Woensdag 23/10/2019

Analyse

Wat is het nut van een nieuwe race naar de maan?

Zo ziet de ‘dark side of the moon’ eruit. De foto werd genomen door de ruimtesonde Chang'e-4. Beeld AFP

Als eerste land ter wereld is China, met ruimtesonde Chang’e-4,  geland op de achterkant van de maan. Een primeur, maar heeft die ook nut?  

Tot nu toe was China’s ruimtevaartprogramma vooral kopieergedrag; het land deed wat anderen eerder deden. Maar gisteren had Peking een klinkende primeur: als eerste land ter wereld is een zachte landing uitgevoerd op de achterzijde van de maan, die vanaf aarde onzichtbaar is.

Een huzarenstukje, en niet alleen omdat China zijn ruimtevaartprogramma grotendeels op eigen houtje heeft ontwikkeld – Chinese wetenschappers mogen bijvoorbeeld niet aan boord van het ISS omdat de Amerikanen bang zijn dat ze technologische kennis mee terug nemen naar aarde. Ook moest eerst een interplanetaire gsm-mast worden ‘opgehangen’ opdat de maanlander kan communiceren met de vluchtleiding op aarde. Doordat de landingsplek altijd van de aarde is afgekeerd, blokkeert de maan het radioverkeer. De satelliet voorbij de maan fungeert als tussenstation.

Het ontbreken van radioverkeer op de verre maanzijde biedt ook een belangrijk voordeel: door de letterlijke radiostilte kan een toekomstige ruimtetelescoop verre echo’s van de big bang opvangen, die de mens een blik gunnen op de vroegste momenten van het universum.

Peking heeft alle registers opengetrokken voor een spektakelstuk. Zo herbergt de lander een kleine rover, die het mulle maanzand in reed. Waar zijn voorganger in 2013 al na 114 meter vastliep, zal de verbeterde maanwagen (Konijn van Jade 2) verder reiken, belooft de Chinese Academie voor Ruimtevaarttechnologie, dat de rover heeft ontwikkeld.

‘China leidt’

Verder worden zaadjes geplant – onder meer van een plantje met de goed gekozen naam zandraket, dat eerder aan boord van ruimtestation ISS groeide – om te kijken of ze wortel willen schieten in het scherpe en giftige maanzand. Er zijn ook eitjes van zijderupsen meegestuurd om te zien of die willen uitkomen. Hiermee luidt de missie een nieuw hoofdstuk in van de verkenning van de maan, aldus China’s nationale ruimtevaartorganisatie in een verklaring. Allemaal zaken die respect afdwingen. ‘China leidt de space race’, schreef The New York Times bewonderend.

In deze nieuwe ruimterace vervult de maan een hoofdrol. Het hemellichaam dat de afgelopen decennia goeddeels werd genegeerd, wordt inmiddels gezien als een belangrijke springplank voor toekomstige missies, al dan niet bemand, naar Mars. Alle ruimtevaartnaties ontwikkelen weer plannen om ‘iets’ met de maan te doen. Die variëren van pure sciencefiction tot een herhaling van zetten, zoals de bemande maanlanding die president Trump van de Verenigde Staten voorstaat.

In de categorie Wilde Plannen hoort het idee om van de maan een soort planetair tankstation te maken. Doordat er water en zonlicht in overvloed is, kan met zonnepanelen en elektrolyse waterstof worden gemaakt, prima brandstof voor raketten. Die stijgen makkelijker op van de maan voor lange reis richting Mars, omdat de zwaartekracht er geringer is. Doordat er geen bewolking is, is de opbrengst van zonnepanelen er veel hoger en de productie van waterstof er efficiënter. Klinkt goed, maar detail: al die spullen moeten er wel eerst naartoe gebracht worden.

Nu Mars voorlopig een station te ver lijkt, richt Trump zich liever op de nabije buur, waar makkelijker succesjes te boeken zijn. Liefst kort voor zijn herverkiezing, al lijkt dat streven optimistisch. China heeft met zijn jongste missies de strijd om de maan nieuw leven ingeblazen. Of die strijd zich vooral op wetenschappelijk gebied zal afspelen, zoals nu nog het geval is, of dat er ook landjepik zal worden gepleegd, moet blijken. Kolonisatie is volgens oude verdragen niet toegestaan, al is niet zeker of de nieuwkomers zich iets zullen aantrekken van afspraken die halverwege de vorige eeuw zijn gemaakt door de powers that were.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234