Woensdag 18/09/2019

Dieren

Wereldrecord: sidderaal produceert schok van 860 volt

Sidderalen kunnen 2,5 meter lang worden en komen voor in de noordoostelijke regio van Zuid-Amerika. Beeld Paulo Oliveira / Imageselect

Sidderalen kunnen een elektrische schok geven tot wel 860 volt, de hoogste elektrische spanning afgegeven door een dier. Braziliaanse wetenschappers toonden dit aan in een onderzoek dat vandaag verschijnt in Nature Communications. Uit het onderzoek blijkt daarnaast dat er drie soorten sidderalen bestaan in plaats van één.

De studie van Braziliaanse wetenschappers biedt nieuwe kennis over de sidderaal en aanknopingspunten voor onderzoek naar de origine en productie van sterke stroomstoten door vissoorten. Dergelijke studies kunnen in de toekomst ook praktisch nut krijgen. Zo bestuderen andere onderzoeksgroepen momenteel of de elektrische organen van sidderalen ook kunnen helpen bij het maken van betere batterijen of van elektrische protheses voor in het menselijk lichaam.

De ontdekking van twee nieuwe soorten sidderalen in de Amazone, één van de hot­spots voor biodiversiteit op de planeet, suggereert bovendien dat daar nog vele diersoorten onontdekt zijn. Tot nu toe kenden wetenschappers alleen de Electrophorus electricus, beschreven door bioloog Carl Linnaeus in 1766. Nu kunnen de makers van biologieboeken twee nieuwe soorten sidderalen bijschrijven: de Electrophorus varii en Electrophorus voltai.

De onderzoekers analyseerden 107 sidderalen die zij verzamelden in verschillende delen van de Amazone in Brazilië, Suriname, Guyana en Frans-Guyana. Door gegevens over het DNA, lichaamsbouw en voltage in de schokken van de vissen te vergelijken, concludeerden de onderzoekers dat er drie verschillende soorten bestaan.

Sidderalen kunnen tweeënhalve meter lang worden en komen voor in de noordoostelijke regio van Zuid-Amerika. ‘Ze leven voornamelijk in troebele wateren, waarin ze weinig kunnen zien. De elektrische schokken dienen bij een lage stroomspanning om te communiceren en te navigeren, en bij een hoge spanning om te jagen of zich te verdedigen tegen vijanden’, vertelt bioloog Ton Weber.

‘Het record lag op 650 volt, nu hebben we voor het eerst wetenschappelijk bewezen dat dit bij de nieuwe soort Electrophorus voltai hoger ligt’, zegt Carlos David de Santana, de onderzoeksleider.

Niet dodelijk

Hoewel 860 volt indrukwekkend klinkt − ter vergelijking: uit een stopcontact komt 230 volt − is een sidderaalschok voor mensen niet dodelijk. ‘De stroomsterkte van een sidderaalschok kan ongeveer één ampère bedragen’, zegt Weber. ‘Dit is de maximale stroomsterkte die ze achter elkaar kunnen genereren. Vaak geven ze schokken in series, met intervallen van enkele milliseconden. Na een sterke schok hebben de elektrische organen tijd nodig om op te laden.’

Een stroomstoot uit een stopcontact kan daarentegen tussen de tien en twintig ampère zijn. ‘Indirect kan een stroomstoot van een sidderaal wel gevaarlijk zijn. Het kan zorgen voor hartfalen of bijdragen aan een val of verdrinking’, zegt Santana.

Bruce Carlson, een Amerikaanse bioloog die ook elektrische vissen bestudeert aan de Washington University in St. Louis, noemt het nieuwe onderzoek een uitstekende taxonomische studie. ‘De auteurs gebruiken verschillende methodes en bieden overweldigend sterk bewijs voor het bestaan van drie verschillende sidderaalsoorten. Dat is opmerkelijk, omdat alle drie soorten vrij algemeen lijken te zijn en de Electrophorus uitgebreid is bestudeerd.’

Carlson is benieuwd naar vervolgonderzoek: ‘Het zou interessant zijn om het gedrag van de sidderalen te onderzoeken en te kijken of de soorten verschillen in bijvoorbeeld de manier van jagen, voeding en habitat.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234