Donderdag 22/08/2019

Ruimtevaart

Wetenschappers geïntrigeerd: is dit een buitenaardse verkenner of gewoon een rare ruimterots?

Een artistieke impressie van Oumuamua, die tot 800 meter lang en amper 80 meter breed kan zijn. Beeld AFP

In oktober werd een vreemdsoortig object opgemerkt toen het aan hoge snelheid voorbij de Aarde zoemde. Het kreeg de naam Oumuamua, Hawaïaans voor 'eerste boodschapper', en stelde wetenschappers voor een raadsel. Onderzoek met de grootste radiotelescoop ter wereld moet nu duidelijkheid brengen.

Toen Oumuamua werd opgemerkt, bleek al snel dat het niet om een gewone 'ruimterots' ging. Het lijkt alsof Oumuamua vanop een enorme interstellaire hoogte in ons zonnestelsel is gedropt, waarna het als een slinger om de zon is geschoten en steeds sneller voortjakkert. Het object knalt tegen tienduizenden kilometer per uur door ons zonnestelsel en is inmiddels al halfweg naar Jupiter, waardoor het al bijna weer uit het zicht van de meest krachtige telescopen ter wereld is. 

Naald

Wat wetenschappers wel al konden zien, is dat het object zonder meer 'vreemd' is. Oumuamua heeft op geen enkel moment een komeetachtige staart gehad nadat het voorbij de zon passeerde, wat erop wijst dat het niet gaat om een vers stuk wrakgoed van een nabijgelegen sterrensysteem. Bovendien is Oumuamua dieprood gekleurd, wat er mogelijk op wijst dat het gaat om een asteroïde van een andere ster. Ook de afmetingen van het object doen wetenschappers in de haren krabben. Oumuamua lijkt gevormd als een naald, met een lengte tot 800 meter en een breedte van nauwelijks 80 meter, en draait om de zeven uur en twintig minuten om zijn as. 

Dat maakt dat Oumuamua eerder de vorm heeft van een afgelijnd interstellair ruimtetuig dan van een asteroïde. Voldoende om alienjagers onder hoogspanning te zetten. 

"Unieke situatie"

Avi Loeb, de voorzitter van het departement Astronomie van Harvard, besloot daarom om de cavalerie erbij te halen. "Hoe meer ik dit object bestudeer, hoe ongewoner het lijkt, wat me doet afvragen of dit een kunstmatig gemaakte verkenner is die is uitgestuurd door een buitenaarde beschaving", schreef hij in een mail naar de Russische miljardair Yuri Milner. Hij is de man achter het Breakthrough Listen-project, dat speurt naar buitenaards leven.

Dat gaat morgen de grootste radiotelescoop ter wereld, de Green Bank Telescope in West-Virginia, gedurende tien uur inzetten om Oumuamua door te lichten. Het idee is dat als Oumuamua een kunstmatig object is, het mogelijk radiosignalen uitstuurt, of op z'n minst radiogolven 'lekt'.

"Met onze apparatuur in Green Bank kunnen we een signaal met de sterkte van een mobiele telefoon van dit object opvangen", legt Milner uit. "We willen niet sensationeel zijn en zijn heel erg realistisch over de kans dat dit kunstmatig is, maar omdat dit een unieke situatie is, denken we dat de mensheid zich wel tien uur observatietijd kan veroorloven om met de beste apparatuur ter wereld een weinig waarschijnlijke hypothese te onderzoeken."

Yuri Milner. Beeld AP

Mocht tegen alle verwachtingen in blijken dat Oumuamua signalen uitzendt, zal dat niet in de doofpot verdwijnen, verzekert Andrew Siemion, hoofdwetenschapper van Breakthrough Listen. Vanaf het moment dat er een signaal wordt opgepikt, zal het team in Green Bank Oumuamua onmiddellijk opnieuw observeren om het signaal te bevestigen. Vervolgens worden er wereldwijd andere astronomen ingeschakeld om het object met andere radiotelescopen in de gaten te houden. "We hebben daar letterlijk een adresboekje voor", stelt Siemion. "En op dat moment wordt alles publiek. Het is niet mogelijk om zoiets stil te houden, omdat wij iedereen meteen moeten optrommelen. We hebben niet de gewoonte om valselijk alarm te slaan over zulke dingen."

De Robert C. Byrd Green Bank Telescope, de grootste stuurbare radiotelescoop ter wereld. Beeld EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden