Donderdag 06/05/2021

AchtergrondWetenschapsvraag

Waarom klikken we massaal op gruwelijke berichten en foto's?

null Beeld F.Andrieu / Agencepeps
Beeld F.Andrieu / Agencepeps

Wie bij het scrollen op een nieuws­site een extreme krantenkop ziet met een heftige foto van een gewonde, heeft een grote neiging hierop te klikken. Hoe komt dat?

De best bekeken nieuwsitems bestaan vaak uit gruwelijke beelden. Veel mensen kiezen er dus bewust voor zich aan dit soort foto’s en video’s bloot te stellen. “Deze specifieke belangstelling voor het zien van gruwelijke dingen noemen we morbide nieuwsgierigheid”, zegt psycholoog Suzanne Oosterwijk (Universiteit van Amsterdam). “De keuze voor het wel of niet zien van bloederige ledematen en uitslaande branden is best tegenstrijdig. Aan de ene kant maken die beelden nieuwsgierig, maar ze kunnen ook negatieve emoties opwekken. Of je vindt het bijvoorbeeld moreel onverantwoord om naar andermans leed te kijken.”

Binnen de psychologie heerste jarenlang het beeld dat mensen negatieve situaties en beelden het liefst vermijden. “Tijdens een onderzoek kwam ik erachter dat dit beeld niet bleek te kloppen met de werkelijkheid”, vertelt Oosterwijk. In onderzoek naar morbide nieuwsgierigheid wordt proefpersonen aan de hand van een beschrijving gevraagd of ze een nare foto wel of niet willen zien. Het percentage van het aantal ‘ja’s’ in deze onderzoeken varieert van 40 tot 80 procent.

Sensatie

Er zijn drie mogelijke verklaringen waarom mensen dat doen. Ten eerste is het waardevol om nieuwe informatie tot je te nemen: mensen willen weten wat ze nog niet weten. Dat kan bijvoorbeeld helpen bij het nemen van betere beslissingen als je zelf in zo’n situatie terechtkomt.

Daarnaast kunnen negatieve beelden bepaalde sensaties of emoties opwekken. Sommige mensen zoeken dit soort sensaties op voor de thrill. Denk maar aan het kijken van een enge film, bungeejumpen of het bezoeken van een spookhuis. Waarom doen sommige mensen dat? “Het kan nuttig zijn om negatieve emoties te ervaren in een ‘veilige’ situatie. Zo leer je makkelijker om te gaan met je boosheid, angst of verdriet”, vertelt Oosterwijk.

De derde verklaring heeft te maken met de sociale binding die je bij het zien van nare beelden kunt ervaren. Door je bloot te stellen aan de nare ervaring van de ander, kun je je inleven in de gevoelens van diegene. Op deze manier kun je beter begrijpen hoe de wereld en je omgeving in elkaar zitten en makkelijker empathie en begrip tonen.

Luitenant Caron Nazario kreeg pepperspray in het gezicht gespoten tijdens zijn arrestatie. Beeld via REUTERS
Luitenant Caron Nazario kreeg pepperspray in het gezicht gespoten tijdens zijn arrestatie.Beeld via REUTERS

Het feit dat mensen morbide nieuwsgierig zijn, heeft dus voordelen. En bedenk: televisieprogramma’s over echte misdaden en gezochte personen werken daarom goed. Als mensen alle negatieve aspecten van de wereld zouden vermijden, zou dat niet het geval zijn.

Hoewel het aanklikken van die gruwelijke krantenkop een dubbel gevoel kan geven, kun je het dus ook zien als een manier om de wereld te helpen en beter te leren kennen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234