Maandag 20/05/2019

Gezondheid

"We serveren junkfood in ziekenhuizen"

Aseem Malhotra. Beeld Belga

In The Guardian en The Huffington Post fulmineert de Britse cardioloog Aseem Malhotra al jaren tegen de uitwassen van Big Food en Big Pharma. Nu gaat hij ook het Europees Parlement van zijn visie overtuigen. "Het moet de excessen van de industrie inperken."

In Groot-Brittannië is de arts Aseem Malhotra al lang bekend om zijn strijd tegen suiker, koolhydraten en medische overconsumptie. Op vraag van UKIP-europarlementslid Nathan Gill, zelf een diabetespatiënt, wil hij het Europees Parlement aanzetten tot actie. 

Wat gaat u daar precies vertellen? 

Aseem Malhotra: "De titel van mijn presentatie is Big Food and Big Pharma, Killing for Profit? Als cardioloog voer ik al jaren een campagne om obesitas aan te pakken, wereldwijd. Daarnaast probeer ik het grote publiek bewust te maken van het probleem van de overmedicalisering. Patiënten slikken medicatie of ondergaan operaties waar ze niet beter van worden. Beide elementen zijn cruciaal om onze gezondheidscrisis te snappen."

Wat houdt die crisis precies in? 

"Op dit moment ligt de focus te veel op geneeskunde en te weinig op levensstijl. Dat komt mee doordat verschillende factoren ertoe leiden dat enorm veel patiënten fout geïnformeerd zijn. De industrie financiert het merendeel van de studies. Dat creëert een vertekend beeld, in de resultaten van die studies, in de vaktijdschriften en in de media. Bovendien zijn een heleboel artsen niet in staat cijfers juist te interpreteren.

"Professor John Ioannidis van Stanford University heeft duizenden medische studies onderzocht. Hij kwam erachter dat amper 7 procent van hoge kwaliteit was en de patiënt echt ten goede kwam. Dat betekent dus dat nog geen 10 procent van de klinische informatie die gepubliceerd wordt en die wij gebruiken om medische beslissingen te nemen, echt relevant is."

Wat is de rol van Big Food en Big Pharma daar precies in?

"Zij financieren het onderzoek en manipuleren de uitkomst. Big Pharma heeft tussen 2009 en 2014 voor 13 miljard euro boetes betaald wegens illegale marketing en de manipulatie van data. Maar niemand werd ontslagen en er was geen grote sanctie. 

"Coca-Cola betaalt onderzoekers om te zeggen dat het schrappen van suiker geen impact heeft op het gewicht en dat enkel extra beweging helpt. Vervolgens organiseert het allerlei sportevenementen. Op die manier probeert het de boodschap die het grote publiek bereikt te verstoren."

Kunt u een voorbeeld geven van een medicijn dat we onnodig slikken? 

"Cholesterolverlagers zijn de meest voorgeschreven medicijnen, om hart- en vaatziekten te voorkomen. Wereldwijd slikken zo'n 100 miljoen mensen ze. De meesten hebben helemaal geen hartproblemen en zijn niet genetisch bezwaard. Wat zeggen de data ons? Dat deze mensen geen dag langer zullen leven omdat ze die geneesmiddelen nemen. Maar dat wordt hen nooit verteld. Als je een patiënt daarvan op de hoogte brengt, dan zal die dat middel wellicht niet meer willen nemen. Maar patiënten krijgen die informatie niet. 

"Hetzelfde zien we bij diabetes type 2. Artsen krijgen te horen dat die ziekte chronisch en onomkeerbaar is en patiënten krijgen allerlei medicijnen voorgeschreven. Terwijl ze gewoon suiker en geraffineerde koolhydraten van het menu moeten schrappen. Zo kunnen ze de ziekte zelfs omkeren. Het probleem is dat de officiële richtlijn, ook in Europa, nog steeds is dat je 22 theelepels suiker per dag mag."

Is dat de essentie: suiker en koolhydraten schrappen? Er zijn ook experts die net het belang van een minimale portie koolhydraten onderstrepen.

"Onverwerkt voedsel is sowieso goed. Het zijn de verwerkte voedingsmiddelen die schadelijk zijn. De geraffineerde koolhydraten, zoals wit brood, witte rijst of pasta, moeten weg. Net zoals suiker.

"Voedsel is natuurlijk niet de enige factor. Bewegen is even belangrijk. Daarbij moet je trouwens geen uren in de gym doorbrengen. Op de plekken waar mensen heel oud worden, is er vaak helemaal geen gym. Wandelen, dát is gezond. Andere factoren die een rol spelen: voldoende en goed slapen, chronische stress vermijden en betekenisvolle relaties aangaan."

En hoe moet het Europees Parlement dat allemaal aanpakken? 

"Het Europees Parlement heeft de verantwoordelijkheid de excessen van de industrie in te perken. De regelgeving is te zwak. Het kan bepalen hoe betrouwbaar onderzoek moet zijn en kan zijn richtlijnen daar ook aan aanpassen."

Anderzijds: hoe groot is de impact van zulke richtlijnen? Mensen weten best wel wat ze moeten doen om gezond te leven: minder en gezonder eten, niet roken, niet drinken en meer bewegen. Daarom doen ze dat nog niet.

"Op dit moment zijn zelfs de officiële richtlijnen verkeerd. We geven de mensen cholesterolverlagers, waarna ze gezwind naar McDonald's gaan. De overheid moet ervoor zorgen dat mensen ook gezondere keuzes kunnen maken. We moeten de hele omgeving gezond maken. Op dit moment serveren we junkfood in ziekenhuizen. In een snoepwinkel kun je kinderen niet verbieden te snoepen."

Wie is Aseem Malhotra?

- 40 jaar

- Geboren in Manchester.

- Studeerde geneeskunde aan de universiteit van Edingburgh.

- Publiceerde opiniestukken in The Guardian, The Mirror, The Telegraph, The Observer en The Sun, en op The Huffington Post en BBC Online.

- Medeoprichter van Action on Sugar.

- Werkte mee aan de documentaire The Big Fat Fix, ook te zien op Netflix.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.