is nooit eerder zo onderzocht, behalve bij fruitvliegjes”, schrijven professoren Ganna Bilousova en James DeGregori (Universiteit van Colorado) in een commentaar bij het onderzoek.

Maar vooral: Nishimura (Tokyo Medical and Dental University) ontdekte ook twee stoffen die het proces kunnen tegengaan.

Dat betekent zeker niet dat u nu potjes in huis moet gaan halen waar ‘collageen’ of ‘stamcellen’ op staat, want vooralsnog is niet bewezen dat die producten werken. Sommige merken kregen zelfs een klacht aangesmeerd omdat hun smeersels valse beloftes doen. Het onderzoek betekent wel dat er nu een echt wetenschappelijk bewezen aanpak aan de horizon gloort.

Alles draait om collageen 17. Dat is een specifiek soort collageen dat stamcellen in de huid stevig vastbindt aan het basaal membraan, het dun stukje weefsel dat de onderste huidlagen met de opperhuid verbindt.

Sterke cellen

In een jonge huid worden de cellen in de opperhuid de hele tijd vernieuwd vanuit die reserve aan stamcellen. Die vermenigvuldigen zich ook in de onderste huidlagen, zodat er steeds voldoende van zijn. Maar door veroudering, die ook door uv-stralen uitgelokt wordt, maken de stamcellen steeds minder collageen 17 aan.

En dat zorgt ervoor dat ze ‘afschilferen’: hun grip op het basale membraan wordt steeds zwakker en de nog gezonde stamcellen in hun buurt ‘duwen’ hen weg.

“Zie het als sterkere buren die de zwakkere cellen wegjagen”, aldus DeGregori. Dat lukt nog ook, omdat ze dus steeds zwakker vastzitten aan het basale membraan. “Die competitie tussen stamcellen houdt de huid jong, maar na verloop van tijd raakt de reserve aan stamcellen zo steeds leger en dan krijg je huidveroudering”, aldus Nishimura.

In tests, zowel in vitro als op de huid van proefdieren, zag zij dat apocynine, een molecule van plantaardige afkomst, en de experimentele molecule Y27632 het gehalte aan collageen 17 opnieuw opkrikken als je het op de huid aanbrengt. Ook wonden herstelden zo beter.

“Dit kan de basis zijn voor crèmes of tabletten die de huidveroudering tegengaan. We werken nu samen met farmaceutische bedrijven en de cosmetica-industrie om dat te testen”, aldus Nishimura.

Professor dermatologie Jan Gutermuth (UZ Brussel en VUB) bevestigt dat het Japanse team heeft bewezen dat deze aanpak in theorie veelbelovend is en er nu vooral een hele reeks testen moeten volgen.

“Apocynine werkt vooral als anti-oxidant en tegen ontstekingen. Je ziet dat de anti-ageingbusiness nu al die richting inslaat”, zegt Gutermuth. “Anti-oxidanten beschermen de stamcellen, dus het is logisch dat producenten daarop inzetten. Alleen zijn de huidige producten niet rigoureus getest zoals medicijnen, dus we weten niet zeker of ze werken. Komt er correct onderzoek, dan kan de ontdekking van Nishimura wel tot duidelijk bewezen resultaten leiden.”

Maar dat kan nog wel een tijd duren.

In afwachting blijft één methode tegen huidveroudering wel haalbaar, al is die minder glamoureus dan cosmetica met stamcellen : zonnebescherming. Gutermuth: “De uv-stralen versnellen het verouderingsproces en de schade aan de stamcellen. Zonnebescherming gaat veroudering niet herstellen, maar beschermt er wel deels tegen en voorkomt ook huidkanker.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234