Maandag 03/08/2020

Vervuiling

Waarom zeedieren niet kunnen stoppen met plastic eten

Beeld EPA

De oceanen zijn vervuild met zo’n 300 miljoen ton plastic. Zelfs zeedieren op extreme diepte hebben plastic in de maag. Maar waarom blijven ze ervan eten? "Plastic ziet er niet alleen uit als voedsel, het ruikt, voelt en klinkt zelfs als voedsel."

In de BBC-reeks Blue Planet II van David Attenborough is in een onthutsende scène te zien hoe een albatros naar zijn nest vliegt om zijn jongen te voeden. In zijn bek geen vis of inktvis, maar plastic.

Het fragment is kenmerkend voor het probleem. De albatros kamt duizenden kilometers zeegebied uit op zoek naar zijn uitverkoren prooi, die hij met gemak uit het water plukt. Toch keerde dit exemplaar terug met een mondvol plastic.

En de albatros is niet alleen. Bij minstens 180 soorten zeedieren - van plankton tot walvissen en vogels - werd plastic in de maag gevonden. Er wordt plastic gevonden in vissen die gevangen worden voor consumptie, in mosselen en kreeften. 

Niet dom

De plasticconsumptie vloeit onvermijdelijk voort uit de grote aanwezigheid van microplastics - kleine stukjes plastic - in de zeeën. Maar de hoeveelheid plastic verklaart niet alles. "Het is een misvatting dat deze dieren dom zijn en plastic eten gewoon omdat het er is", zegt Matthew Savoca van het Southwest Fisheries Science Center in Californië aan de BBC. 

Een ander deel van de verklaring is dat ze plastic aantrekkelijk vinden. En dat komt door de manier waarop ze de wereld zintuiglijk aanschouwen. De mens is een visueel wezen, maar veel zeedieren - ook de albatros - vertrouwen bij hun zoektocht naar een prooi voornamelijk op hun geurzin. 

Experimenten van Savoca hebben uitgewezen dat sommige soorten zeevogels en vissen aangetrokken worden door de geur van plastic. Meer specifiek blijkt dimethylsulfide (DMS) bijzonder aantrekkelijk. Die stof komt vrij wanneer kleine visjes algen eten die op drijvend plastic groeien. Vogels en vissen worden daardoor aangetrokken tot het plastic, in de plaats van de visjes waarvoor ze eigenlijk gekomen waren.

Echolocatie

Niet iedereen gaat af op geur. Sommige dieren, zoals walvissen en dolfijnen, maken gebruik van echolocatie. Dat is een bijzonder gevoelig systeem, en toch zijn tientallen dieren dood teruggevonden met een maag vol plastic zakjes, auto-onderdelen en ander menselijk afval. 

Verontrustend is dat al deze dieren getalenteerde jagers zijn, met gesofisticeerde zintuigen die zich gedurende duizenden jaren ontwikkeld hebben om enkel de beste prooien uit te zoeken. Helaas is ons plastic er in zo veel vormen, maten en kleuren dat elke soort zijn gading er wel in kan vinden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234