Vrijdag 18/10/2019

Voeding

Wel of geen biefstuk: wetenschappers ruziën over risico’s voor de gezondheid

Een ‘rare’ gebakken biefstuk , dat wil zeggen: een biefstuk waarin het midden rauw blijft. Het Voedingscentrum blijft bij zijn advies om niet meer dan 300 gram rood vlees per week te eten. Beeld Getty Images

Rood vlees eten levert nauwelijks gezondheidsrisico’s op, zegt een groep internationale wetenschappers in een nieuwe studie die internationaal ophef en verwarring veroorzaakt. Hoe zit het nou met dat risico? Vier vragen over de kwestie.

Wat zegt het nieuwe onderzoek over de gevaren van rood vlees?

De wetenschappers, die hun onderzoek in The Annals of Internal Medicine hebben gepubliceerd, analyseerden de bewijskracht van alle bestaande studies naar rood vlees en gezondheid en zetten de risico’s ervan op kanker, hart- en vaatziekten en sterfte naast elkaar. Hoewel dit zogeheten NutriRECS-panel consistent dezelfde kleine risico’s tegenkwam als eerdere adviesorganen, trekt het de tegendraadse conclusie dat er gezondheidstechnisch weinig reden is om rood vlees te mijden. Dat wil zeggen: eet gerust rund, varken, schaap en geit.

Wat vinden andere wetenschappers en organisaties ervan?

Woedend zijn ze bij de Amerikaanse Harvard-universiteit. Die waarschuwt juist vaak voor het gevaar van rood vlees. “Dit is een heel erg onverantwoord gezondheidsadvies”, zei Harvard-hoogleraar Frank Hu onder meer tegen CNN. Hu stelt dat stoppen met rood vlees eten “mogelijk” 200.000 Amerikaanse doden per jaar scheelt.

“Het onderzoek spreekt een zekere boosheid uit”, zegt emeritus hoogleraar Martijn Katan van de Vrije Universiteit Amsterdam. “Eigenlijk zeggen ze vooral: het is wel een heel klein effectje hoor! Terwijl ze precies vinden wat er eerder werd gevonden. Dan gooi je het kind met het badwater weg, want ook kleine effecten helpen. En die effecten tellen op: mensen die al dit soort adviezen opvolgen en daarom bijvoorbeeld meer bewegen, autogordels dragen, en ook minder vlees eten, zie je gezond 75 worden.”

Ook het Voedingscentrum ziet geen reden om het advies voor rood vlees aan te passen. Het nieuwe onderzoek “is in lijn met wat het Voedingscentrum adviseert”, aldus de organisatie. En het advies luidt: eet niet meer dan 300 gram rood vlees per week. De Belgische Hoge Gezondheidsraad adviseert sinds gisteren hetzelfde, overigens mede omdat de productie van rood vlees het broeikaseffect op aarde versterkt.

Waarom is er zo veel discussie over voedingsonderzoek?

De onzekerheid in het rood vlees-onderzoek, en veel voedingsepidemiologie in het algemeen, zit hem in het feit dat het heel lastig is om te meten wat mensen die gezond eten verder allemaal nog meer voor gezonds doen. Dat maakt de kans op vertekeningen groot. Mensen die veel rood vlees eten, roken vaker, zijn dikker en bewegen minder – allemaal zaken die eveneens de risico’s op hart- en vaatziekten en kanker vergroten. Zo blijft het lastig om precies te bepalen wie gelijk heeft.

Hoe gevaarlijk is rood vlees nu precies?

Ook uit het nieuwe onderzoek blijkt dat vleeseters weliswaar iets eerder sterven, maar het verschil was statistisch zo moeilijk te onderscheiden van mensen die geen rood vlees eten dat die vondst ook toeval kan zijn, aldus het NutriRECS-panel. Darmkanker is wel een risico, maar een vrij kleine: als 100 personen gedurende hun hele leven rood vlees laten staan, zullen 1 of 2 van hen daarmee darmkanker ontlopen. Voor de rest maakt het niet uit of ze rood vlees aten. Dat bleek ook uit al een eerder advies van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Roken is veel gevaarlijker: twee op de drie sterfgevallen tussen 35- en 70-jarigen is met grote zekerheid aan sigaretten te wijten, becijferden onderzoekers in het Nederlands Tijdschrift voor de Geneeskunde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234