Zaterdag 16/10/2021

Weer reuzenvirus ontdekt in 30.000 jaar oude permafrost. En dat mag ons zorgen baren

null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK

Dertigduizend jaar zat het 'Mollivirus sibericum' in de bevroren ondergrond in Siberië, tot een Frans-Russisch team het bovenhaalde. Met een diameter van 600 nanometer mogen we spreken van een ware 'reuzenvirus'. Dat doet volgens de onderzoekers alarmbellen rinkelen over de doos van Pandora die de klimaatverandering heet.

'Mollivirus sibercum', zo heet het ontdekte virus en het mag in die wereld een ware kolos genoemd worden. De standaard diameter van een virus ligt tussen de 20 en 300 nanometer. Het Mollivirus is maar liefst 600 nanometer groot. 'Molli' verwijst naar het Franse woord 'molle', zacht, omdat het virus een zachte structuur heeft. Het reuzenvirus bevond zich in 30.000 jaar oude permafrost in het uiterste noordoosten van Siberië. Het genoom ervan is compleet intact, zelfs al is er maar een beperkte concentratie van gevonden.

Het virus kan, met amoebes als gastcellen, in een laboratorium weer tot leven worden gewekt. Daarbij wordt uiteraard gecheckt of ze geen potentiële ziekteverwekkers zijn voor mensen of dieren.

Met het Mollivirus erbij zijn sinds 2003 al vier families van reuzenvirussen, groter dan 500 nanometer, ontdekt. Twee daarvan werden bovengehaald uit de permafrost. Vorig jaar nog ontdekte een Frans team het erg grote Pithovirus sibericum. "Deze nieuwe ontdekking toont aan dat reuzenvirussen niet zeldzaam zijn en zeer divers", schrijft de Franse onderzoeker Jean-Michel Claverie in een studie in het Amerikaanse wetenschappelijke tijdschrift PNAS.

null Beeld GS CNRS/AMU
Beeld GS CNRS/AMU

Pokkenvirus

Claverie heeft ook een ferme waarschuwing in petto. Door de opwarming van de aarde en het afsmelten van ijskappen en het permafrost wordt de streek rond de Noordpool namelijk stilaan interessant bevonden voor industrialisatie. Maar het boren naar olie of waardevolle ertsen daar brengt ernstige risico's met zich mee. "Als we niet opletten en we industrialiseren die plekken zonder voorzorgen, lopen we het risico op een dag opnieuw virussen tot leven te wekken waarvan we dachten dat ze uitgeroeid waren."

Het betrokken Franse onderzoeksinstituut Centre national de la recherche scientifique (CRNS) treedt die stelling bij in een communiqué. "Als er een gevoelige gastcel aanwezig is, kunnen enkele nog besmettelijke virale partikels voldoende zijn om potentieel ziekteverwekkende virussen weer op te wekken." Onder meer het in 1980 uitgeroeide pokkenvirus wordt in die context vaak genoemd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234