Dinsdag 14/07/2020

Misofonie

Waarom u woedend wordt van smakkende geluiden

Beeld Thinkstock

Wie zich doodergert aan eet- of ademgeluiden, zou weleens aan een lichte vorm van misofonie kunnen lijden. Britse wetenschappers beweren dat ze de oorzaak hebben gevonden voor de stoornis.

Iedereen kent het gevoel wel. De een ergert zich aan slurpende mensen, de ander aan balpen-klikkende collega's. Maar wie overvallen wordt door buitensporige woedeaanvallen lijdt aan misofonie, een psychiatrische aandoening die verregaande sociale gevolgen kan hebben.

Waarom mensen buiten zichzelf van woede raken door minimale geluiden is nog steeds een raadsel. Ook voor Damiaan Denys, hoogleraar psychiatrie, die als eerste publiceerde over de aandoening.

Hij herinnert zich een vrouw die in het voorjaar, wanneer de hooikoortspollen welig tieren, op consultatie kwam omdat ze wilde weten waarom ze zo geobsedeerd was door mensen die niezen. "Ze had net de televisie door de ruit gegooid omdat haar vriend te veel niesde." Ondertussen is Denys afdelingshoofd van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam waar 400 mensen in behandeling zijn voor misofonie.

Onderzoekers van de universiteit van Newcastle zouden een oorzaak gevonden hebben voor misofonie. Ze namen een hersenscan van twintig mensen met en tweeëntwintig mensen zonder misofonie terwijl ze naar verschillende soorten geluiden luisterden. Het ging om neutrale geluiden zoals regen, geluiden die door iedereen als vervelend ervaren worden – zoals schreeuwen – en kleine geluiden veroorzaakt door mensen – zoals smekken.

Wat bleek? Bij personen die aan de psychiatrische stoornis lijden, wordt het hersendeel dat onze zintuigen met onze emoties verbindt, de insula, extreem actief. Bovendien komen er andere hersenverbindingen tot stand dan bij de controlegroep.

Onderzoeker Sukhbinder Kumar van de universiteit in Newcastle University vertelt aan de BBC dat de hersenen in een overdrive gaan bij het horen van de specifieke geluiden. "De opvallende en actieve hersenactiviteit zagen we niet terug bij de andere twee soorten geluiden."

Hiermee is de oorzaak van misofonie nog niet gevonden, maar wel dat je over een aandoening kunt spreken. "Het is normaal dat de insula actief wordt, want die veroorzaakt net emoties als walging en angst", weet Denys. Bij wie een schop tegen zijn knie krijgt, zal er een gelijkaardige vorm van hersenactiviteit te meten zijn. 

Denys bevestigt wel dat het belangrijk is dat misofonie als een aandoening erkend wordt, kwestie dat patiënten een behandeling terugbetaald krijgen.

Gedragstherapie helpt

Of misofonie genetisch bepaald is of dat er andere triggers zijn, is dus nog niet bewezen. Het sociale aspect is wel duidelijk . "Het gaat om een boosheid die ontstaat als een gevolg van geluiden die door mensen worden gemaakt", verduidelijkt Denys. Dat is iets anders dan hyperacusis, waarbij mensen overgevoelig zijn voor allerlei externe geluiden. Denys wijst erop we nog niet in staat zijn om een zwart-wit onderscheid te maken tussen beide.

Is er dan geen hoop voor mensen met misofonie? Heel wat mensen grijpen naar oordopjes en hoofdtelefoons om zichzelf te beschermen tegen bepaalde geluiden van smekken, slurpen of ademen. "In sommige gevallen zijn de gevolgen extremer en slapen koppels niet meer samen of scheiden ze zelfs", weet Denys. De sociale gevolgen voor patiënten zijn hoe dan ook heel groot omdat patiënten er alles aan doen om de geluiden te vermijden.

In het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam passen ze gedragstherapie succesvol toe. "We proberen via therapieën te achterhalen waar mensen aan denken als ze bepaalde geluiden horen, nadien proberen we dat idee te veranderen. Wanneer iemand bijvoorbeeld bang is voor het geluid van iemand die chips eet, proberen we via een geluid dat daar op lijkt een nieuwe associatie te creëren", besluit Denys.

Geluiden die tot woedeaanvallen kunnen leiden

• Chipsvretende kinderen

 Soepslurpende opa's

 Snotterende medemensen

• Collega's die voortdurend met hun balpen klikken

 Luid tikkende vingers op een toetsenbord

 Mensen die slepen met hun voeten

 Niezende partners

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234