Maandag 09/12/2019

E-sigaret

Wetenschappers en artsen raken het niet eens over gezondheidsrisico’s van vaping tijdens symposium tabakologie

Beeld ter illustratie. Beeld AFP

De Vlaamse Vereniging voor Respiratoire Gezondheidszorg en Tuberculosebestrijding (VRGT) heeft zaterdag in Leuven een symposium tabakologie gehouden. Het actuele debat over de e-sigaret kreeg een verlengstuk met voor- en tegenstanders. Wetenschappers en artsen raakten het niet eens over de gezondheidsrisico’s van vaping.

De focus van het wetenschappelijke programma in het provinciehuis van Vlaams-Brabant lag op de relatie tussen roken en levensstijl. De deelnemers aan het symposium onderzochten de link tussen enerzijds rookgedrag en rookstop en anderzijds de met de levenswijze van de roker verbonden thema’s zoals gewicht, diabetes, slaap en stress. Meer dan de helft van de rokers sterft vroegtijdig aan een aandoening die wordt veroorzaakt door tabak. In Vlaanderen sterven jaarlijks 7.800 mensen door roken. Dat zijn er 21 per dag. Bekende aandoeningen zijn chronische obstructieve longziekte (COPD) en longkanker. Rokers worden ook vaak getroffen door keel-, mond-, blaas- en leverkanker.

Lees ook

Na de eerste ‘vape-dode’ in België: moet de e-sigaret verboden worden?

Het symposium werd afgesloten met een scherpstelling van de pro’s en contra’s van de e-sigaret tijdens een paneldiscussie. Een grote groep specialisten stelde dat de negatieve effecten van vapen op de gezondheid kleiner zijn dan tabak en verwaarloosbaar op korte termijn. De recente dodelijke slachtoffers in de Verenigde Staten en nu ook in België zijn volgens hen te wijten aan oneigenlijk gebruik door toevoeging van cannabis en eigen mengsels van liquids. De waarschuwing was heel formeel: het roken van olieachtige substanties is zeer gevaarlijk. Conclusie was dat de acute doden een apart verhaal vormen en dat er bij correct gebruik geen problemen zijn.

Volgens een andere, kleinere groep zijn de effecten op langere termijn nog niet bekend. Zij stonden veel kritischer tegenover vaping en stelden zich meer op de lijn van professor Guy Joos, longarts aan het UZ Gent, die de e-sigaret wil bannen. Deze specialisten stelden dat de kwaliteitscontrole niet goed is en dat de gevolgen van vaping voor het lichaam nog lang niet geweten zijn. Ze maakten de vergelijking met tabak, waarvan het onderzoek pas na dertig jaar klaarheid schepte.

Appels en peren

In medische en wetenschappelijke kringen bestaan veel vraagtekens bij de e-sigaret, ook omdat die nog maar tien jaar bestaat. Professor Joos was op het symposium verhinderd. Zijn plaats werd ingenomen door Bihiyga Salhi, zijn assistente aan het UZ Gent. “We kunnen geen appels met peren vergelijken. De gezondheidsrisico’s van de e-sigaret kunnen we nu nog niet inschatten. Theoretische afwegingen zijn geen correcte wetenschap”, zei Salhi.

De Britse professor gezondheidspsychologie Lion Shahab van University College in Londen verklaarde zich uitgesproken voorstander van vaping bij een rookstop. “In het Verenigd Koninkrijk ligt de keuze iets meer bij de roker zelf”, stelde Shahab. Bij ons zijn artsen doorgaans geen voorstanders van een actief voorschrijfgedrag. Klassieke begeleiding, eventueel gecombineerd met medicatie, is de gouden standaard in Vlaanderen.

De VRGT raadt het gebruik van de e-sigaret in alle gevallen af, behalve eventueel in het kader van een rookstop. “En alleen als tweede keuze”, stelde Marc Verheyen van het rookstopteam van VRGT. “Onze eerste keuze blijft uitgaan naar een gedragsmatige behandeling. Daarvoor dienen de ingeburgerde nicotinevervangers zoals pleisters, tabletten en kauwgom. Voor de behandeling grijpen sommige tabakologen ook naar medicatie, meer bepaald varenicline.” Dat ontwenningsmiddel, op de markt gebracht onder de merknaam Champix, is heel omstreden. Gebruikers klagen over slapeloosheid, angsten en depressie. “De schadelijke effecten worden steeds meer weerlegd, al is er bij een minderheid van de gebruikers een psychiatrische link.”

Prognoses over wanneer we zullen weten hoe schadelijk de e-sigaret precies is, zijn moeilijk te maken. Studies wijzen nu al op irritaties en ontstekingen. Met gevorderd longonderzoek zou dat nog twintig tot wel dertig jaar kunnen duren. “Zoals met tabak dus”, zei Verheyen. “In zijn topjaren maakte Eddy Merckx reclame voor tabak, dat door dokters aangeraden werd tegen een verkoudheid.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234