Donderdag 02/12/2021

Column

Welkom in het spiegelpaleis van controle en toezicht

null Beeld dm
Beeld dm

Jeroen Olyslaegers is schrijver van onder meer 'Wij' en 'Winst'. Zijn column verschijnt wekelijks op donderdag.

Alles zal worden onthuld, o lezer. Het is gewoon een kwestie van tijd. Gisteren las ik dat twee bevoegde ministers, een heet socialist te zijn en de ander noemt zich liberaal, een Koninklijk Besluit hebben klaargestoomd waarbij telecombedrijven verplicht worden om al onze gegevens bij te houden over telefoon-, internet en mailverkeer. Dit KB zou veel verder gaan dan de Europese richtlijn uit 2006 die door onze bewindvoerders als 'achterhaald' wordt beschouwd.

Het enige controleapparaat dat voornoemd KB mag onderzoeken op mogelijke democratische schendingen is de privacycommissie. Nu al blijkt dat de regering mogelijk niet rekening houdt met hun mogelijke voorschriften. Vraagt u zich ook af waarom we dan eigenlijk een privacycommissie hebben? Minister Vande Lanotte en minister Turtelboom gaan hier compleet uit de bocht. Is er dan niemand in hun partijen die hard op de rem kan gaan staan? Ik kijk dan bijzonder naar de liberalen, meer nog: naar Karel De Gucht die, zo meen ik mij te herinneren, het recht op privacy niet meteen afdoet als een detail.

De telecombedrijven zouden worden verplicht om al onze gegevens een jaar bij te houden. Al die terabytes ter beschikking stellen aan instellingen die zich niet te veel laten beïnvloeden door hinderlijke commissies. Jaren geleden las ik een boek over het Amerikaanse National Security Agency, geheten 'The Puzzle Palace' en geschreven door James Bamford. Dit onderzoek uit 1982 maakte vooral duidelijk dat de overheid met haar massale spionage op eigen burgers zichzelf in de voet schoot. In die tijd was het schier onmogelijk om die gigantische hoeveelheid informatie terdege te interpreteren of zelfs maar te stockeren. Het leidde tot absurde toestanden.

Maar in 2013 blijkt dat het onderzoeken en interpreteren van dat materiaal een paar reuzenschreden voorwaarts is gegaan. Ons eigen land blijft overigens een zeef als het gaat over buitenlandse spionage. Niemand van de overheid heeft zich in het verleden al veel moeite getroost om er ons tegen te beschermen. Intussen: welkom in het spiegelpaleis van controle en toezicht. Niets is wat het lijkt en u bent niet alleen welgekomen; u wordt hiertoe verplicht om zonder beleefde vraag alle gegevens van internetverkeer en telefoon te laten doorsluizen. Dit KB in aanbieding maakt gewoon duidelijk dat de overheid vanaf nu niemand nog vertrouwt. In de ogen van de beleidsmensen zijn we dus misdadigers in spe, sjoemelaars op hoop van zegen, bedriegers in een land waar perceptie de norm is geworden.

Ik hecht toch nog steeds waarde aan een paar basisprincipes van de democratie waarbij de mensen die de macht mogen dragen door ons verkozen zijn. Er wordt van hen verwacht dat ze ons beschermen en die bescherming niet vervangen door institutionele paranoia. Het lijkt me ook wenselijk om een controleorgaan zoals die privacycommissie ernstig te nemen en niet al op voorhand laten weten dat hun werk een verplicht onderonsje is waarna men overgaat tot het installeren van iets dat privacy gewoon dood knijpt in het donker als een ongewilde straatkat. Beleidsmensen die dit voorstellen zijn leerling-tovenaars die knoeien met diezelfde basisprincipes. Want wie vrijwel alles in dit hedendaags bestaan aan controle wil onderwerpen en firma's verplicht hier aan mee te werken dient in de eerste plaats zelf gecontroleerd te worden. Niet noodzakelijk op mogelijke malversaties, maar simpelweg op democratisch gehalte.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234